TP.HCM khám sức khỏe toàn dân: Chấm dứt cảnh chờ có bệnh mới chữa

Sáng 17.4, ngành y tế TP.HCM chính thức khởi động chiến dịch khám sức khỏe toàn dân trên toàn địa bàn – một sự kiện được giới chuyên môn đánh giá là “chưa từng có tiền lệ” cả về quy mô lẫn cách tiếp cận. Tại 168 phường, xã, hàng trăm đội ngũ y bác sĩ đồng loạt ra quân, đưa dịch vụ y tế đến tận cộng đồng, thay vì chờ người dân tìm đến bệnh viện như trước đây.

Đây không chỉ là một chiến dịch y tế đơn thuần, mà còn là dấu mốc cho thấy sự chuyển dịch chiến lược của hệ thống y tế đô thị lớn nhất cả nước: từ bị động điều trị sang chủ động phòng bệnh; từ bệnh viện trung tâm sang y tế cơ sở; và từ chăm sóc từng đợt sang quản lý sức khỏe suốt đời.

Lợi ích gì từ việc khám sức khỏe toàn dân?

Trong nhiều năm, hệ thống y tế TP.HCM liên tục đối mặt với tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến cuối. Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở dân số đông mà còn ở mô hình chăm sóc sức khỏe thiên về điều trị, khi người dân thường chỉ đi khám khi bệnh đã trở nặng. Chiến dịch lần này được xem là lời giải cho bài toán đó.

Lần đầu tiên TP.HCM đồng loạt khám sức khỏe toàn dân, bác sĩ “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng tới quản lý sức khỏe suốt đời

PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – nhấn mạnh: “Ngành y tế thành phố xác định rõ, nếu tiếp tục đi theo mô hình ‘chờ bệnh mới chữa’ thì sẽ không thể giải quyết triệt để tình trạng quá tải và chi phí y tế ngày càng tăng. Chúng tôi chuyển mạnh sang chiến lược chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy phòng bệnh và phát hiện sớm làm trọng tâm.”

Theo ông, mục tiêu không chỉ là giảm áp lực cho bệnh viện mà còn nâng cao chất lượng sống của người dân, kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh và giảm gánh nặng chi phí y tế cho toàn xã hội.

Điểm đột phá lớn nhất của chiến dịch nằm ở việc tái định vị vai trò của y tế cơ sở. Thay vì chỉ thực hiện các dịch vụ cơ bản, trạm y tế phường, xã được giao nhiệm vụ trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” của mỗi người dân.

Các đội chăm sóc sức khỏe cộng đồng được tổ chức theo địa bàn, chủ động rà soát, lập danh sách và tiếp cận từng hộ gia đình, đặc biệt là nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và người khuyết tật.

Không còn cảnh người bệnh phải chen chúc lên tuyến trên; lần này, chính bác sĩ là người chủ động tìm đến người dân.

PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng cho biết thêm: “Chúng tôi muốn xây dựng mô hình chăm sóc liên tục, nơi mỗi người dân đều có hồ sơ sức khỏe được theo dõi thường xuyên. Trạm y tế không chỉ là nơi tiêm chủng hay khám bệnh thông thường, mà phải trở thành ‘bác sĩ gia đình’ của cộng đồng.”

Cách làm này không chỉ giúp phát hiện bệnh sớm mà còn tạo ra sự gắn kết lâu dài giữa hệ thống y tế và người dân – yếu tố then chốt của một nền y tế hiện đại.

Song song với lực lượng y tế cơ sở, TP.HCM còn huy động đội ngũ bác sĩ từ hơn 100 bệnh viện đa khoa và chuyên khoa tham gia trực tiếp vào hoạt động khám, tầm soát tại cộng đồng.

Các chuyên khoa mũi nhọn như tim mạch, ung bướu, mắt, tai mũi họng và nhi khoa được ưu tiên triển khai ngay tại phường, xã. Điều này giúp người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp, có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao mà không cần di chuyển xa hay tốn kém chi phí.

Thực tế cho thấy, nhiều bệnh lý nguy hiểm như tăng huyết áp, tiểu đường hay ung thư giai đoạn sớm. Hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả, nếu được phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn là khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Không dừng lại ở hoạt động ngắn hạn. Ngành y tế TP.HCM đặt mục tiêu biến khám sức khỏe định kỳ thành một thói quen phổ biến trong xã hội.

Các gói khám sức khỏe đang được xây dựng theo từng nhóm tuổi, giới tính và yếu tố nguy cơ, tiến tới chuẩn hóa trên toàn hệ thống. Đồng thời, các bệnh viện và phòng khám, cả công lập lẫn tư nhân, được yêu cầu tăng cường tư vấn và triển khai khám tầm soát ngay tại cơ sở.

“Chúng tôi hướng đến mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Đây không chỉ là chỉ tiêu chuyên môn, mà còn là nền tảng để xây dựng một xã hội khỏe mạnh và phát triển bền vững”, ông Thượng nhấn mạnh.

Quản lý sức khỏe bằng dữ liệu số

Một trụ cột quan trọng khác của chiến dịch là ứng dụng công nghệ trong quản lý sức khỏe. Mỗi người dân sẽ được xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, được cập nhật liên tục qua từng lần khám, xét nghiệm và tầm soát.

Dữ liệu này không chỉ phục vụ cá nhân mà còn giúp ngành y tế có cái nhìn tổng thể về tình hình sức khỏe cộng đồng, từ đó đưa ra các chính sách can thiệp kịp thời và hiệu quả hơn.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng y tế thông minh tại TP.HCM, nơi dữ liệu trở thành “trụ cột thứ tư” bên cạnh nhân lực, cơ sở vật chất và tài chính.

Chỉ trong ngày ra quân, hàng trăm đội y tế đã đồng loạt triển khai tại 168 phường, xã với sự tham gia của 101 bệnh viện. Hàng vạn người dân được khám sức khỏe và tầm soát miễn phí ngay tại nơi sinh sống.

Hình ảnh những bác sĩ khoác áo blouse trắng len lỏi vào từng khu phố không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn truyền tải thông điệp mạnh mẽ về một nền y tế nhân văn, chủ động và gần dân.

Tuy nhiên, lãnh đạo ngành y tế cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng, để chiến dịch thành công và bền vững, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của ngành.

PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh: “Chăm sóc sức khỏe là trách nhiệm chung. Ngành y tế có thể tổ chức, hỗ trợ, nhưng yếu tố quyết định vẫn là ý thức chủ động của mỗi người dân. Không thể đợi đến khi có bệnh mới đi khám”.

Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân tại TP.HCM không chỉ là một chương trình y tế, mà còn là một cuộc “cách mạng tư duy”.

Từ chỗ coi bệnh viện là trung tâm, nay hệ thống y tế hướng đến cộng đồng. Từ chỗ điều trị là chính, nay phòng bệnh và quản lý sức khỏe được đặt lên hàng đầu. Và từ chỗ người dân thụ động, nay họ trở thành chủ thể trong việc bảo vệ sức khỏe của chính mình.

Nếu được duy trì và nhân rộng, mô hình này không chỉ giúp TP.HCM giải quyết bài toán quá tải y tế, mà còn có thể trở thành hình mẫu cho các đô thị lớn khác tại Việt Nam.

Bình Thuận