TPHCM: Hoàn thiện mô hình quản lý an toàn thực phẩm thống nhất, tập trung

Sáng 28/8, Đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội do ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc với UBND TPHCM về việc thực hiện chính sách, pháp luật về kiểm soát an toàn thực phẩm.

Tham gia Đoàn khảo sát có ông Đỗ Đức Hồng Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; ông Đỗ Xuân Tuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế. Tiếp và làm việc với Đoàn có Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cùng đại diện các sở, ngành liên quan.

Quang cảnh buổi giám sát

Xây dựng, tổ chức và vận hành hệ thống kiểm tra an toàn thực phẩm hiện đại

Báo cáo tại buổi làm việc, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM, cho biết TPHCM xác định bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý nhà nước, nhằm bảo vệ sức khỏe Nhân dân và góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Thành phố đã triển khai đồng bộ các chương trình, kế hoạch về kiểm soát an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng, tăng cường hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo nguy cơ và phòng, chống ngộ độc thực phẩm.

Đối với công tác giám sát tại chợ đầu mối và các kênh hiện đại, Thành phố đã triển khai lấy 5.720 mẫu giám sát, đạt 80,1%; trong đó 1.181 mẫu không đạt được kiểm tra, xử lý theo quy định. Tuy nhiên, Thành phố vẫn gặp khó khăn trong việc thu hồi thực phẩm tươi sống không đạt yêu cầu do thời gian lưu thông ngắn; tình trạng tồn dư kháng sinh cấm trong thủy sản còn phổ biến và hoạt động kinh doanh tự phát quanh khu vực chợ vẫn tồn tại.

Thành phố hiện có 402 chợ dân sinh, trong đó 47 chợ thực hiện mô hình chợ thí điểm an toàn thực phẩm theo TCVN 11856:2017. Tuy nhiên, nhiều chợ có hạ tầng xuống cấp, thiếu nguồn vốn nâng cấp, xã hội hóa còn hạn chế.

Về năng lực kiểm nghiệm, Thành phố có 23 cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định; Trung tâm Kiểm nghiệm Thuốc, Mỹ phẩm, Thực phẩm thuộc Sở An toàn thực phẩm đang triển khai dự án đầu tư nâng cấp năng lực kiểm nghiệm.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM Phạm Khánh Phong Lan báo cáo 

Sở An toàn thực phẩm tiếp tục được củng cố sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ và nhân sự về an toàn thực phẩm từ địa bàn Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Thành phố đã ban hành 5 quyết định ủy quyền; Sở An toàn thực phẩm ủy quyền cho UBND cấp xã, phường, đặc khu thực hiện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cơ sở dịch vụ ăn uống.

Thành phố đề xuất quy định các biện pháp, quy trình giám sát và cơ chế phản ứng nhanh nhằm phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý và khắc phục kịp thời các sự cố về an toàn thực phẩm; xây dựng quy chế cung ứng, cung cấp thông tin minh bạch về nguyên liệu, sản phẩm thực phẩm sản xuất tại Thành phố cũng như nguồn thực phẩm từ các tỉnh, thành phố khác đưa vào Thành phố tiêu thụ. Đồng thời, xây dựng, tổ chức và vận hành hệ thống kiểm tra an toàn thực phẩm hiện đại trên nguyên tắc quản lý, kiểm soát rủi ro và nguy cơ mất an toàn thực phẩm xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Cường phát biểu

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Cường, Thành phố thống nhất quan điểm cần có mô hình quản lý an toàn thực phẩm tập trung, thống nhất, đồng thời tăng cường kết nối liên vùng, liên địa phương. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả cần đồng bộ dữ liệu từ sản xuất, vận chuyển, bảo quản, chế biến đến phân phối; xây dựng cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin giữa các địa phương.

Bên cạnh đó, việc phân cấp thẩm quyền cho cấp phường phải đi đôi với bảo đảm nhân lực chuyên môn, trang thiết bị, cơ sở vật chất và điều kiện thực thi. Thực tiễn xử lý các vụ việc như ngộ độc tại trường học cho thấy, khi một đơn vị cung cấp thực phẩm cho nhiều trường bị đình chỉ sẽ phát sinh nhiều vấn đề về pháp lý, trách nhiệm và bảo đảm nguồn cung thay thế. Thành phố đề xuất tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện mô hình quản lý thống nhất, tập trung, có tính liên vùng và phù hợp thực tiễn.

Nghiên cứu cơ chế quản lý an toàn thực phẩm trong thương mại điện tử

Qua nghe báo cáo và thực tế khảo sát tại một số đơn vị sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, Đoàn khảo sát đề nghị thành phố làm rõ giải pháp kiểm soát chất lượng ngay từ nguồn cung, đồng thời nghiên cứu cơ chế kiểm nghiệm nhanh và các biện pháp kiểm soát khẩn cấp nhằm rút ngắn độ trễ trong phát hiện, ngăn chặn thực phẩm không bảo đảm an toàn.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Phương Tuấn phát biểu

Đối với hệ thống chợ truyền thống, Đoàn khảo sát cho rằng việc nhân rộng mô hình chợ bảo đảm an toàn thực phẩm còn gặp nhiều khó khăn về hạ tầng, nguồn vốn, thủ tục đầu tư. Đoàn đề nghị nghiên cứu cơ chế, chính sách đặc thù, đơn giản hóa thủ tục và có giải pháp hỗ trợ, khuyến khích xã hội hóa đầu tư hạ tầng chợ.

Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Phương Tuấn ghi nhận và đánh giá cao sự chuẩn bị chu đáo, tinh thần phối hợp trách nhiệm của UBND TPHCM và các cơ quan chuyên môn trong việc cung cấp thông tin, trao đổi các nội dung liên quan đến dự thảo Luật An toàn thực phẩm. Qua khảo sát thực tế và làm việc với thành phố, Đoàn công tác ghi nhận nhiều ý kiến có giá trị thực tiễn, cần được nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội rút ra 5 nhóm vấn đề thành phố cần tập trung nghiên cứu. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện quy định về mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo hướng một đầu mối, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp, tránh chồng chéo, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện. Thứ hai, nghiên cứu cơ chế phân quyền, tổ chức lực lượng linh hoạt cho địa phương trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, phù hợp với đặc thù của TPHCM.

Thứ ba, rà soát, cụ thể hóa thẩm quyền của thành phố về giám sát, phản ứng nhanh và kiểm tra theo phương thức quản lý nguy cơ, bảo đảm không xung đột, chồng chéo với các quy định về thanh tra, kiểm tra. Thứ tư, nghiên cứu lộ trình kết nối, chia sẻ dữ liệu về an toàn thực phẩm, trong đó có thời gian chuyển tiếp phù hợp để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, có điều kiện chuẩn bị hạ tầng và dữ liệu.

Thứ năm, tiếp tục nghiên cứu cơ chế quản lý an toàn thực phẩm trong thương mại điện tử, bếp ăn tập thể và làm rõ trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng khi xảy ra sự cố.

Trưởng đoàn khảo sát đề nghị thành phố chủ động triển khai, cụ thể hóa các thẩm quyền đặc thù Luật Phát triển đô thị. Đoàn công tác sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến của Thành phố trong báo cáo thẩm tra và quá trình hoàn thiện dự thảo Luật.

Lê Ngân