Tp.HCM dành gần 53 ha phát triển AI, bán dẫn và công nghệ chiến lược

Chiều 26/8, Tp.HCM tổ chức hội nghị tham vấn nhà đầu tư về định hướng xây dựng Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược. Đây là bước để thành phố tiếp tục hoàn thiện phương án, lắng nghe nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật và mô hình hợp tác trước khi triển khai dự án. 

Trung tâm dự kiến được hình thành trên nền tảng hơn 23 năm phát triển của Khu Công nghệ cao Tp.HCM. Hiện khu có 166 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đầu tư khoảng 13,428 tỷ USD; giá trị xuất khẩu lũy kế đạt 185,207 tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 53.678 lao động. Intel, Samsung, Jabil, BESI cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ quốc tế đã hiện diện tại đây. Riêng quý I/2026, Khu Công nghệ cao thu hút hơn 1,23 tỷ USD vào các dự án trung tâm dữ liệu, công nghệ y sinh và thiết bị điện tử thông minh. Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Tp.HCM, kết quả này là một trong những tiền đề để hình thành Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược. 

TP.HCM chuẩn bị xây dựng Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược.

Gần 53 ha đất cho AI, dữ liệu và bán dẫn

Theo phương án của Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Tp.HCM, Trung tâm có diện tích 52,92 ha đất. Trong đó, khoảng 24,4 ha dành cho dịch vụ công nghệ cao, tập trung vào trung tâm dữ liệu quy mô lớn, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo. Khoảng 16 ha dành cho sản xuất công nghệ cao, gồm nhà máy thông minh, vi mạch điện tử và đóng gói vi mạch, với quy mô kêu gọi vốn dự kiến từ 650 triệu đến 1,3 tỷ USD. Khu nghiên cứu phát triển và ươm tạo khoảng 7,8 ha, dự kiến thu hút từ 250 đến 350 triệu USD. Phần diện tích còn lại dành cho hạ tầng kỹ thuật, mảng xanh và tiện ích dùng chung.

Ông Nguyễn Kỳ Phùng - Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Tp.HCM cho biết khu đất này được quy hoạch để đón các tập đoàn công nghệ lớn trong nước và quốc tế. “Với quỹ đất 52 ha tại Khu Công nghệ cao, khu này được quy hoạch cho các tập đoàn lớn toàn cầu cũng như các tập đoàn trong nước. Gồm ba nhóm phân khu, trong đó có dịch vụ công nghệ cao, sản xuất thử nghiệm, sản xuất công nghệ cao và khu nghiên cứu phát triển tương lai”.

Hạ tầng phục vụ các dự án công nghệ thế hệ mới cũng được đưa vào phương án chuẩn bị. Trung tâm dự kiến có nguồn điện độc lập công suất khoảng 63 MW, kết nối 15 tuyến cáp quang quốc tế và nền tảng sẵn sàng cho công nghệ làm mát bằng chất lỏng. Các công trình hướng tới chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng PUE dưới 1,25 và các chứng nhận công trình xanh LEED, LOTUS, EDGE.

Vị trí cách Đại học Quốc gia Tp.HCM khoảng 2 km tạo thuận lợi trong kết nối nguồn nhân lực, đào tạo và nghiên cứu. Phương án của Ban Quản lý cũng tính tới khả năng kết nối với Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thủ Thiêm để tăng khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính cho các dự án công nghệ.

Việc hình thành Trung tâm gắn với định hướng phát triển dài hạn của Tp.HCM. Nghị quyết 09-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030 thành phố trở thành đô thị văn minh, hiện đại, nổi trội ở Đông Nam Á; đến năm 2045 trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ của châu Á. Kinh tế số được đặt mục tiêu chiếm khoảng 40% GRDP.

Theo đề án, Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược sẽ được xây dựng trên 52,92 ha tại Khu Công nghệ cao, tập trung vào AI, bán dẫn, dữ liệu và R&D.

Đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm ra thị trường

Một mục tiêu quan trọng của Trung tâm là tạo ra chuỗi phát triển công nghệ liền mạch hơn. Theo nghiên cứu của Đại học Quốc gia TPpHCM, mô hình hướng tới các khâu từ nghiên cứu và phát triển công nghệ nền tảng, chế tạo sản phẩm mẫu, kiểm chứng kỹ thuật, thử nghiệm chính sách, thử nghiệm trong môi trường thực tế đến thương mại hóa.

Ông Huỳnh Phú Minh Cường - Phó Trưởng ban, Ban Khoa học và Công nghệ, Đại học Quốc gia Tp.HCM cho rằng hiệu quả của Trung tâm cần được đo bằng kết quả đầu ra cụ thể. “Mục tiêu chiến lược của thiết chế này được đo lường bằng 5 kết quả đầu ra then chốt: tạo công nghệ, tạo sản phẩm, tạo doanh nghiệp, tạo chuỗi giá trị công nghệ cao và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia”.

Theo đề xuất, Trung tâm sẽ có các không gian dành cho sản xuất thử nghiệm, testbed, sandbox, nghiên cứu công nghệ lõi, hạ tầng số dùng chung, khởi nghiệp và thương mại hóa. Hạ tầng số được đề xuất gồm hệ thống tính toán hiệu năng cao HPC/AI, trung tâm dữ liệu dùng chung, phần mềm thiết kế vi mạch và phòng lab dùng chung.

Việc bố trí chuỗi hoạt động này nhằm giải quyết khó khăn thường gặp khi kết quả nghiên cứu chuyển sang giai đoạn chế tạo sản phẩm mẫu, sản xuất thử và kiểm chứng thực tế. Tài liệu phục vụ hội nghị cho biết đây là giai đoạn có mức rủi ro cao do thiếu vốn đầu tư mạo hiểm sớm, cơ sở kiểm thử và kết nối thị trường.

Trung tâm vì vậy được định hướng cung cấp phòng thí nghiệm mở, hạ tầng tính toán dùng chung và dây chuyền sản xuất thử nghiệm. Nhà khoa học và doanh nghiệp có thể kiểm chứng công nghệ, hoàn thiện sản phẩm trước khi thương mại hóa, qua đó rút ngắn hành trình từ nghiên cứu đến thị trường.

Các chuyên gia và nhà đầu tư nước ngoài tham vấn phương án xây dựng Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược Tp.HCM.

Mở cơ chế, kéo nguồn lực vào cuộc

Theo đề xuất của Đại học Quốc gia Tp.HCM, Trung tâm cần sáu nhóm cơ chế để tạo môi trường cho công nghệ mới thử nghiệm, phát triển và thương mại hóa.

Sandbox và testbed được đề xuất để thử nghiệm công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh trong môi trường thực tế. Cơ chế “Stop/Go” quản trị dự án theo kết quả, có thể dừng dự án kém hiệu quả hoặc tăng tốc dự án có triển vọng. Về tài chính, đề xuất hướng tới cơ chế đồng đầu tư, hợp tác công - tư và thu hút quỹ đầu tư mạo hiểm cùng chia sẻ rủi ro.

Doanh nghiệp có thể sử dụng chung siêu máy tính HPC/AI, dữ liệu lớn và dây chuyền chế tạo thử nghiệm để giảm chi phí đầu tư ban đầu. Đại học Quốc gia Tp.HCM cũng đề xuất cơ chế “khách hàng đầu tiên”, cho phép Nhà nước mua sắm, đặt hàng các sản phẩm đổi mới sáng tạo ứng dụng trong khu vực công; cùng cơ chế thu hút nhân tài quốc tế, chia sẻ lợi ích từ thương mại hóa sáng chế và phát triển doanh nghiệp spin-off.

Mô hình hợp tác được đề xuất gồm ba nhóm chủ thể. Nhà nước giữ vai trò quy hoạch tổng thể, đất đai, đầu tư hạ tầng kỹ thuật khung và xây dựng tiêu chuẩn. Từ 3 đến 5 nhà phát triển hạ tầng tư nhân được lựa chọn để đầu tư, quản lý và vận hành các phân khu. Các tập đoàn công nghệ toàn cầu, trung tâm R&D quốc tế được định hướng trở thành khách thuê chiến lược.

Từ phía chính quyền thành phố, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, Tp.HCM sẽ vận dụng các cơ chế, chính sách hiện có để tạo điều kiện cho nhà đầu tư. “Chúng tôi sẽ vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách đột phá theo Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 98/2023/QH15; và đặc biệt, khung thể chế vượt trội đang được xây dựng trong Luật Đô thị đặc biệt của Thành phố sẽ cho phép phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các chính sách và mô hình công nghệ mới”.

Ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND Tp.HCM cho biết thành phố sẽ vận dụng các cơ chế, chính sách hiện có để tạo điều kiện tốt nhất cho nhà đầu tư.

Theo ông Nguyễn Văn Được, Thành phố đã quyết định dành quỹ đất chiến lược gần 53 ha cho hệ sinh thái hướng tới trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, bán dẫn và nghiên cứu phát triển công nghệ lõi. Thành phố cũng định hướng áp dụng thủ tục đầu tư theo cơ chế một cửa, đồng thời tiếp tục rà soát các vấn đề về đất đai, xây dựng, môi trường, hoàn thiện danh mục dự án và duy trì kênh trao đổi chuyên trách với nhà đầu tư trong quá trình khảo sát, chuẩn bị hồ sơ.

Thanh Ngân