TP Hồ Chí Minh ứng dụng công nghệ GIS đánh số nhà như thế nào?

Ứng dụng công nghệ GIS đánh số nhà giúp thành phố Hồ Chí Minh quản lý nhà đất dễ dàng hơn. Ảnh: Nguyễn Lê

Chiều 5-3, tại họp báo kinh tế - xã hội, Trung tâm Chuyển đổi số thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ về việc ứng dụng công nghệ GIS đánh số và gắn biển số nhà trên toàn địa bàn.

Hiện nay, tại thành phố Hồ Chí Minh, dữ liệu số nhà còn phân tán tại nhiều cơ quan, chưa có một nền tảng phần mềm thống nhất để quản lý tập trung và chia sẻ liên thông, cũng chưa được chuẩn hóa đồng bộ theo ranh giới hành chính mới.

Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Chuyển đổi số thành phố phối hợp các đơn vị liên quan xây dựng giải pháp tổng thể nhằm hình thành cơ sở dữ liệu số nhà toàn thành phố và phát triển một phần mềm cấp, quản lý hồ sơ cấp số nhà dùng chung, thống nhất trên toàn địa bàn.

Trong quý I-2026, thành phố thí điểm và tổ chức đánh giá mô hình ứng dụng công nghệ GIS trong công tác đánh số và gắn biển số nhà tại phường An Khánh; đồng thời mở rộng khảo sát ở một số phường có đặc điểm đô thị khác nhau như: khu dân cư ổn định, khu vực dự án đô thị đang triển khai, khu dân cư thưa, đất rộng.

Cách tiếp cận này nhằm kiểm chứng tính phù hợp của mô hình trong nhiều điều kiện thực tế, từ khu vực mật độ dân cư cao đến khu vực còn nhiều đất nông nghiệp hoặc đang đô thị hóa.

Song song với quá trình thí điểm, thành phố sẽ xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu nền theo ranh giới hành chính mới. Trên cơ sở đó, hệ thống hình thành các lớp dữ liệu gồm: Ranh phường, tuyến đường, hẻm, thửa đất, công trình xây dựng và số nhà hiện hữu.

Dữ liệu sau xử lý sẽ được chuyển về từng phường, xã để rà soát thực địa, bảo đảm độ chính xác trước khi chính thức vận hành. Đồng thời, thành phố sẽ lập khái toán kinh phí để triển khai dự án chính thức, bao gồm chi phí xây dựng dữ liệu, phần mềm, hạ tầng máy chủ, khảo sát thực địa và đào tạo cán bộ vận hành.

Trên nền tảng dữ liệu đã chuẩn hóa, thành phố sẽ xây dựng và cấu hình hệ thống phần mềm thủ tục cấp số nhà và đánh số nhà. Sở Xây dựng phối hợp thiết lập tài khoản quản trị và phân quyền theo cấp thành phố, phường, bảo đảm quản lý tập trung nhưng vận hành phân cấp.

UBND thành phố Hồ Chí Minh sẽ ban hành quy chế vận hành, trong đó quy định giao trách nhiệm cho các cơ quan sở ngành, UBND phường, xã đặc khu trực tiếp quản lý, cập nhật và làm sạch dữ liệu số nhà trên địa bàn.

UBND thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý đô thị không dẫn đến việc phải thay đổi số nhà hiện tại. Điểm mới của cách làm này là tăng cường sự tham gia của người dân. Sau khi hệ thống đi vào vận hành, dữ liệu số nhà sẽ được chia sẻ trên ứng dụng “Công dân số thành phố Hồ Chí Minh”.

Người dân có thể tra cứu thông tin địa chỉ và phản ánh nếu phát hiện sai sót so với hiện trạng. Các phản ánh của người dân được tiếp nhận, xử lý trực tuyến, góp phần cập nhật và làm sạch dữ liệu thường xuyên.

Theo Trung tâm Chuyển đổi số thành phố Hồ Chí Minh, so với phương thức quản lý thủ công trước đây - vốn rời rạc, cập nhật chậm và khó đối chiếu chéo - hệ thống GIS tạo ra một nền tảng dữ liệu không gian tập trung, trực quan và thống nhất trên toàn địa bàn.

Mỗi số nhà được gắn trực tiếp với thửa đất, công trình cụ thể trên bản đồ số, qua đó hạn chế tối đa sai sót, trùng lặp hoặc chồng chéo trong quá trình cấp mới. Khi toàn bộ dữ liệu được chuẩn hóa và tích hợp với dữ liệu đất đai, dân cư, hệ thống có khả năng tự động kiểm tra trùng lặp tên đường, số nhà theo từng khu vực hành chính.

Về lâu dài, lớp số nhà trên nền tảng GIS không chỉ phục vụ cấp và quản lý số nhà mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để kết nối với các dữ liệu liên quan khác theo định danh địa điểm để xây dựng mô hình quản lý đô thị trên Bản sao số (Digital Twin).

Khi dữ liệu không gian được kết nối đồng bộ giữa các sở, ngành từ xây dựng, tài nguyên - môi trường đến công an và chính quyền cơ sở, thành phố có thể mở rộng ứng dụng sang giám sát xây dựng, quản lý đất đai, quy hoạch, quản lý dân cư, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, bưu chính, logistics và thương mại điện tử… và cung cấp dịch vụ công trực tuyến một cách chính xác, góp phần cắt giảm thành phần hồ sơ, minh bạch và hiệu quả hơn.

Đặc biệt, mô hình này giúp thành phố đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu trong việc định hướng triển khai, điều chỉnh quy hoạch và phân bổ nguồn lực đầu tư các dự án dân sinh một cách tối ưu.

Nguyễn Lê