TP Hồ Chí Minh: Triển khai chủ trương miễn vé xe buýt trong tháng 4

TP Hồ Chí Minh thúc đẩy nhanh chương trình miễn vé xe buýt và đặt kỳ vọng vào việc thay đổi thói quen đi lại của người dân.

Chiều 9/4, ông Đỗ Diệp Gia Hợp, Phó Trưởng Phòng bảo trì khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh) cho biết, Sở đã trình UBND Thành phố xem xét, báo cáo Thường trực HĐND Thành phố về việc xây dựng Nghị quyết hỗ trợ người sử dụng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; đồng thời, UBND Thành phố cũng đã có tờ trình gửi HĐND theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm sớm triển khai chính sách này.

Hiện Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh đang đồng thời thực hiện nhiều nội dung quan trọng như lấy ý kiến các sở, ngành liên quan; hoàn thiện phương án triển khai bảo đảm hiệu quả, minh bạch, tránh trục lợi chính sách; đồng thời chuẩn bị các giải pháp kỹ thuật như hệ thống thống kê lượng hành khách, phương án thanh toán và cơ chế kiểm tra, giám sát. Theo kế hoạch, Nghị quyết dự kiến được trình HĐND Thành phố thông qua trong tháng 4/2026, làm cơ sở để triển khai chủ trương miễn vé xe buýt trong khoảng 8 tháng cuối năm.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, chính sách miễn vé xe buýt không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động, mà còn là giải pháp quan trọng cải thiện môi trường và giao thông đô thị.

Thực tế từ các chương trình thí điểm trước đây cho thấy lượng hành khách sử dụng phương tiện công cộng có thể tăng từ 20 - 34% tùy tuyến và thời điểm. Nếu áp dụng trên diện rộng, dự báo sẽ có sự chuyển dịch đáng kể từ xe máy, ô tô cá nhân sang xe buýt, đặc biệt ở các hành trình ngắn và trung bình. Điều này góp phần giảm lượng phương tiện lưu thông hàng ngày.

Đáng chú ý, hiện nay, khoảng 56% đội xe buýt của thành phố sử dụng năng lượng sạch như điện và CNG nên việc tăng thị phần xe buýt sẽ giúp giảm đáng kể phát thải khí CO₂, NOx và bụi mịn. Thực tế, hiệu quả môi trường của chính sách không chỉ thể hiện ở con số trước mắt mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi lâu dài trong thói quen đi lại của người dân, từ đó góp phần giảm phát thải bền vững cho thành phố.

Đối với năng lực hạ tầng, qua rà soát, Sở Xây dựng cho rằng hệ thống hiện tại có thể đáp ứng mức tăng trưởng hành khách từ 20 - 30%. TP Hồ Chí Minh hiện có 180 tuyến xe buýt với hơn 2.400 phương tiện đang hoạt động, trong đó nhiều tuyến vẫn chưa khai thác hết công suất, đặc biệt ngoài giờ cao điểm. Bên cạnh đó, hệ thống vé điện tử đã được triển khai trên 109 tuyến và dự kiến hoàn thành toàn bộ trong quý II/2026 giúp quản lý sản lượng, điều hành phương tiện theo thời gian thực và tối ưu hóa mạng lưới vận hành.

Ông Đỗ Diệp Gia Hợp, Phó Trưởng Phòng bảo trì khai thác công trình giao thông, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh trả lời báo chí chiều 9/4.

Để hỗ trợ chính sách miễn vé, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cũng đưa ra nhiều giải pháp đồng bộ như rà soát, điều chỉnh và mở mới tuyến xe buýt; bổ sung điểm dừng, nhà chờ tại khu vực đông dân cư, khu công nghiệp, trường học; đồng thời ưu tiên hạ tầng cho xe buýt trong tổ chức giao thông. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp theo dõi tần suất hoạt động, kịp thời điều chỉnh tăng chuyến hoặc bổ sung phương tiện khi nhu cầu tăng cao, tránh tình trạng quá tải.

Tuy nhiên, đại diện Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cũng cho rằng, việc miễn vé chỉ là “điều kiện cần”, chưa phải yếu tố quyết định để người dân lựa chọn xe buýt. Vì vậy, chính sách này sẽ đi kèm với các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo phương tiện sạch sẽ, đúng giờ, đội ngũ phục vụ chuyên nghiệp, thân thiện.

Cùng với đó, Thành phố sẽ tăng cường kết nối xe buýt với các loại hình giao thông khác như: metro, buýt sông, xe đạp công cộng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như MultiGo và vé điện tử để người dân dễ dàng tra cứu, sử dụng mà không cần tiền mặt. Ngoài ra, các giải pháp định hướng hành vi giao thông cũng được đặt ra, như hạn chế dần phương tiện cá nhân tại một số khu vực, kết hợp truyền thông để người dân hiểu rằng sử dụng xe buýt không chỉ vì miễn phí mà còn vì tiện lợi, văn minh và thân thiện môi trường.

"Về lâu dài, chính sách miễn vé xe buýt được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển trong thói quen đi lại của người dân, góp phần giảm ùn tắc, giảm ô nhiễm môi trường, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt và hướng tới xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành đô thị phát triển bền vững, đáng sống", ông Gia Hợp cho biết thêm.

Tin, ảnh: Hoàng Tuyết/Báo Tin tức và Dân tộc