TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng và quản lý giao thông thông minh

Anh Nguyễn Văn Huy, tài xế xe tải thường xuyên lưu thông trên các tuyến vành đai và cửa ngõ TP Hồ Chí Minh, thừa nhận, hệ thống camera phạt nguội khiến nhiều tài xế phải thay đổi thói quen lái xe. “Giờ biết ở đâu cũng có camera giám sát nên ai cũng dè chừng hơn. Nói thật là tài xế chúng tôi khá "ngán" camera AI vì vi phạm là rất khó chối cãi”.

Nhiều người dân chấp hành nghiêm quy định giao thông lại bày tỏ sự đồng tình với việc tăng cường giám sát bằng công nghệ. Chị Trần Thu Phương, nhân viên văn phòng tại phường Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh) cho rằng camera giám sát giúp tạo sự công bằng trong xử lý vi phạm. “Camera hoạt động khách quan, không phân biệt ai, nên những trường hợp cố tình vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hay lấn làn sẽ bị phát hiện và xử lý. Điều đó giúp chúng tôi cảm thấy an tâm hơn khi tham gia giao thông”, chị Phương nói.

Nút giao thông An Phú, công trình hạ tầng giao thông hiện đại.

Đối với lực lượng CSGT, việc ứng dụng công nghệ hiện đại cũng mang lại nhiều thuận lợi. Trước đây nhiều trường hợp vi phạm phải bố trí lực lượng trực tiếp phát hiện, ghi nhận. Nay hệ thống camera có thể hoạt động liên tục 24/24 giờ, tự động nhận diện hành vi vi phạm, hỗ trợ truy xuất dữ liệu nhanh chóng và chính xác, giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm áp lực cho cán bộ chiến sĩ, đồng thời bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong xử lý vi phạm.

Với mục tiêu “Giao thông xanh” và hoàn thiện xây dựng thành phố an toàn, UBND TP Hồ Chí Minh đã xây dựng lộ trình phát triển giao thông với tầm nhìn dài hạn.

Từ nay đến năm 2027, thành phố sẽ tập trung rà soát toàn bộ hệ thống giao thông hiện hữu, xử lý các bất cập về tổ chức giao thông, khắc phục những điểm tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, các khu vực thường xuyên ùn tắc, ngập nước…Các điểm đen tai nạn giao thông, những vị trí giao cắt nguy hiểm hay các khu vực có nguy cơ ùn tắc cao sẽ được ưu tiên xử lý.

Từ năm 2027 đến năm 2030, TP Hồ Chí Minh sẽ bước sang giai đoạn hiện đại hóa hạ tầng giao thông bằng việc triển khai lắp đặt dải phân cách mềm, mở rộng vùng đệm an toàn, tổ chức giao thông tại các nút giao khác mức nhằm giảm xung đột giữa các dòng phương tiện. Hệ thống camera giám sát giao thông sẽ tiếp tục được hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm.

Một trong những định hướng quan trọng nữa là phát triển mạnh giao thông công cộng nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Đó là tiếp tục đầu tư hệ thống metro, xe buýt thông minh, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải công cộng hiện đại khác, tạo điều kiện để người dân thay đổi thói quen đi lại.

CSGT sẽ giảm áp lực tuần tra, kiểm soát giao thông khi có camera AI.

Hiện thành phố có tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên cùng 180 tuyến xe buýt với tổng cộng 2.432 xe, trong đó có 1.649 xe buýt đang hoạt động là xe điện hoặc phương tiện thân thiện môi trường. Đây là nền tảng quan trọng để thành phố thực hiện mục tiêu phát triển giao thông xanh, giảm phát thải và nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân.

Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh cũng chú trọng quy hoạch đô thị gắn với giao thông theo mô hình TOD, phát triển không gian ngầm, tăng cường kết nối giữa các loại hình vận tải, khuyến khích vận tải thủy nội địa nhằm giảm áp lực cho hệ thống đường bộ.

Cùng với hạ tầng, hệ thống giao thông thông minh ITS sẽ được thành phố triển khai đồng bộ trên toàn địa bàn. Các camera cảm biến, thiết bị giám sát hiện đại và hệ thống điều khiển đèn tín hiệu giao thông sẽ hoạt động theo thời gian thực, tự động điều chỉnh chu kỳ đèn phù hợp với lưu lượng phương tiện tại từng thời điểm.

Trung tâm điều hành giao thông đô thị và Trung tâm thông tin chỉ huy giao thông sẽ được nâng cấp, vận hành theo mô hình hiện đại. Dữ liệu từ hệ thống camera, thiết bị giám sát hành trình, đèn tín hiệu giao thông, cảm biến giao thông và các nguồn dữ liệu chuyên ngành khác sẽ được kết nối, chia sẻ và xử lý tập trung. Hệ thống có khả năng phân tích, dự báo nguy cơ ùn tắc, tai nạn giao thông, nhận diện các điểm nóng và đưa ra cảnh báo sớm cho cơ quan quản lý cũng như người dân.

Lực lượng Công an TP Hồ Chí Minh cũng sẽ từng bước đổi mới phương thức tuần tra, kiểm soát theo hướng hiện đại. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào kiểm tra trực tiếp, các hành vi vi phạm sẽ được phát hiện thông qua hệ thống camera và các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ. Việc xử phạt nguội, nộp phạt trực tuyến và quản lý hồ sơ điện tử sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời giảm thời gian và chi phí cho người dân.

Thành phố cũng sẽ phát triển bản đồ số về tai nạn giao thông, tích hợp thông tin về vị trí, thời gian, nguyên nhân các vụ tai nạn để phục vụ công tác phân tích, dự báo và hoạch định chính sách.

Phân làn đảo chiều trên đường Cộng Hòa để giảm ùn tắc giao thông.

Trong lĩnh vực vận tải, AI sẽ được ứng dụng để quản lý dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, dữ liệu hình ảnh người lái xe, hệ thống kiểm soát tải trọng phương tiện. Qua đó, cơ quan chức năng có thể phát hiện sớm các hành vi vi phạm như lái xe quá giờ, vi phạm tốc độ, chở quá tải hay sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện.

Hiện thành phố cũng đã hoàn thành hệ thống vé điện tử liên thông giữa xe buýt và metro dựa trên giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt. Hành khách có thể sử dụng thẻ ngân hàng, ví điện tử, căn cước công dân, ứng dụng VNeID hoặc mã QR để thanh toán khi sử dụng các phương tiện giao thông công cộng.

Đặc biệt, ứng dụng MultiGo đã thu hút hơn 200.000 lượt cài đặt và trên 100.000 lượt tra cứu mỗi ngày. Ứng dụng cho phép người dân tra cứu tuyến xe buýt, tìm đường, theo dõi thời gian xe đến trạm, sử dụng các dịch vụ thanh toán và kết nối đồng bộ giữa xe buýt, metro, buýt sông và xe đạp công cộng.

Trong tương lai, TP Hồ Chí Minh còn định hướng phát triển ứng dụng “Công dân giao thông kiểu mẫu”. Theo đó, những người tham gia giao thông chấp hành tốt pháp luật, được ghi nhận thông qua hệ thống camera và GPS, sẽ nhận được các lợi ích xã hội nhất định. Đây được xem là giải pháp mới nhằm xây dựng văn hóa giao thông văn minh từ nền tảng công nghệ số.

Phương Tuyền