Tổng Thư ký LHQ kêu gọi tăng tốc hiện thực hóa Chương trình Nghị sự 2030

Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu tại cuộc họp báo ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Phát biểu tại phiên khai mạc cấp bộ trưởng của Diễn đàn Chính trị cấp cao về Phát triển bền vững, ông Guterres cho biết kể từ khi Chương trình Nghị sự 2030 được khởi động cách đây 1 thập kỷ, thế giới đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tỷ lệ tử vong ở trẻ em và bà mẹ giảm đáng kể; ngày càng nhiều người dân được tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, nước sạch, dịch vụ vệ sinh, mạng điện và Internet; các hủ tục như tảo hôn suy giảm nhanh hơn; đồng thời năng lượng tái tạo ghi nhận tốc độ tăng trưởng theo cấp số nhân.

Tuy nhiên, Tổng Thư ký LHQ nhấn mạnh hành trình hướng tới Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) đã đối mặt với những bước thụt lùi nghiêm trọng trong những năm gần đây. Xung đột và tình trạng bất bình đẳng gia tăng trong khi nhiệt độ trung bình toàn cầu có nguy cơ vượt ngưỡng 1,5 độ C trong ngắn hạn. Trên thực tế, các quốc gia đang phát triển phải vật lộn với "cơn lốc" khó khăn tài chính, do gánh nặng nợ công chồng chất, đồng nội tệ mất giá, thiếu hụt đầu tư, chi phí vay vốn gia tăng và dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp. Bên cạnh đó, xung đột tại Trung Đông không chỉ gây tổn thất nghiêm trọng đối với người dân và cơ sở hạ tầng dân sự mà còn khiến giá nhiên liệu, phân bón và lương thực tăng vọt, đồng thời làm gián đoạn thương mại, vận tải và du lịch toàn cầu.

Để giữ Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) đi đúng hướng, người đứng đầu LHQ nhận định nhiệm vụ trước mắt là đẩy nhanh tiến độ với quy mô và tốc độ lớn hơn, thông qua việc tăng cường đầu tư vào các giải pháp đã được kiểm chứng trong công cuộc giảm nghèo; triển khai các chính sách thúc đẩy việc làm bền vững, bình đẳng giới và khả năng tiếp cận công nghệ; đặt quyền con người làm nền tảng cho phát triển; đồng thời bảo vệ hành tinh bằng các hành động ứng phó biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy quá trình chuyển đổi công bằng sang năng lượng tái tạo.

Theo đó, diễn đàn năm nay sẽ tập trung vào 5 mục tiêu phát triển bền vững trọng tâm, bao gồm nước sạch và vệ sinh; năng lượng sạch với chi phí hợp lý; công nghiệp, đổi mới sáng tạo và hạ tầng; đô thị và cộng đồng bền vững; cùng tăng cường quan hệ đối tác vì phát triển.

Nhấn mạnh rằng năng lượng tái tạo hiện là nguồn điện mới có chi phí thấp nhất, tốc độ triển khai nhanh nhất và khả năng mở rộng lớn nhất tại phần lớn các quốc gia, Tổng Thư ký LHQ kêu gọi giảm chi phí vốn để dòng đầu tư hướng tới những nơi có tiềm năng lớn nhất; quản lý có trách nhiệm và bền vững các loại khoáng sản chiến lược phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng sạch; đồng thời hỗ trợ các quốc gia, cộng đồng và lực lượng lao động đang phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong suốt quá trình chuyển đổi. Cùng với đó, ông Guterres cho rằng các công cụ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội to lớn nhằm thúc đẩy phát triển, tạo việc làm chất lượng và mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ công. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng đó, cần bảo đảm mọi người đều có điều kiện tiếp cận công nghệ số và Internet, đồng thời được trang bị hạ tầng và kỹ năng cần thiết để cùng hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi số.

Ngoài ra, Tổng Thư ký LHQ cũng kêu gọi hành động nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng nhà ở trên phạm vi toàn cầu, đồng thời xây dựng các đô thị thông minh, có khả năng chống chịu và an toàn hơn. Ông cũng kêu gọi khẩn trương thu hẹp khoảng cách tài chính dành cho Các Mục tiêu Phát triển bền vững, hiện đã vượt 4.000 tỷ USD mỗi năm.

Khép lại bài phát biểu, Tổng Thư ký LHQ khẳng định hợp tác quốc tế vẫn hoàn toàn khả thi khi các quốc gia cùng chung quyết tâm chính trị và tinh thần đoàn kết.

Thùy Liên