Tổng thống Ukraine có thể nhượng bộ trước khả năng châu Âu khôi phục nhập khẩu dầu Nga

Hệ thống đường ống dẫn khí Druzhba của Nga. Ảnh: themoscowtimes.com/TTXVN

Câu hỏi được đặt ra trong bối cảnh Kiev đang chịu áp lực phải khởi động lại một tuyến đường ống quan trọng để khoản vay 90 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) dành cho Ukraine được giải ngân.

Theo tạp chí Financial Times, một số chính phủ châu Âu, trong đó có Hungary và Slovakia, đang trì hoãn việc phê duyệt khoản vay này. Hai nước cho rằng chính quyền Kiev đã từ chối sửa chữa đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu quan trọng đối với nguồn cung năng lượng của họ, sau khi cơ sở hạ tầng này bị tấn công hồi tháng 1.

Phát biểu với báo giới, Tổng thống Zelensky cho biết ông đã trao đổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng việc sửa chữa đường ống Druzhba hiện không phải là ưu tiên hàng đầu. Theo ông, điều quan trọng hơn là phải làm rõ liệu các nước châu Âu đã thống nhất quyết định khôi phục xuất khẩu dầu của Nga hay chưa.

Những bình luận của ông Zelensky được đưa ra sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với Nga, cho phép một số quốc gia như Ấn Độ tiếp tục mua dầu của Nga nhằm hạn chế đà tăng mạnh của giá năng lượng trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran gây sức ép lên thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay cũng làm gia tăng áp lực đối với châu Âu trong việc tạm dừng các nỗ lực cắt giảm hoàn toàn sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch của Nga. Hungary và Slovakia, hai quốc gia từ lâu ủng hộ việc duy trì nguồn cung dầu khí giá rẻ từ Nga, đã tăng cường thúc đẩy kế hoạch khôi phục hoạt động của đường ống Druzhba.

Thủ tướng Hungary Viktor Orbán tuyên bố Budapest sẽ phủ quyết khoản vay 90 tỷ euro của EU dành cho Kiev chừng nào đường ống này vẫn chưa được khôi phục hoạt động. Chính phủ Hungary cho rằng tuyến đường ống có thể nhanh chóng hoạt động trở lại, song chưa đưa ra bằng chứng cụ thể cho nhận định này.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico cũng đưa ra quan điểm tương tự và cho biết việc dầu phải bắt đầu được vận chuyển trở lại qua Druzhba là điều kiện để Bratislava phê duyệt khoản vay của EU.

Cả Hungary và Slovakia đều đề xuất cử một “phái đoàn tìm hiểu thực tế” tới khu vực đường ống nhằm đánh giá tình trạng cơ sở hạ tầng. Đề xuất này đã nhận được sự ủng hộ của Ủy ban châu Âu. Tuy nhiên, Kiev đã vấp phải một số chỉ trích khi bị cho là chưa sẵn sàng cho phép các thanh tra của EU tiếp cận khu vực này.

Hai quốc gia Trung Âu này cũng đang ngăn cản gói trừng phạt mới nhất của EU nhằm vào Nga, trong đó có đề xuất cấm hoàn toàn các dịch vụ vận tải hàng hải đối với dầu của Nga.

Trong khi đó, công ty năng lượng quốc doanh Naftogaz của Ukraine cho biết đã cung cấp thông tin cho 31 đại sứ quán nước ngoài, trong đó có đại sứ quán Hungary, về vụ tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng cũng như tình trạng kỹ thuật hiện tại của đường ống.

Giám đốc điều hành Naftogaz Sergii Koretskyi cho biết công ty đã cung cấp cho các đối tác những dữ liệu kỹ thuật liên quan đến hậu quả của vụ tấn công, đồng thời trình bày các tài liệu chi tiết từ hiện trường và giải thích những khó khăn mà các chuyên gia đang phải đối mặt trong quá trình khắc phục sự cố.

Tổng thống Zelensky cũng cho biết Kiev có thể cân nhắc nhượng bộ nếu EU kiên quyết yêu cầu, trong bối cảnh Ukraine lo ngại phải chuyển nguồn tài chính từ quân đội sang các lĩnh vực khác khi lực lượng Nga được cho là đang chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự mới vào mùa xuân.

Theo ông Zelensky, ngân sách phi quân sự của Ukraine hiện chủ yếu phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ từ EU và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Nếu khoản vay của EU tiếp tục bị trì hoãn trong những tháng tới, Kiev có thể đối mặt với rủi ro tài chính đáng kể, ngay cả khi nước này vừa đạt được thỏa thuận vay 8,1 tỷ USD từ IMF vào cuối tháng trước.

Tình hình an ninh tại Ukraine vẫn rất căng thẳng khi các cuộc tấn công của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục diễn ra. Theo giới chức Ukraine, trong một đợt tấn công gần đây, hơn 400 thiết bị bay không người lái tầm xa cùng 68 tên lửa đã nhằm vào các mục tiêu tại Kiev, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc