Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Cơ sở quan trọng để hoạch định chính sách phát triển

Cung cấp cơ sở dữ liệu cho các quyết sách chiến lược

Chiều ngày 13/7, tại trụ sở Cục Thống kê, Bộ Tài chính, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương tổ chức Hội nghị tổng kết Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn - Trưởng ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương chủ trì hội nghị.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được tiến hành trong bối cảnh năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và thực hiện các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị nhằm đưa đất nước phát triển với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Bởi vậy, kết quả cuộc Tổng điều tra kinh tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn - Trưởng ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 phát biểu chỉ đạo hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Theo Bộ trưởng, để đưa ra các quyết sách đúng đắn, trước hết, cần nắm chắc quy mô và chất lượng các nguồn lực của nền kinh tế. Bộ trưởng ví điều này như việc quản lý tài chính của một gia đình, muốn quyết định đầu tư hay chi tiêu hiệu quả, thì phải biết rõ mình đang có bao nhiêu nguồn lực và khả năng huy động ra sao. Đối với quốc gia cũng vậy, chỉ khi đánh giá chính xác thực trạng nền kinh tế, thì mới có thể xây dựng các chính sách phù hợp, khai thác hiệu quả nguồn lực phục vụ phát triển.

Đặc biệt, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá cao nỗ lực của các đơn vị trong việc triển khai cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 với thời gian thực hiện được rút ngắn 7 tháng so với kế hoạch ban đầu, nhưng vẫn bảo đảm chất lượng. Theo Bộ trưởng, kết quả này có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ từ trung ương tới cơ sở, cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quá trình điều tra.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh ý nghĩa của cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ thống kê, kiểm đếm nguồn lực sẵn có, mà còn là “tổng diễn tập” cho cuộc chuyển đổi số của Cục Thống kê để mở ra phương thức thống kê mới hiệu quả hơn, chất lượng hơn trong kỷ nguyên số.

Nhân dịp này, Bộ trưởng Bộ Tài chính ghi nhận và biểu dương nỗ lực của Ban Chỉ đạo các cấp, các bộ, ngành, địa phương cùng hơn 114.000 điều tra viên, giám sát viên đã trực tiếp tham gia cuộc Tổng điều tra. Đồng thời, Bộ trưởng cảm ơn sự phối hợp của các cơ quan liên quan, đặc biệt là Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ và các đơn vị chức năng trong việc bảo đảm cuộc điều tra được triển khai đồng bộ, đúng tiến độ và đạt chất lượng.

Ứng dụng công nghệ, bảo đảm chất lượng dữ liệu thống kê quốc gia

Báo cáo tổ chức thực hiện Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tại hội nghị, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, cuộc Tổng điều tra được triển khai trên phạm vi toàn quốc với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, qua đó bảo đảm tiến độ, chất lượng và độ tin cậy của dữ liệu thống kê quốc gia.

Theo bà Nguyễn Thị Hương, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được thực hiện trên cơ sở Luật Thống kê và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính về Chương trình điều tra thống kê quốc gia, kế hoạch điều tra thống kê năm 2026, phương án và tổ chức thực hiện Tổng điều tra kinh tế năm 2026.

Mục tiêu của cuộc Tổng điều tra là đánh giá toàn diện sự phát triển của các cơ sở kinh tế về quy mô, lao động, kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; đồng thời phản ánh cơ cấu, phân bố các cơ sở kinh tế theo địa phương, ngành kinh tế, loại hình kinh tế và hình thức sở hữu. Kết quả điều tra là căn cứ quan trọng để biên soạn các chỉ tiêu thống kê quốc gia, đặc biệt là GDP, GRDP, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ chuyển đổi năm gốc và hình thành dàn mẫu tổng thể cho các cuộc điều tra chọn mẫu trong giai đoạn tiếp theo.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Theo báo cáo, nội dung điều tra bao gồm nhận dạng và phân loại đơn vị điều tra; điều kiện sản xuất, kinh doanh về lao động, tài sản, nguồn vốn; kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh; mức độ ứng dụng khoa học công nghệ và các chuyên đề điều tra chuyên sâu. Để đáp ứng yêu cầu thu thập thông tin đa dạng, Ban Chỉ đạo đã xây dựng 50 loại phiếu điều tra phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Về công tác tổ chức, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được thành lập đồng bộ từ Trung ương đến địa phương với 34 Ban Chỉ đạo cấp tỉnh và 3.319 Ban Chỉ đạo cấp xã. Cuộc điều tra huy động 114.353 điều tra viên thống kê, 52.060 người lập bảng kê, 1.185 giám sát viên cấp tỉnh và 131 giám sát viên Trung ương tham gia triển khai.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng điều tra, Cục Thống kê đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng cùng các bộ, ngành và địa phương trong công tác chỉ đạo, tuyên truyền, bảo đảm an toàn hệ thống công nghệ thông tin và tổ chức thu thập thông tin.

Trong quá trình triển khai, cả nước đã tổ chức 641 lễ ra quân tại các địa phương và hơn 2.000 hội nghị tập huấn, triển khai nghiệp vụ với gần 144.000 lượt đại biểu tham dự. Đây là cơ sở quan trọng để thống nhất quy trình nghiệp vụ, nâng cao chất lượng thu thập thông tin trên phạm vi toàn quốc.

Việc thu thập thông tin được thực hiện từ ngày 5/1 đến 30/4/2026, với trên 6 triệu đơn vị điều tra. Giai đoạn 1 tập trung điều tra hơn 5,25 triệu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, hơn 52.000 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng và gần 8.000 tổ hợp tác. Giai đoạn 2 tiến hành điều tra hơn 1,22 triệu doanh nghiệp và hợp tác xã, cùng các hội, hiệp hội, tổ chức phi chính phủ, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập và chi nhánh, văn phòng đại diện doanh nghiệp nước ngoài.

Theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, việc tổ chức thành công Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ bảo đảm cung cấp nguồn dữ liệu thống kê đầy đủ, chính xác, kịp thời phục vụ công tác quản lý, điều hành của Đảng và Nhà nước, mà còn tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu thống kê hiện đại, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và nâng cao chất lượng thống kê quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Tấn Minh