Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: 'Vào lớp 10 căng thẳng hơn thi đại học'

Sáng 4/5, tại trụ sở UBND phường Ô Chợ Dừa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội TP Hà Nội tiếp xúc cử tri Đơn vị bầu cử số 1 của 10 phường để thông tin về kết quả kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI và trực tiếp giải đáp các ý kiến, kiến nghị của cử tri.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Đại biểu Quốc hội tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Vào lớp 10 căng thẳng hơn thi đại học

Tại buổi tiếp xúc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dành nhiều thời gian chia sẻ với cử tri về những vấn đề còn nhiều bức xúc, điển hình trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Về giáo dục, Hà Nội báo cáo hiện còn thiếu khoảng 1.000 trường học. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tính toán dân số thành phố hơn 9 triệu người vừa qua số cử tri đi bầu cử khoảng hơn 6 triệu người, tức là còn khoảng hơn 3 triệu người dưới 18 tuổi - là học sinh, chưa tham gia bầu cử.

“Tỷ lệ 1/3 dân số là các cháu học sinh thì xã hội phải quan tâm, chăm lo là đúng, vì đó là thế hệ tương lai của đất nước”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh, phải quan tâm làm sao đủ trường lớp, đủ thầy cô giáo cho học sinh đến học.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết mới đây đã làm việc với các cơ quan về biên chế của hệ thống hành chính. Số lượng biên chế hiện nay là gần 2 triệu, trong đó riêng ngành giáo dục chiếm hơn 80%, y tế khoảng 10%. Theo ông, phải tính toán lại biên chế cho ngành giáo dục. Thực tế vừa qua cho thấy nhân viên nhà ăn cũng được tính vào biên chế ngành giáo dục, song Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng phải có cách tính khác.

Với các dịch vụ phục vụ như nhà ăn, ông cho rằng nên đưa về các doanh nghiệp, công ty chuyên môn đảm nhiệm để thầy cô giáo tập trung vào chuyên môn giảng dạy, không phải lo việc nấu ăn hay hợp đồng thực phẩm. Bởi nếu phải lo cả các dịch vụ trong nhà trường, "thầy giáo lại mất thời gian đi lo hợp đồng, ký chỗ này, chỗ kia rất mất thì giờ, lại không có kinh nghiệm, kiến thức về thực phẩm, thậm chí đưa cả thực phẩm bẩn vào trường rồi lại bị kỷ luật", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Đề cập có cử tri phản ánh về áp lực thi cử vào THPT, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng vì "không đủ trường, không đủ thầy mới sinh ra thi tuyển, bằng các giải pháp hành chính loại các cháu ra", trong khi chủ trương của Nhà nước là phổ cập giáo dục từ mầm non đến hết lớp 12 và miễn giảm học phí.

"Học là phải thi, nhưng thi không phải là biện pháp để loại các cháu ra không cho đến trường học. Thi cử để đánh giá chất lượng dạy và học. Đang chuẩn bị vào kỳ thi lớp 10 nhưng lại căng thẳng hơn cả thi đại học, tại sao lại tạo tâm lý bất an như vậy, không những nặng nề cho học sinh, phụ huynh mà còn gây khó khăn cho thầy, cô. Nếu học sinh học kém phải tiếp tục bồi dưỡng để tốt lên, nếu học giỏi rồi thì phải bồi dưỡng để xuất sắc hơn...", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, mỗi mùa thi lại áp lực, thậm chí là có tiêu cực, vì vậy khi đủ trường lớp sẽ giải quyết được những bất cập này. Chính quyền địa phương hoàn toàn có thể chủ động dựa trên dữ liệu dân cư để biết số lượng trẻ đến tuổi vào lớp 1, lớp 10 hàng năm để chuẩn bị trường lớp. Thành phố phải đầu tư xây dựng trường lớp với quy mô phù hợp. “Không thể cố định số biên chế và giao khoán được", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và cho biết, nếu số học sinh tăng hoặc giảm thì số giáo viên cũng phải tăng hoặc giảm, cần tính toán rất cụ thể để "thầy ra thầy, trường ra trường, học sinh được đảm bảo môi trường học tập".

Hà Nội thực tế hiện nay có khoảng 60% trường công lập và 40% trường tư thục. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng khuyến khích phát triển các trường tư thục, làm sao tất cả học sinh được đi học, không để các cháu không được đến trường, bởi nếu không vào lớp 10, ở độ tuổi 13-14 thất nghiệp ở nhà sẽ dẫn đến nhiều vấn đề xã hội. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hà Nội làm gương về những việc này, ưu tiên chuyển đổi cơ sở vật chất, nhà đất dôi dư thành trường học, trạm y tế.

Bộ Y tế chịu trách nhiệm từ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng

Tại buổi tiếp xúc, liên quan đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, cử tri cho rằng tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, hóa chất bảo quản vượt mức và thực phẩm giả, kém chất lượng bán tràn lan một cách tinh vi, do đó cần áp dụng chế tài xử phạt hình sự thật nặng thay vì chỉ xử phạt hành chính để đảm bảo tính răn đe.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời băn khoăn trên của cử tri cũng nhấn mạnh: "Vấn đề các cử tri quan tâm là rất đúng, vừa rồi chúng tôi cũng ra soát lại thấy liên quan đến 5-6 bộ quan tâm một vấn đề này, nhưng hỏi ai chịu trách nhiệm về việc này thì không rõ ràng. Vừa rồi thống nhất là giao cho Bộ Y tế chịu trách nhiệm từ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, đồ ăn bán trên mạng, đến yêu cầu khám sức khỏe miễn phí, bác sĩ gia đình, hồ sơ sức khỏe điện tử, chăm sóc người cao tuổi. Tất cả đòi hỏi có sự quản lý chặt chẽ hơn, hướng dẫn cụ thể hơn, phân định rõ hơn trách nhiệm an toàn thực phẩm thì phải được kiểm soát từ khâu sản xuất đến tiêu dùng”.

Cử tri cũng quan tâm vấn đề các trạm y tế cơ sở đang bị thiếu hụt cả về nhân lực chất lượng và các điều kiện khám chữa bệnh, trong khi đó ở các bệnh viện tuyến trên vẫn quá tải và kiến nghị Quốc hội nghiên cứu thông qua các gói ngân sách cho dự án "Bác sĩ gia đình" và "Điều dưỡng tại nhà". Thay vì người già phải chen chúc tại bệnh viện, hệ thống y tế cơ sở sẽ quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử và thăm khám định kỳ tại nhà.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết lượng lượng bác sĩ, cán bộ y tế hiện nay cũng chiếm khoảng 10 % trong số công chức, viên chức của cả nước.

"So với ngành giáo dục thì ít lắm, thành ra chúng tôi cũng đưa công thức ra bây giờ 500 người dân được một bác sĩ, hay 1.000 người dân/một bác sĩ; hay 2000 người dân/bác sĩ. Như hôm nay cử tri nói là mô hình bác sĩ gia đình, bác sĩ theo khu vực rất quan trọng, sổ sức khỏe điện tử khi một đứa bé sinh ra đến khi lớn lên trưởng thành, sổ sức khỏe gắn bó với con người cả đời, biết được là từ bé các cháu đã bị ốm bao nhiêu lần hoặc có những bệnh gì, đã được sử dụng những thuốc gì... Những cái đó thành phố và các bộ ngành phải chủ động, Nhà nước sẽ tiếp tục có chủ trương”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ý kiến.

Tại buổi tiếp xúc, trả lời kiến nghị của cử tri liên quan đến hiệu quả của vận hành mô chính quyền chính quyền địa phương 2 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định cử tri ghi nhận bộ máy bước đầu tinh gọn hơn, cấp cơ sở chủ động hơn, thủ tục hành chính cũng thuận lợi hơn. Tuy nhiên, điều nhân dân mong muốn là mô hình mới phải tạo ra được chuyển biến thực chất trong phục vụ người dân và doanh nghiệp; cấp cơ sở phải thực sự gần dân, sát dân, nắm được nhu cầu việc làm, đào tạo nghề, chuyển đổi nghề, kết nối chính quyền doanh nghiệp, trên cơ sở đào tạo gắn với việc làm với cuộc sống hằng ngày của người dân.

Quang cảnh hội nghị tiếp xúc cử tri. Ảnh (Hà Nội Mới)

Một số định hướng lớn để Hà Nội bứt phá, phát triển xứng tầm

Dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh một số định hướng lớn để Thành phố Hà Nội tập trung chỉ đạo và tổ chức thực hiện trong thời gian tới. Trong đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được thông qua với nhiều cơ chế, chính sách, thẩm quyền đặc thù cùng với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, là cơ sở để Hà Nội chủ động hơn trong thiết kế chính sách, huy động nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn và tổ chức lại không gian phát triển. Vấn đề quyết định là khâu tổ chức thực hiện, dù rất khó, nhưng mở ra cơ hội lớn để Hà Nội bứt phá, phát triển xứng tầm hơn trong giai đoạn mới.

Phát triển Thủ đô không chỉ là câu chuyện của những công trình lớn, những chỉ tiêu lớn, định hướng dài hạn, mà quan trọng là người dân thấy rõ sự thay đổi trong đời sống hằng ngày, những kiến nghị chính đáng được giải quyết đến nơi đến chốn. Vì vậy, Hà Nội cần phải chuyển mạnh từ tư duy “ban hành” sang “thực thi”, từ “có cơ chế” sang “vận hành cơ chế”, từ có quy hoạch sang hiện thực hóa quy hoạch, từ nói đúng sang làm đến nơi đến chốn, làm có kết quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Luật Thủ đô và Quy hoạch Thủ đô phải được đặt trong một chỉnh thể thống nhất để tổ chức thực hiện; mỗi cơ chế đặc thù gắn với một mục tiêu rõ ràng, nhiệm vụ cụ thể, một đầu mối chịu trách nhiệm và kết quả có thể kiểm chứng. Khi triển khai Luật Thủ đô, cần xác định rõ những việc phải làm trước, điểm nghẽn cần tháo gỡ trước, vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân và những nhiệm vụ tạo động lực phát triển lâu dài. Đó là các vấn đề về giao thông, môi trường, ngập úng, cải tạo chung cư cũ, phát triển nhà ở xã hội, chỉnh trang đô thị, quản lý đất đai, xử lý dự án chậm triển khai, an toàn thực phẩm, y tế cơ sở, an toàn trường học và chất lượng dịch vụ công...

Thành phố không thể phát triển theo cách cũ, chỉ dựa vào mở rộng đầu tư, mở rộng đô thị, khai thác đất đai hay tăng quy mô dân số, mà phải đổi mới mô hình phát triển, dựa nhiều hơn vào chất lượng thể chế, năng suất lao động, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức, kinh tế tư nhân, công nghiệp văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đặc biệt, với Hà Nội, phát triển kinh tế không thể tách rời phát triển văn hóa và con người. Văn hóa nghìn năm Thăng Long-Hà Nội không chỉ là di sản để tự hào, mà phải trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển. Thành phố đang nắm giữ nguồn lực rất lớn về đất đai, hạ tầng, tài sản công, không gian đô thị, nguồn nhân lực, cần tổ chức khai thác hợp lý, đồng thời rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ, các khu đất bỏ trống, các công trình tồn đọng… để tạo động lực cho phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi ý thành phố cần đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ, kết quả đầu ra và trách nhiệm giải trình. Chính quyền cơ sở xử lý nhanh việc thuộc thẩm quyền, phản ánh chính xác việc vượt thẩm quyền và theo dõi đến cùng kết quả giải quyết; không để kiến nghị của cử tri đi qua nhiều kỳ tiếp xúc mà vẫn chậm chuyển biến, không rõ trách nhiệm, không rõ kết quả.

Thành phố có thể xây dựng một số đơn vị phường, xã làm điểm về mô hình quản trị, trong đó từ việc xây dựng cơ sở hạ tầng, tổ chức không gian, vận hành bộ máy quản lý, quản trị sao cho người dân cảm nhận được hiệu lực, hiệu quả của bộ máy thông qua những việc rất cụ thể, liên quan đến chất lượng sống. Làm được những điều đó, Hà Nội ngày càng phát triển, văn minh, hiện đại và đáng sống hơn.

Hải Ninh