Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Cắt giảm thủ tục phải đi đôi với kiểm soát an toàn

Thảo luận ở tổ về 2 dự án luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tán thành sự cần thiết ban hành vì đây là những dự luật liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, sự an toàn của người dân và đặc biệt là sự phát triển của đất nước. Yêu cầu đặt ra là phải phòng ngừa sớm, quản lý đúng trách nhiệm và tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp của người dân, của các tổ chức. Quy định phải rõ ràng, chặt chẽ, khả thi, bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền lợi của người dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu thảo luận ở tổ. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đồng tình với hướng cắt giảm các thủ tục, tuy nhiên, cải cách phải giảm phiền hà và nâng cao khả năng kiểm soát an toàn. Đây là hai yếu tố phải đi liền với nhau, không thể buông lỏng, coi nhẹ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, giảm thủ tục về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải đi cùng với khả năng kiểm soát đối tượng và quá trình lưu thông. Việc bãi bỏ giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ phải gắn với việc kiểm tra các điều kiện tuân thủ. Đây là những loại hàng hóa đặc biệt, đặc thù, nếu sử dụng sai đối tượng, sai mục đích có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng. Phải kiểm soát nguồn gốc, người được mua, số lượng mua bán, xử lý doanh nghiệp khi chấm dứt hoạt động. Bỏ giấy phép nhưng không được bỏ trống trách nhiệm quản lý.

Cắt giảm giấy tờ trong hồ sơ trang bị vũ khí phải đi cùng với cơ chế xác minh. Không yêu cầu nộp các văn bản đồng ý của cấp có thẩm quyền thì phải đối chiếu được những thông tin đó. Các cơ quan nhà nước phải chủ động khai thác dữ liệu đã có, không bắt các tổ chức cung cấp lại thông tin và phải chịu trách nhiệm về kết quả xác minh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, chuyển sang hậu kiểm về phòng cháy, chữa cháy phải ngăn ngừa được nguy cơ, nguy hiểm trước khi xảy ra cháy. Bỏ thủ tục kiểm tra, công tác nghiệm thu của cơ quan nhà nước không có nghĩa là bỏ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng. Phải làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế. Xử lý nghiêm việc xác nhận sai, làm giả hồ sơ để nghiệm thu.

Cùng với đó, quá trình vận hành, bảo quản, sửa chữa, cơi nới xây dựng phải được bảo đảm an toàn ngay từ đầu, không thể nảy sinh sự tùy tiện. Người mua nhà, người thuê, người kinh doanh không thể tự kiểm chứng về chất lượng của toàn bộ hệ thống phòng cháy, chữa cháy và không thể chịu thay hậu quả sai phạm của chủ đầu tư. Khi có vi phạm phải khắc phục nguy cơ, xác định trách nhiệm bồi thường theo pháp luật và giải quyết quyền lợi của người bị thiệt hại.

Việc bỏ giấy phép lưu thông phương tiện chữa cháy, cứu nạn phải đi cùng với kiểm soát chất lượng, truy xuất và thu hồi sản phẩm không an toàn. Thiết bị dùng để cứu người, cứu cháy phải bảo đảm hoạt động tin cậy khi cần sử dụng, tránh tình trạng trang bị đầy đủ nhưng khi có sự cố lại không hoạt động được.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, tháo gỡ vướng mắc phải gắn với giải pháp an toàn để thực hiện được. Đối với các cơ sở cũ chưa đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy, cần phân loại, hướng dẫn các giải pháp kỹ thuật khả thi. Chỉ rõ việc cần làm, thời hạn và căn cứ xác nhận kết quả. Trường hợp nguy hiểm trực tiếp thì phải xử lý kịp thời, không để người dân, doanh nghiệp chờ đợi kéo dài, cũng không hợp thức hóa tình trạng không an toàn của các cơ sở, công trình.

 Các đại biểu thảo luận ở Tổ 1 (Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hà Nội). Ảnh: VĂN TUYẾN

Xác định đúng công trình cần bảo vệ, mức độ bảo vệ

Về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, cần phải bảo vệ công trình và những hoạt động thiết yếu mà công trình bảo đảm. Hệ thống điện, dữ liệu hay giao thông bị tê liệt có thể ảnh hưởng đến nhiều ngành, nhiều địa phương và đời sống nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, cần xác định đúng công trình cần bảo vệ, mức độ bảo vệ và trách nhiệm đề xuất. Việc xác định các công trình cần được bảo vệ phải căn cứ vào vai trò đối với an ninh quốc gia, mức độ thiết yếu và hậu quả nếu công trình ngừng hoạt động.

Bên cạnh đó, bảo vệ công trình phải bảo đảm khả năng vận hành liên tục và khả năng khôi phục khi có sự cố. Trong điều kiện số hóa, công trình còn nguyên vẹn về vật chất vẫn có thể mất khả năng vận hành nếu hệ thống điều khiển bị can thiệp. Do đó, cần bổ sung yêu cầu phòng, chống tấn công mạng và các phương thức tác chiến mới.

Cần bảo vệ toàn bộ công trình, dữ liệu, hệ thống điều khiển, thống nhất với pháp luật chuyên ngành. Yêu cầu an ninh phải tính từ khâu lựa chọn địa điểm, thiết kế, công nghệ đến vận hành, sửa chữa, phương án bảo vệ phải có dự phòng, nghiên cứu, khôi phục và diễn tập.

Cùng với đó, tạo cơ sở xử lý khẩn trương đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện theo thẩm quyền. Tình huống đặc biệt cấp thiết thì đòi hỏi phải có quy định nhanh. Luật phải bảo đảm người có trách nhiệm hành động kịp thời trong thời hạn xác định.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân trong phạm vi bảo vệ công trình. Hành lang bảo vệ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nhà ở, đất đai, sinh kế; phạm vi và mức hạn chế cũng phải có căn cứ phù hợp với đặc điểm của công trình.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, cần phân định rõ giữa quản lý công trình và quản lý nhà nước. Đơn vị vận hành tham gia ý kiến về kỹ thuật, không tự quyết định cho phép người dân cư trú hay sản xuất kinh doanh trong hành lang bảo vệ. Quyết định phải thuộc cơ quan có thẩm quyền theo tiêu chí, thủ tục rõ ràng, có cơ chế khiếu nại. Quy định rõ việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư, xử lý thỏa đáng các hoạt động hợp pháp hình thành trước khi xác lập phạm vi bảo vệ công trình; hoạt động bảo vệ công trình phải có sự đồng thuận, tham gia của người dân.

HOÀNG CHUNG