Tổn thương não vì mắc tay chân miệng

Trẻ mắc tay chân miệng độ nặng được điều trị tích cực tại TP.HCM. Ảnh minh họa: Hoài Bảo.

Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, bệnh nhi L.T.K. (10 tuổi, ngụ phường Tân Mỹ, TP.HCM) được chuyển viện trong tình trạng biến chứng độ 3 nguy kịch.

Theo bệnh sử, bé bệnh được 5 ngày. Ngày đầu, bé chỉ sốt nhẹ 2-3 cữ kèm nổi ban ở tay chân, đi khám bác sĩ tư được chẩn đoán mắc tay chân miệng độ 1. Sang ngày thứ hai, bé bắt đầu sốt cao đến 40 độ C, các nốt ban xuất hiện dày hơn ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối và khuỷu tay. Đến ngày thứ năm, dù đã được điều trị kháng sinh và hạ sốt tại bệnh viện địa phương, tình trạng của bé vẫn không thuyên giảm mà bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu thần kinh nguy hiểm: mỏi chân, đi đứng loạng choạng, ngủ nhiều, thường giật mình khi ngủ kèm giật tay chân và cử động bất thường.

Khi được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, bé K. rơi vào trạng thái li bì, ngủ gà, run tay, sốt cao 39 độ C kèm mạch nhanh 138 lần/phút, được chẩn đoán ngay ở mức độ 3. Các xét nghiệm cho thấy men gan tăng nhẹ, cơ thể bị toan chuyển hóa và lactate máu tăng cao. Các bác sĩ lập tức cho bé thở oxy, truyền thuốc an thần Phenobarbital, dùng thuốc điều hòa miễn dịch Gammaglobulin (IVIG), đồng thời tích cực hạ sốt và điều chỉnh điện giải.

Diễn tiến bệnh vô cùng phức tạp khi bé liên tục sốt cao 39-40 độ C không hạ, nói sảng, mạch nhanh 150 lần/phút. Kết quả chụp MRI não phát hiện tổn thương nghiêm trọng ở vùng thân não. Nhờ hội chẩn kịp thời, bé được truyền IVIG liều 2, tiếp tục kiểm soát co giật và cân bằng đường huyết, kiềm toan.

Trẻ mắc tay chân miệng thường có các dấu hiệu đặc trưng gồm sốt, loét miệng, đau họng, chảy nước bọt nhiều... Ảnh: Hoài Bảo.

Sau một tuần kiên trì giành giật sự sống, bệnh nhi hết sốt, hết run chi, tỉnh táo, tiếp xúc tốt và đã có thể tự đi lại được. Kết quả xét nghiệm PCR phết trực tràng sau đó khẳng định bé dương tính với Enterovirus.

Qua trường hợp này, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, đặc biệt lưu ý các bậc cha mẹ tuyệt đối không được lơ là phòng bệnh ở trẻ lớn. Khi thấy con có biểu hiện sốt, nổi hồng ban mụn nước ở tay, chân, mông, gối, loét miệng... kèm theo bất kỳ một trong các triệu chứng sau, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay: giật mình chới với, ói nhiều, sốt cao khó hạ, thở bất thường, run tay chân, đi loạng choạng, ngồi không vững, nuốt khó, da nổi bông (vân tím), xanh tái, lơ mơ hoặc co giật...

Để chủ động phòng bệnh tay chân miệng, chuyên gia lưu ý nguyên tắc "3 sạch":

Ăn sạch, ở sạch, chơi sạch cùng bàn tay sạch. Hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trước và sau khi ăn, sau khi chơi đồ chơi, sau khi đi vệ sinh hoặc khi tay bẩn.
Người chăm sóc cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng sau khi thay quần áo, tã lót cho trẻ; sau khi tiếp xúc với phân, nước tiểu, nước bọt và cả trước - sau khi chế biến thức ăn, đặc biệt phải rửa tay trước và sau khi chăm sóc giữa các trẻ khác nhau. Cần thường xuyên lau chùi, khử khuẩn đồ chơi, vật dụng, sàn nhà, thanh vịn, nắm cửa... bằng dung dịch sát khuẩn.
Trong trường hợp trẻ bị bệnh, cần chủ động cách ly trẻ từ 7-10 ngày, cho trẻ nghỉ học và tránh làm vỡ các mụn nước để ngăn ngừa tối đa nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Hoàng Quân