Tòa nghị án kéo dài vụ 6 cựu binh kêu oan khi đã chấp hành xong án tù

Ngày 28-1, TAND Khu vực 6 - Lâm Đồng tiếp tục xét xử 6 bị cáo (đều là cựu chiến binh) về tội hủy hoại rừng.

Tòa nghị án kéo dài

Sau kết thúc phần tranh luận, HĐXX cho các bị cáo nói lời sau cùng. Cả sáu cựu chiến binh vẫn kêu oan, cho rằng họ không phạm tội hủy hoại rừng và mong HĐXX có bản án thấu tình, đạt lý.

Các cựu chiến binh tại tòa. Ảnh: TT

Thẩm phán chủ tọa phiên tòa là bà Mai Đoàn Minh Hương, cho biết HĐXX sẽ nghị án kéo dài và tuyên án vào chiều 30-1.

Trước đó, trong phần luận tội, đại diện VKSND khu vực 6 - Lâm Đồng đề nghị HĐXX phạt các bị cáo: Đỗ Mạnh Hùng (64 tuổi), Ngân Xuân Dũng (66 tuổi), Vũ Tất Đắc (73 tuổi), Hoàng Văn Sằn (69 tuổi), Nguyễn Nam Thái (59 tuổi) và Cao Minh Điến (58 tuổi, cùng ngụ xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng), từ 6 đến 9 tháng tù.

VKS cáo buộc sáu cựu chiến binh hủy hoại 0,98 ha rừng sản xuất tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710, thuộc địa giới hành chính phường Quảng Thành, TP Gia Nghĩa, tỉnh Đăk Nông (cũ), gây thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Theo đại diện VKSND Khu vực 6 - Lâm Đồng, các bị cáo không có tình tiết tăng nặng. Bởi lẽ, trước khi phạm tội, họ đều là công nhân gương mẫu, có nhiều đóng góp cho các phong trào tại địa phương.

Trong vụ án, các bị cáo cũng không có vụ lợi cá nhân nhưng vì nhận thức sai lầm về việc được giao đất rừng nên đã phạm tội. Thực tế, chưa có cơ quan nào giao đất rừng cho các bị cáo.

Trong phần tranh luận tại phiên tòa, các luật sư (LS) bào chữa cho sáu bị cáo đưa ra nhiều lập luận, cho rằng quá trình điều tra vụ án có nhiều thiếu sót, vi phạm tố tụng. Các LS cũng cho rằng cáo trạng truy tố sáu bị cáo tội hủy hoại rừng. Tuy nhiên, chứng cứ, tài liệu chứng minh hiện trường nơi xảy ra vụ án là rừng chưa thuyết phục.

Luật sư bào chữa cho các cựu chiến binh. Ảnh: TT

Còn ông Nguyễn Thái Bình, Phó Trưởng Ban Công tác cựu chiến binh, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, cho rằng cáo trạng căn cứ vào kết luận giám định tháng 4-2015 của giám định viên Huỳnh Văn Triệu để buộc tội các bị cáo là không đúng.

Theo ông Bình, phải căn cứ vào kết luận của hội đồng chuyên môn Bộ NN&PTNT, (nay là Bộ TN&MT), để đình chỉ vụ án vì hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được hành vi phạm tội của các bị cáo.

Đối đáp với các luật sư, đại diện VKSND khu vực 6 - Lâm Đồng không đồng tình với quan điểm cho rằng quá trình điều tra vụ án có vi phạm tố tụng.

Theo đại diện VKS, hành vi phá rừng cấu thành tội phạm khi diện tích rừng bị xâm hại thuộc danh mục rừng được bảo vệ. Trong vụ án này, kết luận giám định xác định diện tích rừng bị hủy hoại là 0,98 ha, đủ căn cứ xử lý các bị cáo.

Điều tra viên có mặt tại phiên tòa cũng cho rằng trong quá trình điều tra lại, cơ quan điều tra đã thu thập đầy đủ chứng cứ, lời khai của nhiều cá nhân, tổ chức và khẳng định các bị cáo phạm tội hủy hoại rừng.

Có vi phạm tố tụng

Như PLO đã thông tin, hôm 27-1, TAND Khu vực 6 - Lâm Đồng đã mở phiên tòa sơ thẩm lần ba, xét xử sáu cựu chiến binh tội hủy hoại rừng. Vụ án này xảy ra cách đây 11 năm nhưng nay chưa kết thúc.

Theo hồ sơ, đầu năm 2015, cho rằng rừng sản xuất đã bị lấn chiếm nên Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ), tổ chức cuộc họp, thống nhất phát dọn để lấy đất trồng cây keo gây quỹ.

Tháng 1 và tháng 4-2015, các cựu chiến binh trên tham gia chặt cây bụi, cây nhỏ, tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710, thuộc địa giới hành chính phường Quảng Thành, TP Gia Nghĩa, tỉnh Đăk Nông (cũ).

Khu vực nơi các cựu chiến binh bị cáo buộc đã hủy hoại rừng. Ảnh: T.T

Sau đó, sáu người bị khởi tố tội hủy hoại rừng. Cơ quan điều tra cho rằng các cựu chiến binh này gây hủy hoại 0,9 ha rừng, gây thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Tháng 4-2016, TAND thị xã Gia Nghĩa (cũ) xử sơ thẩm lần đầu, phạt các bị cáo từ sáu đến bảy tháng tù. Xử phúc thẩm, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) hủy án.

Tháng 9-2017, xử sơ thẩm lần hai, tòa sơ thẩm vẫn xác định các bị cáo hủy hoại rừng và tuyên phạt mức án như cũ.

Cuối năm 2017, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) xử phúc thẩm lần hai, nhận định dù giai đoạn điều tra có thiếu sót nhưng không ảnh hưởng tới nội dung vụ án nên y án sơ thẩm.

Năm 2020, khi cả sáu cựu chiến binh chấp hành án xong thì Chánh án TAND Cấp cao tại TP.HCM có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm theo hướng không đủ căn cứ phạt tù sáu cựu chiến binh về tội hủy hoại rừng theo khoản 1 Điều 189 BLHS 1999. Xử giám đốc thẩm, TAND Cấp cao tại TP.HCM hủy án để điều tra lại.

Theo TAND Cấp cao tại TP.HCM, nơi xảy ra vụ án được xác định là rừng nhưng trong hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh là rừng, chủng loại rừng theo quy định tại Nghị định 23/2006 của Chính phủ.

Cũng theo TAND Cấp cao tại TP.HCM, hai kết luận giám định đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký là trái quy định. Bởi lẽ, việc giám định thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn, phải giám định tập thể theo quy định của Luật Giám định tư pháp năm 2013. Các cơ quan tiến hành tố tụng căn cứ vào kết luận nêu trên để điều tra, truy tố, xét xử các bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Xunh quanh hiện trường vụ án đã được trồng cây như hồ tiêu, cà phê. Ảnh: T.T

Tòa cấp cao cũng cho rằng biên bản vi phạm hành chính ngày 27-3-2015 của Chi cục kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa, xác định diện tích rừng tại lô 3 và 6 khoảnh 1, tiểu khu 1710 mức độ thiệt hại 100%. Tuy nhiên, cơ quan điều tra vẫn xác định trong các ngày 19 và 20-4-2015, các cựu chiến binh tiếp tục phá rừng tại tiểu khu 1710 là không đủ cơ sở.

Liên quan vụ án, quá trình điều tra lại, Công an TP Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông cũ), đã trưng cầu giám định thiệt hại về rừng đối với diện tích rừng bị hủy hoại theo biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 21-4-2015.

Tháng 8-2021, Chi Cục kiểm lâm tỉnh Đắk Nông và giám định viên trả lời không có cơ sở để xác định về loại rừng, trạng thái rừng và mức độ thiệt hại về rừng.

Công an TP Gia Nghĩa tiếp tục trưng cầu giám định gửi Bộ NN&PTNT, nay là Bộ TN&MT. Tháng 6-2022, Hội đồng giám định của Bộ NN&PTNT kết luận, không thể giám định được ranh giới, diện tích, trạng thái, không xác định được giá trị rừng bị thiệt hại tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710.

TIẾN THOẠI