Tổ chức các hoạt động văn hóa - cộng đồng gắn với các hình thức 'Tháng nghe dân nói'

Nội dung Kế hoạch nêu rõ, việc triển khai nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031; thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031.

Từ đó phát huy mạnh mẽ vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời thống nhất nhận thức, trách nhiệm của hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc lắng nghe, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; khẳng định vai trò chủ thể của nhân dân trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước.

Thực hiện, duy trì hiệu quả các mô hình lắng nghe dân nói

Hoạt động “Tháng nghe dân nói” phải được triển khai ở tất cả các vùng miền, từ cấp tỉnh, thành phố (gọi chung là cấp tỉnh) đến cấp xã, phường, đặc khu (gọi chung là cấp xã), đảm bảo thực chất, hiệu quả; không hình thức, chồng chéo trong phối hợp.

Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp trực tiếp xuống địa bàn để tổ chức đối thoại, tiếp xúc, quan tâm đến các nhóm đối tượng yếu thế, chưa là hội viên, đoàn viên; lấy kết quả xử lý thực tế và mức độ hài lòng của nhân dân, hội viên và đoàn viên làm thước đo để đánh giá hiệu quả; phấn đấu 100% ý kiến kiến nghị, phản ánh được chuyển đến cá nhân, cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết và có kết quả rõ ràng, đúng thời hạn theo quy định.

Về thời gian thực hiện, các hoạt động “Tháng nghe dân nói” được tổ chức định kỳ hằng năm với hình thức phù hợp gắn với dịp kỷ niệm ngày truyền thống của mỗi tổ chức, bảo đảm phù hợp với quyền, trách nhiệm của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội.

Diễn đàn “Tháng nghe dân nói” năm 2026 tại xã Tam Xuân, TP. Đà Nẵng

Kế hoạch cũng đề cập, việc tổ chức “Diễn đàn nhân dân” hoặc diễn đàn “Lắng nghe dân nói” ở cấp Trung ương tiếp tục duy trì, đổi mới hoạt động đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo Đảng, Nhà nước với nhân dân; mở rộng phạm vi, nội dung đối thoại theo hướng tập trung vào những vấn đề lớn, những chính sách có tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân, tạo điều kiện để nhân dân tham gia đóng góp ý kiến, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và kiến nghị các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Đối với cấp tỉnh, cấp xã: Tùy theo điều kiện thực tiễn của địa phương và của tổ chức mình để tổ chức “Diễn đàn nhân dân” hoặc diễn đàn “Lắng nghe dân nói”, chú trọng tổ chức ở cấp xã, khu dân cư, tổ dân phố.

Nội dung diễn đàn tập trung vào các vấn đề như: Nhân dân tham gia ý kiến để tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức và phương thức vận hành chính quyền địa phương hai cấp gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân; nhân dân đề xuất sáng kiến bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống, tự hào dân tộc; nhân dân đề xuất sáng kiến phát huy nguồn lực trong nhân dân để thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới, sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ trong mọi lĩnh vực; các chính sách dân tộc, tôn giáo, chính sách đối với hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng yếu thế; các vấn đề liên quan tới quản lý, vận hành, sử dụng nhà chung cư, quy hoạch, đất đai, đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm quốc gia và địa phương, môi trường, đô thị, nông thôn mới; xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc; các vấn đề về y tế, giáo dục, an toàn vệ sinh thực phẩm, an sinh xã hội và các nội dung khác mà nhân dân quan tâm.

Hằng năm, việc xác định chủ đề lắng nghe dân nói phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương để thực hiện thống nhất, tập trung vào các chính sách phát triển kinh tế, xã hội, các chương trình, đề án, dự án phát triển ngành nghề gắn với sinh kế của người dân địa phương; các chủ trương, chính sách gắn liền với quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, chính sách an sinh xã hội; các nội dung các vấn đề đặc thù theo giới, theo lứa tuổi, ngành nghề; các vấn đề người dân còn bức xúc, kiến nghị phản ánh nhiều lần chưa được giải quyết thỏa đáng…

Về hình thức tổ chức, tổ chức diễn đàn dưới các hình thức hội nghị trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế; thiết lập các kênh tiếp nhận ý kiến của nhân dân, đoàn viên, hội viên thông qua nền tảng công nghệ số, các trang mạng xã hội và các phương tiện truyền thông chính thức của mỗi tổ chức.

Kế hoạch nêu rõ, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cấp tỉnh, cấp xã, duy trì, phát huy, sáng tạo và nhân rộng các mô hình tiếp xúc, lắng nghe nhân dân đã được triển khai hiệu quả, như: “Ngày cuối tuần cùng dân”, “Ngày thứ Sáu tuần cuối hàng tháng nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”, “Nghe dân nói, nói dân nghe”, “Lắng nghe nhân dân nói”, “Ngày thứ Sáu nghe dân nói”, “Ngày thứ Bảy - lắng nghe dân nói”, “Cà phê dân sinh”, “Bàn trà Mặt trận”, “Hộp thư điện tử - Mặt trận lắng nghe 24/7”…, đồng thời các địa phương chủ động xây dựng mới các mô hình lắng nghe dân nói phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế địa phương.

Khuyến khích, đa dạng hóa các hình thức tổ chức mô hình lắng nghe dân nói, trong đó chú trọng các mô hình trực tiếp định kỳ, mở rộng trên nền tảng chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số để người dân có nhiều kênh phản ánh ý kiến, kiến nghị, đề xuất. Mọi ý kiến của người dân phải được tiếp nhận trên hệ thống quản lý thông tin, lưu trữ tập trung và công khai tiến độ, kết quả xử lý trên các kênh truyền thông của Mặt trận, bảo đảm minh bạch và sự tham gia giám sát của nhân dân.

Tăng cường tiếp công dân, phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân, nhất là lãnh đạo cấp xã và cán bộ phụ trách cơ sở phải tăng cường gặp gỡ trực tiếp người dân tại khu dân cư, tổ dân phố để kịp thời nắm bắt thông tin, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân và những vấn đề bức xúc, khó khăn; xây dựng cơ chế phối hợp giữa MTTQ và lãnh đạo Đảng, chính quyền để tiếp nhận, xử lý thông tin thực chất.

Chia sẻ, lan tỏa và quảng bá các mô hình lắng nghe dân nói đã triển khai hiệu quả; tổng hợp, đánh giá, rút kinh nghiệm và gợi ý mô hình mẫu để các địa phương, tổ chức chính trị - xã hội học tập, áp dụng, nhân rộng trong phạm vi cả nước, phù hợp với điều kiện thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả tiếp thu, giải quyết ý kiến, kiến nghị của nhân dân.

Tổ chức các hoạt động văn hóa - cộng đồng gắn với các hình thức “Tháng nghe dân nói”

Cần chủ động thiết kế và tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, giao lưu cộng đồng gắn với “Tháng nghe dân nói” phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, bảo đảm phát huy tinh thần đoàn kết, gắn bó giữa chính quyền, Ủy ban MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân, đoàn viên, hội viên. Các hình thức tổ chức bao gồm: tọa đàm, hội thi tìm hiểu về thực hiện dân chủ ở cơ sở, các phong trào thi đua yêu nước; gắn kết các hoạt động văn nghệ, thể thao quần chúng, trò chơi dân gian… với thông điệp “Lắng nghe để hiểu dân, gần dân để hành động”.

Khuyến khích các địa phương tổ chức không gian trưng bày, triển lãm hoặc giới thiệu các mô hình, công trình, sáng kiến cộng đồng tiêu biểu về “Tháng nghe dân nói” nhằm phản ánh kết quả cụ thể trong việc tiếp thu, phản hồi và giải quyết kiến nghị của nhân dân.

Các địa phương chủ động lồng ghép nội dung “Tháng nghe dân nói” vào các sự kiện chính trị, sinh hoạt cộng đồng, hội nghị đối thoại hoặc các hoạt động phong trào của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, bảo đảm việc lắng nghe ý kiến nhân dân thường xuyên, tạo không khí dân chủ, cởi mở, nâng cao niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Ủy ban MTTQ Việt Nam.

Kế hoạch cũng đề cập tới việc đa dạng hóa các kênh thu nhận và lắng nghe ý kiến nhân dân, bao gồm: mở chuyên mục “Tháng nghe dân nói” trên Cổng Mặt trận số; thiết lập các chuyên trang, chuyên mục về lắng nghe ý kiến nhân dân trên báo chí và các phương tiện truyền thông của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, như Báo Đại đoàn kết, Báo Thanh niên, Báo Phụ nữ Việt Nam, Báo Lao động và các cơ quan thông tin, báo chí của địa phương; khai thác hiệu quả các nền tảng mạng xã hội chính thức, hộp thư điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở và các kênh thông tin phù hợp khác.

Phân công trách nhiệm rõ ràng trong việc tiếp nhận, phân loại, xử lý và kiến nghị giải quyết kịp thời các ý kiến, phản ánh, kiến nghị của nhân dân; đồng thời tổng hợp, báo cáo và công khai kết quả giải quyết trên các kênh thông tin của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, bảo đảm minh bạch, tạo điều kiện cho nhân dân giám sát.

Kế hoạch cũng yêu cầu 6 tháng, một năm và các dịp trước, sau kỳ họp Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp hằng năm, Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội báo cáo kết quả thực hiện các hoạt động “Tháng nghe dân nói” tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân về Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam để tổng hợp chung gửi đến các kỳ họp của Quốc hội và các cơ quan bộ, ngành có liên quan. Đồng thời đôn đốc, theo dõi, giám sát quá trình giải quyết, trả lời ý kiến, kiến nghị của các cơ quan, tổ chức.

XUÂN TRƯỜNG