Tin vũ khí hôm nay 28.2: Không quân Nga hướng tới mô hình 'phi công - robot' trong tác chiến

Không quân Nga hướng tới mô hình ‘phi công - robot’ trong tác chiến

Nga đang xem xét mô hình tác chiến kết hợp giữa máy bay có người lái và không người lái, với trọng tâm là tiêm kích đa năng Su-30SM và UAV tấn công hạng nặng S-70 Okhotnik. Thông tin này được nêu trong cuộc phỏng vấn đăng ngày 25.2 trên NEWS.ru với thiếu tướng phi công Vladimir Popov, người cho rằng sự phối hợp này đại diện cho một “triết lý tác chiến mới” trong không chiến hiện đại.

Theo ông Popov, xu hướng phát triển hàng không quân sự đang nghiêng dần về các hệ thống không người lái, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc thay thế hoàn toàn phi công. Thay vào đó, vai trò sẽ được tái phân bổ. Ông cho biết S-70 Okhotnik có thể hoạt động “theo tổ hợp” cùng Su-30SM, trong đó tiêm kích có người lái vẫn đảm nhiệm nhiệm vụ chỉ huy, kiểm soát và ra quyết định, còn UAV thực hiện các nhiệm vụ nguy hiểm hơn trong môi trường bị phòng không dày đặc đe dọa.

Nga đang đánh giá mô hình tác chiến kết hợp giữa máy bay có người lái và không người lái, tích hợp tiêm kích đa năng Su-30SM với UAV tấn công S-70 Okhotnik nhằm nâng cao năng lực không chiến tương lai và tăng tính linh hoạt cho cơ cấu lực lượng - Ảnh: Rostec/Mạng xã hội Nga

Su-30SM và Su-35S hiện là lực lượng nòng cốt của Không quân Nga. Trong mô hình mới, Su-30SM có thể đóng vai trò như một “trung tâm điều phối trên không”, liên kết với UAV thông qua hệ thống truyền dữ liệu và hợp nhất cảm biến. S-70 Okhotnik, với thiết kế tàng hình và tải trọng lớn, được kỳ vọng đảm nhiệm các nhiệm vụ trinh sát, chế áp phòng không hoặc tấn công mục tiêu giá trị cao mà không đặt phi công vào rủi ro trực tiếp.

Nếu được triển khai thực tế, mô hình này cho phép tiêm kích có người lái hoạt động ở khoảng cách an toàn hơn, trong khi UAV tiến sâu vào khu vực nguy hiểm. Điều này giúp tăng khả năng sống sót của phi công và duy trì nhịp độ xuất kích trong môi trường chiến đấu cường độ cao. Theo ông Popov, việc bảo toàn nhân sự bay là một lợi ích quan trọng của cách tiếp cận này. Về mặt chiến thuật, sự kết hợp Su-30SM và S-70 có thể mở rộng phạm vi cảm biến và hỏa lực của cả biên đội. Thay vì mỗi máy bay hoạt động độc lập, toàn bộ nhóm có thể chia sẻ dữ liệu mục tiêu, phân công nhiệm vụ và điều chỉnh đội hình theo diễn biến chiến trường. UAV khi đó trở thành phần mở rộng linh hoạt của tiêm kích, có thể chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn.

Tuy nhiên, ông Popov cũng nhấn mạnh rằng hàng không có người lái sẽ vẫn giữ vai trò trung tâm trong nhiều thập kỷ tới. Theo định hướng này, Nga không theo đuổi một cuộc cách mạng thay thế hoàn toàn phi công bằng robot, mà là quá trình chuyển đổi từng bước, trong đó UAV đóng vai trò nhân tố bổ trợ và nhân lên sức mạnh cho lực lượng hiện có. Nhìn rộng hơn, nếu mô hình Su-30SM kết hợp S-70 được hoàn thiện và đưa vào biên chế quy mô lớn, nó có thể tác động đáng kể đến học thuyết không chiến của Nga. Sự pha trộn giữa kinh nghiệm và khả năng phán đoán của con người với độ bền bỉ và khả năng chấp nhận rủi ro của hệ thống không người lái có thể tạo ra một cấu trúc tác chiến linh hoạt hơn trong môi trường đối đầu cường độ cao.

Mỹ thử nghiệm chiến thuật HIMARS mới tại Hawaii

Theo Army Recognition, cuộc diễn tập tại Trạm Không quân Bellows (Oahu, Hawaii) cho thấy Lục quân Mỹ đang đổi mới cách triển khai hỏa lực tầm xa ở môi trường ven biển. Trong hoạt động “xâm nhập nhanh duyên hải”, Lữ đoàn Vận tải số 7 đã vận chuyển các bệ phóng HIMARS bằng đường biển nhằm chứng minh khả năng cơ động linh hoạt, ngay cả khi cảng biển và hạ tầng cố định bị vô hiệu hóa.

Trọng tâm của cuộc diễn tập là tàu đổ bộ MSV Light. Mỹ dự kiến mua 13 chiếc. Khác với tàu chiến hải quân, MSV Light ưu tiên tốc độ, tải trọng và khả năng tiếp cận bãi biển chưa được cải tạo, thay vì trang bị hỏa lực mạnh. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh cảng biển có thể bị phong tỏa, rải mìn hoặc trở thành mục tiêu tấn công ngay từ đầu xung đột.

HIMARS cung cấp hỏa lực rocket và tên lửa chính xác cao với tốc độ triển khai nhanh từ bệ phóng đặt trên xe tải cơ động cao, có thể khai hỏa một cụm 6 rocket dẫn đường cỡ 227mm với tầm bắn khoảng 70km và các tên lửa chiến thuật tầm xa hơn để đánh sâu, sau đó cơ động rời vị trí trong vài phút nhằm tránh hỏa lực phản kích - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

MSV Light dài khoảng 36 mét, thân nhôm, sử dụng thiết kế mũi ba cạnh và hệ thống động cơ phản lực nước. Tàu đạt tốc độ khoảng 21 hải lý/giờ (39km/h) khi chở đầy tải và hơn 30 hải lý/giờ (56km/h) khi không tải, với tầm hoạt động trên 660km. Ba động cơ 2.600 mã lực giúp tàu cơ động tốt ở vùng nước nông, mớn nước chỉ khoảng 1,2 mét khi đầy tải. Nhờ đó, tàu có thể cập bãi trực tiếp và dỡ xe hạng nặng mà không cần cầu cảng tiêu chuẩn. Về tải trọng, MSV Light chở được khoảng 82 tấn - đủ cho một xe tăng M1 Abrams hoặc nhiều phương tiện bọc thép hạng nhẹ. Sàn tàu được gia cố để cố định xe trong điều kiện biển động, cùng cửa đổ bộ phía trước cho phép xe lên xuống nhanh chóng. Tàu cũng có thể lắp trạm vũ khí điều khiển từ xa để tự vệ trước xuồng nhỏ hoặc UAV.

Kết hợp với MSV Light là hệ thống pháo phản lực HIMARS. Đặt trên khung gầm xe tải FMTV 5 tấn, HIMARS có thể khai hỏa trong chưa đầy 20 giây sau khi dừng xe và bắn hết một cụm 6 rocket trong dưới một phút. Xe đạt tốc độ gần 94km/giờ, phù hợp với chiến thuật “đến nhanh - bắn nhanh - rút nhanh”. Mỗi bệ phóng mang 6 rocket GMLRS cỡ 227mm với tầm bắn trên 70km, đồng thời có thể sử dụng tên lửa ATACMS hoặc dòng Precision Strike Missile mới, mở rộng đáng kể phạm vi tấn công. Điều này cho phép Lục quân đánh trúng mục tiêu giá trị cao như kho hậu cần, hệ thống phòng không hoặc mục tiêu trên biển.

Việc triển khai HIMARS bằng đường biển tạo thêm một hướng cơ động song song với đường không. Khi sân bay và cảng biển dễ bị tập kích, các bãi biển chưa cải tạo trở thành lựa chọn khó lường hơn. Cuộc diễn tập tại Hawaii vì thế không chỉ là huấn luyện, mà còn phản ánh nỗ lực của Lục quân Mỹ trong việc tăng tính cơ động, giảm phụ thuộc hạ tầng cố định và nâng cao khả năng sống sót trong chiến tranh hiện đại.

Pháp đưa tàu ngầm hạt nhân 4.700 tấn ra biển thử nghiệm lần đầu

Pháp đang tiếp tục chương trình hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm khi tàu ngầm tấn công hạt nhân De Grasse - chiếc thứ tư thuộc lớp Suffren, chính thức ra khơi thử nghiệm lần đầu tiên. Con tàu rời cảng Cherbourg ngày 24.2, bước vào giai đoạn chạy thử trên biển nhằm kiểm tra toàn diện hệ thống chiến đấu, động lực và lò phản ứng hạt nhân trong điều kiện vận hành thực tế.

Trước đó, vào tháng 12.2025, lò phản ứng của De Grasse đã được kích hoạt, đánh dấu cột mốc quan trọng trước khi tiến tới triển khai hoạt động. Sau lễ hạ thủy vào tháng 5.2025, tàu đã trải qua hàng loạt thử nghiệm tại bến, trong ụ khô và trên mặt nước để xác nhận độ tin cậy của các hệ thống trước khi ra khơi. Việc chuyển sang thử nghiệm trên biển cho thấy chương trình Barracuda - kế hoạch thay thế các tàu ngầm lớp Rubis từ thập niên 1980 - đang tiến triển đúng lộ trình.

Tàu ngầm De Grasse sẽ trải qua các cuộc thử nghiệm trước khi được bàn giao theo kế hoạch cho Hải quân Pháp - Ảnh: Naval Group

Theo kế hoạch, Pháp đặt hàng tổng cộng 6 tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Suffren trong khuôn khổ chương trình Barracuda. Ba chiếc đầu tiên gồm Suffren, Duguay-Trouin và Tourville đã lần lượt được biên chế giai đoạn 2022 - 2025. Hai chiếc còn lại, Rubis và Casabianca, đang được đóng và dự kiến bàn giao trước năm 2030. Chương trình do Cơ quan mua sắm quốc phòng Pháp (DGA) quản lý, phối hợp cùng Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA) về phần động cơ hạt nhân. Tập đoàn Naval Group chịu trách nhiệm thiết kế, đóng mới và bảo đảm vòng đời tàu, hợp tác với TechnicAtome trong phát triển lò phản ứng. Khoảng 2.500 nhân sự, bao gồm nhiều nhà thầu phụ, đang tham gia sản xuất.

Về thông số kỹ thuật, mỗi tàu lớp Suffren có lượng giãn nước khoảng 4.700 tấn khi nổi và 5.100 tấn khi lặn. Tàu dài 99 mét, đường kính gần 9 mét và có thể lặn sâu hơn 350 mét. Hệ thống động lực sử dụng lò phản ứng nước áp lực công suất khoảng 150MW, cho phép tàu đạt tốc độ vượt 25 hải lý/giờ (khoảng 46 km/giờ). Nhờ năng lượng hạt nhân, tàu có thể hoạt động liên tục tới 70 ngày, thời gian thực tế phụ thuộc vào nhu yếu phẩm dự trữ.

Thủy thủ đoàn tiêu chuẩn gồm 63 người, cùng khả năng mang theo khoảng 15 binh sĩ đặc nhiệm. Về hỏa lực, tàu được trang bị ngư lôi hạng nặng F21, tên lửa chống hạm Exocet SM39 cải tiến, tên lửa hành trình tấn công đất liền và thủy lôi. Trong tương lai, lớp tàu này dự kiến tích hợp thêm các hệ thống không người lái trên không và dưới nước để mở rộng năng lực trinh sát và tác chiến. Một điểm nâng cấp đáng chú ý là hệ thống cột quang điện tử không xuyên thân tàu, truyền hình ảnh độ phân giải cao trực tiếp về trung tâm thông tin tác chiến, tăng tính an toàn và khả năng quan sát. Tàu cũng có thể lắp module hỗ trợ đặc nhiệm dưới nước, cho phép triển khai thợ lặn hoặc phương tiện vận chuyển người nhái. Với tuổi thọ thiết kế trên 30 năm, lớp Suffren sẽ đóng vai trò nòng cốt trong lực lượng tàu ngầm tấn công hạt nhân của Pháp ít nhất đến năm 2060.

Hoàng Vũ