Tin vũ khí hôm nay 24.2: HIMARS cơ động trên tuyết - bước thử nghiệm chiến lược mới của Mỹ

HIMARS cơ động trên tuyết - bước thử nghiệm chiến lược mới của Mỹ

Theo Army Recognition, Lục quân Mỹ cho biết các binh sĩ thuộc lữ đoàn pháo binh dã chiến số 17 đã thực hiện một đợt bắn đạn thật bằng hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS trong khuôn khổ cuộc tập trận Joint Pacific Multinational Readiness Center 26-02 tại bãi huấn luyện Tanana Flats, bang Alaska. Hoạt động này diễn ra trong điều kiện khí hậu Bắc Cực khắc nghiệt và nằm trong nỗ lực triển khai thực tế chiến lược Bắc Cực của quân đội Mỹ, giữa bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng tại khu vực cực Bắc.

Kịch bản huấn luyện mô phỏng một “cuộc đột kích mặt đất” bằng HIMARS. Đơn vị triển khai nhanh vào khu vực hỏa lực, phóng loạt đạn chính xác tầm xa rồi cơ động rời vị trí ngay sau đó nhằm tránh bị phản kích. Phối hợp với sư đoàn dù số 11, các tổ hợp HIMARS di chuyển trên địa hình phủ tuyết, thiết lập trận địa trong điều kiện hạ tầng hạn chế và thời gian chiếu sáng ngắn. Mục tiêu là kiểm nghiệm khả năng duy trì hỏa lực tầm xa trong môi trường lạnh sâu, nơi hệ thống kỹ thuật và con người đều chịu áp lực lớn.

Cuộc bắn đạn thật HIMARS của Lục quân Mỹ vào tháng 2 tại Alaska cho thấy các hệ thống pháo phản lực chính xác tầm xa có thể hoạt động hiệu quả trong điều kiện Bắc Cực khắc nghiệt, đồng thời hoàn thiện chiến thuật cho các chiến trường phía bắc có mức độ tranh chấp cao - Ảnh: Lục quân Mỹ

HIMARS sử dụng khung gầm xe tải quân sự bánh lốp, mang một cụm phóng có thể khai hỏa 6 quả đạn dẫn đường với tầm bắn khoảng 80 - 90km, hoặc xa hơn với các biến thể mới. Hệ thống cũng có thể sử dụng tên lửa chiến thuật tầm bắn trên 300km. Tuy nhiên, nhiệt độ xuống rất thấp có thể ảnh hưởng đến thủy lực, thiết bị điện tử, pin và cơ cấu điều khiển. Báo cáo cho biết một số bộ phận đã bị đóng băng trong quá trình triển khai, buộc đơn vị phải phối hợp với lực lượng hỗ trợ để đảm bảo nguồn điện và sưởi ấm, duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu.

Cuộc diễn tập không chỉ là bài kiểm tra kỹ thuật mà còn là cơ hội hoàn thiện chiến thuật. Lữ đoàn đã thực hành toàn bộ quy trình từ phát hiện mục tiêu, xử lý lệnh bắn đến cơ động rút lui trong điều kiện liên lạc và tầm nhìn bị hạn chế. Kinh nghiệm này được xem là cần thiết khi tác chiến tại khu vực Bắc Cực, nơi khoảng cách xa và cơ sở hạ tầng thưa thớt đặt ra nhiều thách thức.

Việc đưa HIMARS vào môi trường Alaska cho thấy Lục quân Mỹ đang mở rộng khái niệm triển khai nhanh và bắn rút sang khu vực cực Bắc. Trong bối cảnh băng tan mở ra các tuyến hàng hải mới và rút ngắn thời gian cảnh báo đối với mối đe dọa tên lửa, năng lực hỏa lực tầm xa cơ động được coi là yếu tố quan trọng trong thế trận răn đe của Mỹ tại Bắc Cực.

Trung Quốc tăng cường năng lực chống UAV cho lực lượng cơ giới

Quân đội Trung Quốc (PLA) vừa tổ chức một cuộc diễn tập tiến công hiệp đồng cấp lữ đoàn, kết hợp xe chiến đấu bộ binh ZBD-04A với các tổ hợp phòng không tầm ngắn HQ-17 và pháo phòng không tự hành PGZ-04A. Nội dung huấn luyện cho thấy PLA đang chú trọng bảo vệ các đơn vị cơ giới trước mối đe dọa từ trực thăng vũ trang, máy bay không người lái và tên lửa hành trình - những yếu tố ngày càng phổ biến trên chiến trường hiện đại.

Theo hình ảnh được truyền thông quân đội Trung Quốc công bố, các tiểu đoàn hợp thành được tổ chức theo mô hình tấn công có yểm trợ phòng không cơ động. Điều này phản ánh quan điểm coi phòng không không chỉ là lực lượng bảo vệ phía sau, mà là thành phần đồng hành trực tiếp cùng đội hình tiến công. Trong bối cảnh chiến trường bị giám sát liên tục bởi UAV và vũ khí chính xác, khả năng vừa cơ động vừa duy trì “vùng an toàn trên không” được xem là yếu tố then chốt để giữ nhịp độ tấn công.

Quân đội Trung Quốc đã tiến hành diễn tập tiến công hiệp đồng binh chủng, kết hợp xe chiến đấu bộ binh ZBD-04A với các hệ thống phòng không HQ-17 và PGZ-04A trong điều kiện điện từ phức tạp - Ảnh: Quân đội Trung Quốc

ZBD-04A là phương tiện chủ lực trong đội hình cơ giới. Đây là xe chiến đấu bộ binh bánh xích hạng nặng khoảng 24 tấn, chở kíp ba người cùng một tổ bộ binh bảy quân nhân. Xe được trang bị pháo cỡ 100mm kết hợp pháo tự động 30mm và súng máy, cho phép thực hiện cả nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực lẫn tác chiến trực diện. Cấu hình này giúp đơn vị có thể vừa tiến công, vừa triển khai bộ binh chiếm lĩnh mục tiêu trong điều kiện hỏa lực đối phương dày đặc.

Điểm đáng chú ý trong cuộc diễn tập là việc HQ-17 và PGZ-04A cơ động sát đội hình tiến công thay vì bố trí tĩnh. HQ-17 là hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn có radar điều khiển hỏa lực riêng, được cho là có thể tấn công đồng thời nhiều mục tiêu ở cự ly hàng chục km. Trong khi đó, PGZ-04A sử dụng pháo tự động 25 mm kết hợp tên lửa hồng ngoại tầm gần, thích hợp đánh chặn UAV nhỏ và mục tiêu bay thấp ở cự ly ngắn.

Việc phối hợp hai lớp phòng không này tạo thành một “lá chắn cơ động” bao phủ đội hình cơ giới khi tiến vào khu vực giao tranh. Các đơn vị được huấn luyện di chuyển theo từng đợt, đảm bảo luôn duy trì vùng bảo vệ trước các đòn tập kích từ trên không. Cuộc diễn tập phản ánh PLA đang hoàn thiện năng lực tác chiến hiệp đồng, trong đó xe cơ giới, hỏa lực và phòng không được tích hợp chặt chẽ ở cấp lữ đoàn. Đây được xem là bước đi nhằm nâng cao khả năng duy trì sức tiến công trong môi trường chiến tranh hiện đại, nơi mối đe dọa từ trên không ngày càng đóng vai trò quyết định.

S-300 và Cobra-V8 xuất hiện gần thủ đô Iran

Ảnh vệ tinh thương mại do các nhà phân tích nguồn mở công bố cho thấy Iran đã điều chuyển một bệ phóng tên lửa phòng không tầm xa S-300 cùng một xe tác chiến điện tử Cobra-V8 tới khu vực phía nam Tehran. Việc bố trí hai hệ thống này cùng địa điểm cho thấy Tehran đang tăng cường lớp phòng thủ nhiều tầng nhằm bảo vệ thủ đô trước nguy cơ không kích.

S-300 đóng vai trò “đánh chặn cứng”, có khả năng phát hiện và tấn công mục tiêu ở cự ly xa, trong một số biến thể có thể lên tới khoảng 200 km đối với máy bay. Hệ thống này được Iran tiếp nhận từ Nga sau nhiều năm trì hoãn vì lệnh trừng phạt. Không chỉ tên lửa, giá trị của S-300 còn nằm ở radar trinh sát và trung tâm chỉ huy điều khiển, giúp mở rộng đáng kể năng lực cảnh giới và kiểm soát không phận quanh các khu vực trọng yếu.

Iran đã triển khai một xe tác chiến điện tử Cobra-V8 cùng với bệ phóng S-300 tại một trận địa phòng không phía nam Tehran, kết hợp năng lực đánh chặn tầm xa với khả năng gây nhiễu phổ điện từ nhằm làm gián đoạn hoạt động trinh sát, radar dẫn bắn và phối hợp tấn công của đối thủ - Ảhh: OSINT

Trong khi đó, Cobra-V8 đảm nhiệm phần “tác chiến mềm” trên phổ điện từ. Hệ thống này được Iran giới thiệu năm 2023 và có thiết kế bên ngoài tương đồng với tổ hợp Krasukha-4 của Nga. Thay vì trực tiếp bắn hạ mục tiêu, Cobra-V8 được cho là chuyên gây nhiễu các radar điều khiển hỏa lực trên máy bay, hệ thống trinh sát trên không và một phần liên lạc vệ tinh. Các đánh giá kỹ thuật công khai cho thấy loại thiết bị này có thể tác động tới dải tần thường dùng cho radar hàng không và thiết bị dẫn đường, qua đó làm giảm độ chính xác trong quá trình phát hiện, bám bắt và tấn công mục tiêu.

Khi hoạt động cùng nhau, Cobra-V8 và S-300 tạo thành một cơ chế phòng thủ bổ trợ. Tác chiến điện tử có thể làm suy giảm khả năng trinh sát và dẫn đường của đối phương, buộc máy bay hoặc vũ khí tấn công phải tiếp cận gần hơn hoặc phụ thuộc vào cảm biến tầm ngắn. Khi đó, S-300 sẽ là lớp đánh chặn chính, tạo môi trường tác chiến bị tranh chấp thay vì hoàn toàn mở.

Việc triển khai gần Tehran mang ý nghĩa chiến lược rõ rệt. Thủ đô tập trung nhiều cơ quan lãnh đạo, trung tâm chỉ huy và cơ sở hạ tầng quan trọng. Trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Iran tiếp tục căng thẳng liên quan đến vấn đề hạt nhân và an ninh khu vực, động thái này được xem là tín hiệu cho thấy Tehran muốn củng cố năng lực bảo vệ khu vực trọng yếu trước các kịch bản tấn công chính xác. Dù hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào mức độ tích hợp và khả năng chống chế áp điện tử của đối phương, việc kết hợp phòng không tầm xa với tác chiến điện tử cho thấy Iran đang chú trọng tới cuộc đối đầu không chỉ bằng tên lửa, mà cả trên không gian điện từ - yếu tố ngày càng quyết định trong chiến tranh hiện đại.

Hoàng Vũ