Tin vũ khí hôm nay 13.1: Mỹ đối phó drone bầy đàn bằng rocket giá rẻ

Mỹ đối phó drone bầy đàn bằng rocket giá rẻ

Quân đội Mỹ mới đây đã tiến hành bắn đạn thật hệ thống chống UAV EAGLS tại Kuwait, đánh dấu bước chuyển quan trọng của một giải pháp “mua sắm khẩn cấp” thành năng lực tác chiến sẵn sàng triển khai tại Trung Đông.

Hình ảnh do quân đội Mỹ công bố cho thấy hệ thống phóng mặt đất điện tử tiên tiến (EAGLS) đã khai hỏa rocket dẫn đường bằng laser APKWS trong khuôn khổ cuộc tập trận Sky Shield, diễn ra tại thao trường Udairi, Kuwait, vào cuối năm 2025. Tư liệu được công bố ngày 11.1 xác nhận EAGLS đang được thử nghiệm bắn đạn thật trong môi trường tác chiến thực tế, nhằm đối phó mối đe dọa UAV giá rẻ ngày càng gia tăng.

EAGLS là một bệ phóng cơ động chống UAV, sử dụng radar cùng các cảm biến quang - hồng ngoại (EO/IR) để phát hiện và theo dõi mục tiêu, sau đó tiêu diệt chúng bằng bốn rocket dẫn đường bằng laser APKWS cỡ 70mm - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Việc EAGLS bước vào giai đoạn thử nghiệm hỏa lực cho thấy Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ) đang đẩy nhanh triển khai các hệ thống tiêu diệu drone chi phí thấp để giảm áp lực cho mạng lưới phòng không truyền thống. Trong bối cảnh UAV cỡ nhỏ, drone giá rẻ có thể được triển khai với số lượng lớn, việc sử dụng tên lửa phòng không đắt tiền để đánh chặn được xem là không bền vững về kinh tế. EAGLS được phát triển theo tư duy “triển khai nhanh - chi phí tối ưu”. Hệ thống này sử dụng bệ phóng bốn rocket cỡ 70mm, bắn đạn APKWS dẫn đường bằng laser. Đây là loại rocket được cải tiến từ đạn không điều khiển 2,75 inch, giúp tạo ra vũ khí chính xác với giá thành thấp hơn nhiều so với tên lửa phòng không tiêu chuẩn.

Điểm then chốt của EAGLS nằm ở tổ hợp cảm biến đi kèm. Các cấu hình được công bố cho thấy hệ thống tích hợp tháp cảm biến quang - hồng ngoại và radar RPS-40, cho phép phát hiện và theo dõi mục tiêu trong bán kính khoảng 10km. Radar đóng vai trò cảnh giới sớm, trong khi cảm biến thụ động EO/IR đảm nhiệm nhận dạng và bám sát mục tiêu ở giai đoạn cuối, giúp giảm “dấu vết điện từ” của hệ thống khi cần thiết. Trong cấu trúc phòng không nhiều tầng, EAGLS được thiết kế để lấp khoảng trống mà các hệ thống tầm xa như Patriot missile system không thể bao phủ hiệu quả về chi phí. Nếu Patriot phù hợp để đối phó tên lửa hành trình hay máy bay, thì EAGLS nhắm tới lớp mục tiêu bay thấp, tốc độ chậm và giá rẻ – loại đe dọa có thể nhanh chóng làm cạn kiệt kho đạn phòng không nếu không có giải pháp đánh chặn phù hợp.

Cuộc tập trận Sky Shield, do Kuwait chủ trì với sự tham gia của Mỹ, Bahrain và Anh, được xem là bối cảnh lý tưởng để chứng minh hiệu quả của mô hình phòng không phân tầng này. Dù chưa có dấu hiệu cho thấy Kuwait đã biên chế EAGLS, việc hệ thống của Mỹ bắn đạn thật ngay tại khu vực cho thấy Washington đang đẩy nhanh đưa các giải pháp chống UAV giá rẻ tới tuyến đầu. Quan trọng hơn, nó cung cấp một hình mẫu thực tế để các đối tác khu vực tham khảo trong kỷ nguyên mà UAV rẻ tiền đang trở thành thách thức an ninh phổ biến.

UAV vận tải hạng nặng Trung Quốc lần đầu cất cánh

Trung Quốc mới đây đã hoàn tất chuyến bay đầu tiên của máy bay vận tải không người lái hạng nặng Tianma-1000, đánh dấu bước tiến đáng chú ý trong nỗ lực phát triển các nền tảng logistics tự động quy mô lớn, phục vụ cả kinh tế tầm thấp lẫn hiện đại hóa hậu cần quân sự.

Mẫu UAV vận tải Tianma-1000 đã hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên và đáp ứng đầy đủ các chỉ số hiệu năng cốt lõi. Dự án được phát triển hoàn toàn trong hệ sinh thái công nghiệp của Tập đoàn Công nghiệp Khoa học Vũ trụ Trung Quốc (AVIC), với kết quả thử nghiệm được đánh giá là thành công, mở đường cho giai đoạn triển khai vận hành trong tương lai.

Dựa trên kiến trúc điều khiển theo khu vực và quản lý phân cấp được tích hợp trí tuệ nhân tạo, Tianma-1000 có khả năng tự động thực hiện toàn bộ chu trình nhiệm vụ, từ lập kế hoạch đường bay, bốc xếp hàng hóa đến vận hành trên không và dỡ hàng - Ảnh: NORINCO

Tianma-1000 được coi là một nền tảng trung gian giữa các drone logistics hạng nhẹ và máy bay vận tải có người lái truyền thống. Theo dữ liệu kỹ thuật được công bố, UAV này có trần bay khoảng 8.000m, tầm hoạt động tối đa 1.800km và tải trọng lên tới 1 tấn. Đáng chú ý, quãng đường cất - hạ cánh chỉ dưới 200m, cho phép máy bay hoạt động trên các đường băng ngắn, sân bay dã chiến hoặc bề mặt chưa được cải tạo, qua đó mở rộng đáng kể phạm vi ứng dụng tại các khu vực hẻo lánh hoặc chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.

Thiết kế hai động cơ của Tianma-1000 nhằm cân bằng giữa tầm bay, độ an toàn và tính dự phòng, đặc biệt phù hợp cho các tuyến vận tải liên tỉnh. Trong các kịch bản khẩn cấp, nền tảng này có khả năng vận chuyển lượng hàng hóa cấp tấn trong vòng chưa đầy nửa ngày - thời gian phản ứng được đánh giá là vượt trội so với vận tải đường bộ hoặc đường sắt tại những khu vực địa hình phức tạp hay hạ tầng bị phá hủy.

Một điểm nhấn công nghệ của Tianma-1000 nằm ở kiến trúc tự hành. Máy bay tích hợp hệ thống dẫn đường quang học và hỗ trợ hạ cánh, kết hợp với bộ điều khiển bay thông minh, cho phép thực hiện các thao tác hạ cánh chính xác cao trong điều kiện thời tiết xấu như sương mù, mưa lớn hay tuyết. Theo tài liệu chương trình, hệ thống được thiết kế để vận hành ổn định trong mọi điều kiện thời tiết, yếu tố then chốt đối với cả cứu trợ dân sự lẫn hậu cần quân sự.

Bên cạnh đó, hệ thống xử lý hàng hóa trên khoang đạt mức tự động hóa cao, cho phép lập kế hoạch tuyến bay, bốc dỡ và vận chuyển hoàn toàn tự chủ. Thiết kế mô-đun giúp Tianma-1000 dễ dàng chuyển đổi nhiệm vụ, từ logistics thường lệ sang cứu trợ khẩn cấp hoặc các vai trò đặc thù khác như tiếp sóng thông tin hay giám sát.

Ấn Độ làm chủ công nghệ tấn công từ trên cao bằng tên lửa vác vai

Ấn Độ mới đây đã tiến hành thành công cuộc thử nghiệm bay đối với tên lửa chống tăng vác vai do nước này tự phát triển, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực xây dựng năng lực tác chiến chống thiết giáp hiện đại và tự chủ cho bộ binh.

Theo thông báo ngày 12.1 của Bộ Quốc phòng Ấn Độ, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng (DRDO) đã thử nghiệm thành công tên lửa chống tăng vác vai MPATGM theo chế độ tấn công từ trên cao nhằm vào một mục tiêu thiết giáp đang di chuyển tại thao trường KK Ranges, bang Maharashtra. Kết quả thử nghiệm xác nhận mức độ hoàn thiện của một hệ thống chống tăng thế hệ thứ ba do Ấn Độ tự thiết kế và phát triển.

DRDO của Ấn Độ đã xác nhận năng lực của tên lửa chống tăng vác vai MPATGM do nước này tự phát triển bằng việc đánh trúng một mục tiêu thiết giáp đang di chuyển theo phương thức tấn công từ trên cao, qua đó tăng cường đáng kể hỏa lực chống tăng - Ảnh: Bộ Quốc phòng Ấn Độ

MPATGM được thiết kế để tiêu diệt các xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại bằng cả hai chế độ tấn công trực diện và tấn công từ trên cao. Tên lửa sử dụng đầu dò hồng ngoại ảnh nhiệt (IIR), hệ thống điều khiển điện hoàn toàn, động cơ nhiên liệu rắn và đầu đạn nổ lõm tandem có khả năng xuyên giáp phản ứng nổ. Quả đạn dài khoảng 1,3m, nặng gần 14,5kg, trong khi cụm bệ phóng và thiết bị điều khiển nặng hơn 14kg, tích hợp kính ngắm ngày và camera ảnh nhiệt, phù hợp cho kíp chiến đấu hai người.

Trong đợt thử nghiệm mới nhất, DRDO đã sử dụng hệ thống mô phỏng mục tiêu nhiệt do Phòng thí nghiệm Quốc phòng Jodhpur phát triển, nhằm tái tạo tín hiệu và chuyển động của xe tăng thực. Nhờ khả năng “khóa mục tiêu trước khi phóng”, MPATGM có thể hoạt động cả ngày lẫn đêm, với tầm bắn hiệu quả từ khoảng 200m đến 4km. Việc đánh trúng mục tiêu di động bằng quỹ đạo bay bổ nhào từ trên cao cho thấy hệ thống dẫn đường và đầu dò đã đạt độ tin cậy cần thiết cho tác chiến thực tế.

Chương trình MPATGM được triển khai từ giữa thập niên 2010, nhằm thay thế các hệ thống chống tăng thế hệ cũ như MILAN hay Konkurs vốn đang được biên chế rộng rãi trong lục quân Ấn Độ. Sau nhiều năm thử nghiệm với độ phức tạp tăng dần, cuộc thử nghiệm ngày 11 - 12.1 được xem là cột mốc then chốt, mở đường cho giai đoạn đưa vào trang bị. Các doanh nghiệp quốc phòng trong nước như Bharat Dynamics Limited và Bharat Electronics Limited tham gia ngay từ đầu với vai trò đối tác phát triển - sản xuất, giúp rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm tới dây chuyền công nghiệp.

Về mặt chiến thuật, MPATGM mang lại lợi thế đáng kể cho bộ binh nhờ khả năng “bắn - quên”, cho phép kíp chiến đấu nhanh chóng cơ động sau khi khai hỏa, giảm nguy cơ bị phát hiện và phản kích. Với cấu hình gọn nhẹ, hệ thống này đặc biệt phù hợp cho các đơn vị tác chiến ở địa hình núi cao, đô thị hoặc khu vực có hạ tầng hạn chế dọc biên giới phía bắc và phía tây của Ấn Độ.

Hoàng Vũ