Tìm đầu ra ổn định, nâng giá trị cho trái xoài

Xoài được thương lái thu mua, phân loại ngay tại vườn trước khi đưa đi tiêu thụ. (Ảnh: Thanh Sang/TTXVN)

Nông dân xã đảo Cù Lao Giêng, tỉnh An Giang đang bước vào vụ thu hoạch xoài chính vụ với sản lượng tăng cao.

Tuy nhiên, giá xoài thương lái thu mua tại vườn lại giảm sâu so với cùng kỳ năm trước, khiến nhiều hộ chỉ hòa vốn, thậm chí thua lỗ khi chi phí đầu vào tăng cao.

Trước thực trạng này, địa phương đẩy mạnh liên kết tiêu thụ, kêu gọi đầu tư chế biến sâu và mở rộng thị trường nhằm tìm đầu ra ổn định, nâng giá trị cho trái xoài.

Ông Trần Bảo Quốc (ấp Thị, xã Cù Lao Giêng) đang có 9,5 công xoài hạt lép và xoài tượng da xanh đang bước vào vụ thu hoạch. Ông Quốc cho biết bình quân một công (1.000m2) cho sản lượng khoảng 3-4 tấn.

Hiện xoài hạt lép đang được thương lái thu mua khoảng 2.000-4.000 đồng/kg, xoài tượng da xanh dao động từ 10.000-15.000 đồng/kg, thấp hơn từ 5.000-10.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước.

Với mức giá này, sau khi trừ chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công lao động, nông dân hầu như không có lãi.

Nông dân xã đảo Cù Lao Giêng, An Giang thu hoạch xoài chính vụ với sản lượng tăng cao. (Ảnh: Thanh Sang/TTXVN)

Tương tự, ông Lê Văn Minh (ấp Trung, xã Cù Lao Giêng) cho biết gia đình có 6 công xoài tượng da xanh đang thu hoạch. Năm nay xoài được mùa nên sản lượng tăng, nhưng giá thương lái thu mua tại vườn lại khá thấp.

Theo ông Minh, nếu canh tác trên đất nhà sau khi trừ hết chi phí thì nông dân chỉ hòa vốn, còn nếu thuê đất trồng xoài thì nông dân sẽ bị lỗ nặng bởi chi phí đầu vào tăng cao.

Ông Nguyễn Phước Thanh, thương lái thu mua xoài tại địa phương, cho biết những ngày gần đây xoài hạt lép và tượng da xanh đang vào vụ thu hoạch rộ. Năm nay xoài được mùa, trung bình mỗi công sản lượng đạt từ 3-4 tấn.

Tuy nhiên, giá xoài thu mua tại vườn giảm mạnh. Xoài hạt lép thu mua chỉ còn khoảng 2.000-4.000 đồng/kg tùy loại, trong khi vụ trước dao động 8.000-9.000 đồng/kg.

Xoài tượng da xanh có giá cao hơn, từ 10.000-15.000 đồng/kg, nhưng vẫn giảm khoảng 50% so với năm trước.

Phần lớn xoài sau thu mua được tiêu thụ tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam.

Theo ông Nguyễn Tắn Em, Chủ tịch Hội Nông dân xã Cù Lao Giêng, toàn xã hiện có khoảng 4.198ha xoài; trong đó, xoài tượng da xanh chiếm đến 98% diện tích.

Vườn xoài sai trĩu quả trên xã đảo Cù Lao Giêng, An Giang, được mùa nhưng mất giá. (Ảnh: Thanh Sang/TTXVN)

Giá xoài giảm mạnh do đang vào chính vụ, nguồn cung tăng cao dẫn đến cung vượt cầu. Do giá xoài giảm mạnh, trong khi chi phí đầu vào như: phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu và nhân công thu hoạch xoài đều tăng cao, khiến lợi nhuận của nông dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trung bình, mỗi công xoài nông dân có thể lỗ khoảng 4 triệu đồng nếu thuê đất; còn đất nhà thì chỉ đạt mức hòa vốn.

Trước tình hình giá xoài giảm mạnh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Cù Lao Giêng cho biết địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích nông dân ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất xoài.

Đồng thời, địa phương cũng đẩy mạnh liên kết nông dân thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã tiêu thụ xoài như: Hợp tác xã GAP xoài Cù Lao Giêng, Hợp tác xã Cồn Én và Hợp tác xã Chợ Mới nhằm ổn định đầu ra cho nông dân.

Để đầu ra cho trái xoài được ổn định, hiện xã Cù Lao Giêng (An Giang) cũng đang kêu gọi các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đầu tư nhà máy chế biến xoài, như sản xuất xoài sấy dẻo, nước ép xoài... nhằm đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị và giảm áp lực tiêu thụ xoài tươi.

Bên cạnh đó, địa phương cũng kiến nghị ngành nông nghiệp tỉnh hỗ trợ kết nối giữa nhà khoa học và nông dân để tìm ra giải pháp ổn định, bền vững cho đầu ra của trái xoài.

Bấp bênh vùng trồng xoài Úc Cam Lâm, Khánh Hòa

Tương tự như tại An Giang, xoài Úc ở xã Cam Lâm (tỉnh Khánh Hòa) từng là cây trồng mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân. Những năm được giá, người trồng xoài phấn khởi vì đầu ra thuận lợi, thương lái thu mua với giá cao. Tuy nhiên, vài năm gần đây, chi phí đầu tư tăng, thời tiết bất lợi, đầu ra chậm, giá bán giảm mạnh khiến nhiều nhà vườn không khỏi lo lắng.

Giá Xoài Úc giảm khiến nhiều nông dân lo lắng khi đã đến mùa thu hoạch mà “vắng bóng” thương lái. (Ảnh TTXVN phát)

Vùng Cam Lâm lâu nay được xem là vùng trồng xoài trọng điểm của Khánh Hòa. Ngoài các giống xoài truyền thống như canh nông, tứ quý, hòa lộc, đài loan, nhiều hộ đã chuyển sang trồng xoài Úc vì trái to, mẫu mã đẹp, giá bán từng ở mức cao.

Có thời điểm, xoài Úc bán từ 40.000-50.000 đồng/kg, có lúc lên 70.000-80.000 đồng/kg. Nhờ đó, nhiều hộ có doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi ha.

Tuy nhiên, năm nay, giá xoài Úc giảm khiến nhiều nông dân lo lắng khi đã đến mùa thu hoạch mà “vắng bóng” thương lái. Theo người dân xã Cam Lâm, khoảng 3 năm trở lại đây, chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công đều tăng.

Trong khi đó, thời tiết thất thường vào thời điểm cây ra hoa làm tỷ lệ đậu quả thấp, năng suất giảm. Đến khi thu hoạch, giá xoài lại xuống thấp, tiêu thụ chậm, khiến người trồng xoài càng thêm lâm vào cảnh khó khăn.

Ông Võ Tấn Thống, người trồng xoài và cũng là chủ vựa xoài tại xã Cam Lâm cho biết, gia đình ông có 5ha xoài Úc. Trước đây, cả nhà tập trung vốn và công sức để làm xoài vì cây này từng cho thu nhập ổn định. Nhưng năm nay, gia đình chỉ dám đầu tư khoảng 20% so với trước.

Ông Võ Tấn Thống chia sẻ mấy năm trước làm xoài còn có thu nhập ổn định. Năm nay đầu tư nhiều thì sợ thua lỗ nên gia đình phải tính toán lại. Giờ chỉ mong bán được, thu hồi được vốn là mừng.

Trước đây mỗi ngày cơ sở của ông thu mua từ 7-10 tấn xoài của bà con, hàng đi đến đâu hết đến đó. Năm nay, đầu mùa giá mua xô còn khoảng 17.000-20.000 đồng/kg, nhưng nay giảm còn 8.000-10.000 đồng/kg tùy loại. Lượng thu mua cũng giảm mạnh, có ngày chỉ còn 1-2 tấn.

“Tôi mong chính quyền, ngành chức năng và doanh nghiệp cùng vào cuộc, hỗ trợ đầu ra cho nông dân ngay từ đầu vụ. Chứ xoài chín mà bán chậm, bà con xót ruột lắm,” ông Thống mong muốn.

Vườn xoài Úc của nông dân ở xã Cam Lâm chuẩn bị thu hoạch. (Ảnh TTXVN phát)

Cùng chung tâm trạng, ông Nguyễn Tấn Thi (ở thôn Tân Lập, xã Cam Lâm) cho hay gia đình bắt đầu trồng các giống xoài từ năm 2013. Trước đây, mỗi năm vườn cho thu từ 10-12 tấn, giá bán bình quân khoảng 25.000 đồng/kg, nên vẫn có nguồn thu ổn định. Nhưng vụ xoài từ Tết đến nay gặp thời tiết không thuận, tỷ lệ đậu trái thấp, số quả còn lại bán ra cũng chỉ quanh mức 10.000 đồng/kg.

Ông Thi bày tỏ làm cả năm vất vả, bao nhiêu công chăm sóc và đầu tư vào vườn xoài, đến ngày thu hoạch chỉ mong “được mùa, được giá,” trông vào vụ xoài. Năm nay lại mất mùa, lại mất giá, bà con rất khó khăn.

Theo người dân địa phương, xoài Úc Cam Lâm trước đây tiêu thụ khá mạnh ở thị trường Trung Quốc và các tỉnh phía Bắc. Nay sức mua chậm hơn, đầu ra bấp bênh hơn. Trong khi đó, nông dân vẫn phải gồng gánh chi phí sản xuất ngày một cao.

Toàn xã hiện có khoảng 650 ha xoài, chủ yếu là xoài Úc. Nhiều hộ đã áp dụng quy trình sản xuất an toàn, sản xuất theo hướng VietGAP, đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nước để nâng chất lượng sản phẩm. Dù vậy, bài toán giá cả và tiêu thụ vẫn là nỗi trăn trở kéo dài của người trồng xoài và các cơ sở thu mua tại địa phương.

Trước thực tế này, việc kết nối cung-cầu, mở rộng thị trường, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho nông dân là yêu cầu cấp thiết. Về lâu dài, địa phương cần đẩy mạnh liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp; đồng thời quan tâm hơn đến khâu sơ chế, chế biến để nâng giá trị trái xoài, giúp người trồng yên tâm gắn bó với cây trồng chủ lực này./.

(TTXVN/Vietnam+)