Tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế tư nhân

Kết luận Phiên họp quý I/2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu phải tiếp tục cụ thể hóa, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Đại hội XIV, Nghị quyết số 68-NQ/TW và các Nghị quyết chiến lược khác của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị.

Đối với các quy định đã được thể chế hóa, Tổng Bí thư yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành để các chính sách sớm đi vào cuộc sống, hỗ trợ thực chất cho kinh tế tư nhân theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh cho địa phương.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều quyết sách đặc biệt, đột phá để phát triển kinh tế tư nhân với quan điểm xác định đây là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

Tuy nhiên, một trong những nút thắt đối với phát triển kinh tế tư nhân đến nay vẫn là khoảng cách từ chủ trương, chính sách, luật và thực thi vẫn còn khá xa. Tiến độ ban hành văn bản hướng dẫn và tổ chức thực hiện còn chưa đồng đều. Tình trạng này nếu không được khắc phục sẽ làm giảm hiệu quả của các chủ trương, chính sách đã được ban hành và thậm chí sẽ làm giảm niềm tin, động lực của khu vực tư nhân.

Chính vì vậy, yêu cầu cấp bách trong hoàn thiện thể chế phát triển cho kinh tế tư nhân chính là rút ngắn thời gian từ xây dựng chính sách, pháp luật đến triển khai trong thực tế, bảo đảm các quy định sớm đi vào cuộc sống, gắn với kỷ luật thực thi nghiêm minh.

Cùng với đó, việc tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương là hết sức quan trọng nhằm nâng cao tính chủ động, linh hoạt và sáng tạo trong tổ chức thực hiện. Tất nhiên, quá trình này phải đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và hạn chế rủi ro phát sinh.

Kết luận của Tổng Bí thư tại Phiên họp trên cũng đặt ra yêu cầu phải sớm hoàn thiện chính sách, pháp luật và cơ chế thực thi hiệu quả để cá nhân, hộ kinh doanh phát triển thành doanh nghiệp nhỏ và vừa; doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển thành các doanh nghiệp lớn; các doanh nghiệp lớn phải trở thành các tập đoàn ngang tầm khu vực và quốc tế, làm giàu chính đáng cho gia đình, doanh nghiệp và đóng góp vào sự phát triển giàu mạnh, phồn vinh của đất nước.

Để lộ trình trên khả thi, cần thiết kế các chính sách phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - lực lượng chiếm tỷ trọng lớn nhưng còn nhiều hạn chế về nguồn lực. Việc bảo đảm không làm gia tăng gánh nặng chi phí tuân thủ, đồng thời tăng cường hỗ trợ pháp lý cho nhóm này là yếu tố quan trọng để mở rộng khu vực doanh nghiệp chính thức.

Một môi trường thể chế thực sự minh bạch, hiệu quả, thuận lợi cho kinh tế tư nhân đòi hỏi sự tăng tốc cải cách ở tất cả các khâu trong quy trình xây dựng, ban hành và tổ chức thực thi chính sách, pháp luật. Điều này cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, sự nhất quán trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, phải tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật. Thể chế không chỉ là công cụ quản lý mà phải thực sự trở thành nền tảng kiến tạo phát triển. Thể chế ấy phải nuôi dưỡng, khuyến khích tinh thần kinh doanh, đổi mới sáng tạo của người dân, doanh nghiệp; phải bảo đảm đầy đủ quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh các ngành nghề pháp luật không cấm, phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và doanh nhân. Thể chế ấy phải bảo đảm kinh tế tư nhân cạnh tranh bình đẳng với các thành phần kinh tế khác trong tiếp cận cơ hội kinh doanh và các nguồn lực của nền kinh tế, nhất là vốn, đất đai, công nghệ, nhân lực, dữ liệu và các nguồn lực hợp pháp khác của đất nước theo quy định của pháp luật...

Đó sẽ là nền tảng vững chắc để kinh tế tư nhân đột phá, thực sự trở thành "một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia", đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế trong bối cảnh nhiều biến động hiện nay.

Nguyễn Bình