Tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa nhận Giải thưởng sự nghiệp khoa học của NSF (Hoa Kỳ)

Trong hệ thống khoa học của Hoa Kỳ, NSF Career Award là một trong những giải thưởng danh giá nhất dành cho các nhà khoa học trẻ. Nó không chỉ ghi nhận những công trình nghiên cứu xuất sắc, mà còn là một cam kết đầu tư dài hạn cho những nhà khoa học được kỳ vọng sẽ dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới. Mức tài trợ khoảng 600.000USD cho thấy quy mô và niềm tin mà NSF đặt vào người nhận.

Hoàng Trọng Nghĩa (sinh năm 1987), nguyên là học sinh Trường Phổ thông năng khiếu TPHCM, tốt nghiệp Hệ cử nhân tài năng Công nghệ thông tin Trường Đại học Khoa học Tự nhiên năm 2009, giảng viên Trường Đại học Công nghệ thông tin - Đại học Quốc gia TPHCM. Năm 2014, anh bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Khoa học Máy tính tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS), một trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu châu Á.

Sau đó, anh tiếp tục nghiên cứu tại những trung tâm khoa học lớn của thế giới: nghiên cứu sau tiến sĩ tại Massachusetts Institute of Technology (MIT); nghiên cứu viên trưởng tại MIT-IBM Watson AI Lab và Amazon Web Services AI Labs. Từ năm 2023, anh xây dựng nhóm nghiên cứu AI tại Đại học WSU (Washington State University).

TS Hoàng Trọng Nghĩa

Điểm nổi bật trong các công trình nghiên cứu của TS Hoàng Trọng Nghĩa là không chạy theo ứng dụng “hot”, mà đi vào những vấn đề nền tảng của Machine Learning (học máy) hiện đại. Một hướng nghiên cứu quan trọng của anh là phát triển các mô hình AI có khả năng đánh giá mức độ chắc chắn của dự đoán (uncertainty-aware machine learning).

Trong nhiều hệ thống AI, đặc biệt là trong y tế hoặc các hệ thống tự động, điều quan trọng không chỉ là dự đoán đúng mà còn phải biết khi nào hệ thống có thể sai. Những nghiên cứu này giúp AI trở nên đáng tin cậy hơn trong các môi trường phức tạp và dữ liệu không hoàn hảo.

Một lĩnh vực nghiên cứu khác của TS Hoàng Trọng Nghĩa là Federated learning - phương pháp cho phép huấn luyện mô hình AI từ dữ liệu phân tán mà không cần thu thập tất cả dữ liệu về một trung tâm. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các lĩnh vực như: dữ liệu y tế; dữ liệu cá nhân; các thiết bị thông minh kết nối Internet...

Các nghiên cứu của TS Hoàng Trọng Nghĩa đã đề xuất nhiều phương pháp mới để các hệ thống học máy hoạt động hiệu quả ngay cả khi dữ liệu phân tán, không đồng nhất và thiếu hụt; tối ưu hóa các hệ thống phức tạp.

TS Hoàng Trọng Nghĩa còn có nhiều đóng góp trong lĩnh vực black-box optimization - một hướng nghiên cứu quan trọng khi tối ưu những hệ thống quá phức tạp để có thể mô tả đầy đủ bằng mô hình toán học. Các thuật toán này có thể được ứng dụng trong thiết kế vật liệu mới; tối ưu vi mạch và hệ thống điện tử; các hệ thống AI quy mô lớn; AI cho khoa học y sinh; dự đoán tương tác nguy hiểm giữa các loại thuốc; phân tích dữ liệu sinh học phức tạp...

Trong thời đại mà AI đang làm thay đổi thế giới, việc TS Hoàng Trọng Nghĩa vừa được nhận giải thưởng danh giá trong lĩnh vực AI tiếp tục cho thấy trí tuệ Việt Nam không đứng ngoài những dòng chảy lớn của khoa học toàn cầu.

KHẮC HÀO