Tiềm năng dầu khí Iran thế nào mà khiến toàn cầu lao đao nếu chiến sự kéo dài?

Theo CNN, Iran đóng vai trò then chốt trên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Nước này là nhà sản xuất dầu lớn, kiểm soát tuyến đường vận chuyển quan trọng cho dầu thô và xuất khẩu sang các quốc gia có nhu cầu dầu mỏ cao như Trung Quốc.

Theo số liệu cập nhật đến cuối năm 2024 từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), Iran sở hữu khoảng 157 tỷ thùng dầu đã được xác minh, đứng thứ tư thế giới, chiếm xấp xỉ 9% tổng trữ lượng toàn cầu.

Mỗi ngày, Iran sản xuất hơn 3 triệu thùng dầu thô và khoảng 1,3 triệu thùng khí ngưng tụ (condensate) cùng nhiên liệu lỏng khác.

Nếu tính mức tiêu thụ trung bình của thế giới khoảng 100 triệu thùng/ngày, riêng phần trữ lượng đã xác minh của Iran đủ để cung cấp cho toàn cầu trong gần 4 năm.

Các cơ sở dầu khí của Iran trải rộng nhiều khu vực, chủ yếu ở phía nam và phía tây đất nước. Những cơ sở này bao gồm mỏ dầu trên đất liền, giàn khoan ngoài khơi, nhà máy lọc dầu, các cảng xuất khẩu và đường ống dẫn dầu.

Iran sở hữu trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn thứ hai thế giới.

Gần như toàn bộ lượng dầu thô của Iran đều được vận chuyển qua đảo Kharg, cảng xuất khẩu chính của nước này, với công suất gần 1,5 triệu thùng mỗi ngày.

Không chỉ nhiều về số lượng, dầu mỏ Iran còn tập trung tại các mỏ khổng lồ. Nổi bật là mỏ Azadegan - một trong những mỏ dầu lớn nhất từng được phát hiện tại Trung Đông. Mỏ dầu Azadegan được cho là có trữ lượng ước tính khoảng 32 tỷ thùng. Chỉ riêng mỏ này đã tương đương tổng trữ lượng dầu đã chứng minh của nhiều khu vực trên thế giới.

Ngoài Azadegan, mỏ dầu Yadavaran và các cụm mỏ lớn ở tỉnh Khuzestan tạo thành xương sống cho ngành khai thác dầu của Iran. Đa phần các mỏ nằm trên đất liền, giúp chi phí đầu tư và khai thác thấp hơn so với các dự án ngoài khơi vốn phức tạp và tốn kém.

Bên cạnh đó, Iran còn sở hữu trữ lượng khí đốt tự nhiên đã được chứng minh lớn thứ hai thế giới sau Nga. Ước tính trữ lượng này đạt 1.200 nghìn tỷ feet khối (34 nghìn tỷ m³), chiếm 16% tổng trữ lượng toàn cầu và 45% tổng trữ lượng của OPEC.

Iran cũng là quốc gia sản xuất khí đốt tự nhiên lớn thứ ba sau Mỹ và Nga, với sản lượng đạt 9.361 tỷ feet khối (265 tỷ m³) vào năm 2023, chiếm ít nhất 6% sản lượng toàn cầu. Tổng sản lượng khí đốt của Iran năm 2024 đạt 276 tỷ m³. Trong đó, 94% được tiêu thụ trong nước. Phần còn lại xuất khẩu sang các nước láng giềng như Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq.

Theo CNN, giá dầu đã tăng hơn 8% lên mức cao nhất trong nhiều tháng vào ngày 2/3 khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran tiếp tục leo thang ở Trung Đông. Các nhà phân tích trong ngành cảnh báo, giá dầu có thể lên 100 USD/thùng hoặc thậm chí cao hơn.

Bằng Lăng (Nguồn: CNN, Aljazeera)