Tiêm kích thế hệ sáu GCAP sẽ về đích trước thời hạn

Ý, Nhật Bản và Vương quốc Anh - các đối tác trong Chương trình Không quân Chiến đấu Toàn cầu (GCAP), một dự án nhằm phát triển hệ thống máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu đầy triển vọng, đang xem xét đẩy nhanh tiến độ đưa tiêm kích này vào phục vụ sớm vài năm.

Giám đốc điều hành Tập đoàn Leonardo - ông Lorenzo Mariani đã thông báo điều này vào ngày 31/7. Được biết chính phủ của 3 quốc gia đang thảo luận về việc dời ngày đưa vào vận hành tiêm kích GCAP từ năm 2035 sang khoảng năm 2033, và kịch bản này là "khả thi".

Ông L. Mariani nhấn mạnh rằng việc đẩy nhanh tiến độ đưa máy bay vào hoạt động được thúc đẩy bởi "sự cấp bách phải bắt đầu vận hành hệ thống đa lĩnh vực càng sớm càng tốt", và điều này đã được các bộ trưởng từ các nước liên quan nêu ra tại các cuộc họp gần đây.

Lãnh đạo doanh nghiệp ước tính rằng để đạt được mục tiêu này sẽ cần phải làm cho quy trình đưa vào hoạt động "suôn sẻ hơn nữa, điều chỉnh các yêu cầu đối với phiên bản ban đầu của chiếc tiêm kích".

"Giai đoạn tiếp theo chính là phương pháp tiếp cận theo từng hạng mục đối với các yêu cầu kỹ thuật và chiến thuật cuối cùng, nhằm tạo ra tiêm kích thế hệ thứ sáu đúng nghĩa".

Liên danh công nghiệp Edgewing chịu trách nhiệm thực hiện chương trình đã được trao hợp đồng quốc tế đầu tiên vào ngày 3/7/2026, đưa chương trình GCAP từ giai đoạn thiết kế và đánh giá ý tưởng sang giai đoạn phát triển toàn diện.

Giai đoạn này sẽ kéo dài đến năm 2030, khi dự kiến một mẫu thử nghiệm bay sẽ được chế tạo. Nguyên mẫu này không nên bị nhầm lẫn với phiên bản trình diễn hệ thống máy bay chiến đấu.

Nguyên mẫu hiện đang được BAE Systems chế tạo như một phần của chương trình Tempest nhằm giảm thiểu rủi ro của Dự án GCAP, với chuyến bay thử nghiệm đầu tiên dự kiến diễn ra vào cuối năm 2027.

Mặc dù dự kiến đưa vào sử dụng trong năm 2035, nhà phát triển vẫn phải thừa nhận rằng "tiêu chuẩn vận hành ban đầu" của tiêm kích sẽ khá hạn chế, quá trình phát triển sẽ dần dần hoàn thiện trong suốt vòng đời hoạt động.

Cách tiếp cận này sẽ được duy trì ngay cả trong trường hợp đưa vào sử dụng sớm hơn: nguyên mẫu ban đầu sẽ đáp ứng tiêu chuẩn tương tự như mẫu bay thử nghiệm, và việc xây dựng năng lực chiến đấu sẽ diễn ra trong một thời gian dài.

Ông L. Mariani cũng lưu ý rằng "cơ hội" để các đối tác mới tham gia chương trình đang dần khép lại, nhắc lại quan điểm mà Giám đốc điều hành của BAE Systems - ông Charles Woodburn, đã từng nêu ra.

Nhân vật trên từng cho rằng sự chậm trễ trong việc thu hút các đối tác mới có nguy cơ làm suy yếu niềm tin vào tiến độ đã được thiết lập của chương trình.

Canada đã tham gia chương trình với tư cách là quan sát viên vào ngày 21/7/2026, và Đức, Ấn Độ, Saudi Arabia và Singapore cũng đã bày tỏ sự quan tâm đến việc gia nhập liên doanh.

Hiện tại chưa rõ việc đẩy nhanh tiến độ chương trình GCAP có liên quan đến cuộc đua với Mỹ hay không, bởi Washington mới đây cho biết tiêm kích thế hệ sáu F-47 của họ sẽ "bay thử trong thời gian nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump".

Việt Dũng