Tiêm kích 'ngoài hành tinh' của Nga có giành được lợi thế trước F-22 Mỹ?

Su-35 nổi bật nhờ tốc độ cao và khả năng cơ động, trong khi F-22 được thiết kế ngay từ đầu để kết hợp khả năng tàng hình với ưu thế tác chiến trên không.

Máy bay chiến đấu đa năng siêu cơ động Su-35. (Ảnh: Sputnik)

Xét về một số thông số bay cơ bản, hai máy bay có những điểm tương đồng. Su-35 là phiên bản phát triển sâu từ dòng Su-27, được nâng cấp đáng kể về động cơ, hệ thống điện tử và khả năng điều khiển. Trong khi đó, F-22 thuộc thế hệ tiêm kích thứ 5, sở hữu thiết kế tàng hình và hệ thống cảm biến tích hợp tiên tiến.

Vậy liệu Su-35 có thể cạnh tranh sòng phẳng với F-22, hay ưu thế công nghệ của Mỹ sẽ quyết định kết quả ngay từ khi hai bên phát hiện nhau?

F-22 có lợi thế lớn về khả năng tàng hình

Kỹ năng và kinh nghiệm của phi công luôn đóng vai trò quan trọng trong không chiến. Tuy nhiên, khả năng tàng hình, hệ thống cảm biến và hiệu quả của vũ khí cũng có thể quyết định bên nào phát hiện và tấn công đối phương trước.

Theo các thông số được công bố, Su-35 có tốc độ tối đa khoảng Mach 2,25 và tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng vào khoảng 1,13. F-22 cũng được ghi nhận đạt tốc độ tối đa tương đương, nhưng có tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng cao hơn, khoảng 1,25.

Những con số này cho thấy cả hai đều là các máy bay chiến đấu có hiệu suất bay cao. Tuy nhiên, chỉ dựa vào tốc độ tối đa hay tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng sẽ không đủ để xác định bên nào giành ưu thế trong một cuộc giao chiến thực tế.

Điểm khác biệt quan trọng nằm ở khả năng tàng hình. F-22 được thiết kế để giảm khả năng bị radar phát hiện, qua đó tăng cơ hội tiếp cận mục tiêu mà không bị đối phương nhận biết sớm. Su-35 có hình dáng thân máy bay với những đường nét tương đối liền mạch, nhưng không được phát triển với mức độ tàng hình toàn diện như F-22.

Bên cạnh đó, những nâng cấp về phần mềm, hệ thống điện tử và khả năng tích hợp vũ khí có thể tiếp tục củng cố lợi thế của F-22. Trong một cuộc đối đầu mà việc phát hiện đối phương sớm có ý nghĩa quyết định, khả năng tàng hình kết hợp với cảm biến và vũ khí hiệu quả có thể quan trọng hơn sự chênh lệch nhỏ về tốc độ.

Su-35 là tiêm kích thế hệ 4++ với khả năng cơ động đáng gờm

Su-35 thường được xếp vào nhóm tiêm kích thế hệ 4++, tức những máy bay thế hệ thứ tư được nâng cấp sâu để cải thiện hiệu suất và năng lực tác chiến.

Được phát triển từ nền tảng Su-27, Su-35 sở hữu động cơ kép, thân máy bay được thiết kế cho khả năng cơ động cao cùng hệ thống điều khiển bay điện tử. Những đặc điểm này giúp máy bay thích hợp cho nhiệm vụ giành ưu thế trên không, đánh chặn và thực hiện các hoạt động tác chiến đa nhiệm.

Về hình dáng, Su-35 có một số nét tương đồng với các tiêm kích hiện đại, nhưng ngoại hình không thể phản ánh đầy đủ mức độ tàng hình. Khả năng giảm tín hiệu radar còn phụ thuộc vào hình dạng tổng thể, vật liệu, cách bố trí động cơ và vũ khí, cũng như nhiều chi tiết thiết kế khác.

Nga cũng từng tuyên bố Su-35 có khả năng siêu hành trình, tức duy trì tốc độ siêu âm mà không cần sử dụng bộ đốt sau trong những điều kiện nhất định. Tuy nhiên, mức độ và điều kiện thực tế của khả năng này khó được kiểm chứng độc lập.

F-22 cũng sở hữu năng lực siêu hành trình, cho phép duy trì tốc độ cao mà không phải liên tục sử dụng bộ đốt sau. Điều đó có thể giúp máy bay tiết kiệm nhiên liệu hơn trong một số giai đoạn bay, duy trì khả năng cơ động và mở rộng lựa chọn chiến thuật.

Dù vậy, việc so sánh trực tiếp hiệu suất giữa hai máy bay còn phụ thuộc vào tải trọng, độ cao, lượng nhiên liệu và điều kiện tác chiến cụ thể.

Radar và hệ thống cảm biến có thể quyết định kết quả

Nếu tốc độ và khả năng cơ động là những yếu tố dễ nhận thấy, thì radar, cảm biến và hệ thống điều khiển vũ khí mới là những thành phần có thể tạo ra khác biệt lớn trong cuộc đối đầu giữa Su-35 và F-22.

Su-35 được trang bị radar mảng pha quét điện tử thụ động, có khả năng theo dõi nhiều mục tiêu cùng lúc. Một số tài liệu công khai cho biết radar của máy bay có thể phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên tới khoảng 250 dặm, tương đương 400 km, trong những điều kiện nhất định. Tầm phát hiện thực tế thay đổi đáng kể tùy thuộc vào kích thước mục tiêu, góc tiếp cận, độ cao và môi trường tác chiến.

Radar của Su-35 còn có khả năng tạo ảnh radar khẩu độ tổng hợp, hỗ trợ quan sát và nhận dạng địa hình mặt đất. Kết hợp với hệ thống điều khiển bay điện tử và khả năng tự động hóa cao, máy bay có thể thực hiện cả nhiệm vụ không đối không lẫn không đối đất.

Su-35 cũng được thiết kế để sử dụng nhiều loại vũ khí khác nhau, bao gồm tên lửa không đối không, tên lửa không đối đất và các loại vũ khí tấn công mục tiêu mặt đất hoặc trên biển. Một số nguồn còn liệt kê tên lửa chống hạm Oniks trong nhóm vũ khí mà máy bay có thể sử dụng, nhưng khả năng tích hợp và cấu hình tác chiến cụ thể cần được xác minh theo từng biến thể.

Thông số tầm phát hiện radar không đồng nghĩa với khả năng phát hiện mọi mục tiêu ở khoảng cách đó. Đặc biệt, một máy bay có tín hiệu radar nhỏ như F-22 sẽ đặt ra thách thức lớn hơn so với những mục tiêu thông thường.

Lợi thế của F-22 không chỉ nằm ở khả năng giảm tín hiệu radar, mà còn ở sự kết hợp giữa thiết kế tàng hình, cảm biến, xử lý thông tin và vũ khí. Nếu phát hiện được Su-35 trước khi bị đối phương phát hiện, F-22 có thể giành quyền chủ động trong việc lựa chọn thời điểm và cách thức tấn công.

Su-35 có thể thắng F-22 trong không chiến tầm gần?

Khả năng cơ động của Su-35 khiến máy bay Nga trở thành đối thủ đáng gờm nếu cuộc giao chiến chuyển sang cự ly gần. Điều đó không đồng nghĩa Su-35 chắc chắn có lợi thế trước F-22 trong mọi tình huống.

Một cuộc không chiến thực tế không chỉ phụ thuộc vào khả năng quay vòng hay tăng tốc. Vị trí ban đầu của hai máy bay, lượng nhiên liệu còn lại, loại tên lửa mang theo, chất lượng dữ liệu mục tiêu và trình độ phi công đều có thể tác động đến kết quả.

Nếu phải giao chiến ở cự ly gần, khả năng cơ động của cả hai máy bay sẽ trở nên đặc biệt quan trọng. Ngược lại, ở ngoài tầm nhìn, khả năng phát hiện mục tiêu, duy trì đường bám và sử dụng vũ khí hiệu quả có thể quyết định cục diện trước khi hai bên tiếp cận nhau.

Không thể khẳng định Su-35 chắc chắn thất bại chỉ vì không phải máy bay tàng hình thế hệ thứ 5. Nhưng xét về thiết kế tổng thể, F-22 được xây dựng để kết hợp khả năng tàng hình với ưu thế trên không, tạo ra lợi thế đáng kể trong nhiều kịch bản giao chiến.

Xuân Minh