Tích hợp kế hoạch phát triển kinh tế tập thể và nhân rộng mô hình hợp tác xã hiệu quả giai đoạn 2026-2030

Lựa chọn các mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động hiệu quả để nhân rộng. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa mới ký ban hành Quyết định số 1128/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, chương trình đã xác định 5 quan điểm lớn, 8 mục tiêu cụ thể và 10 định hướng phát triển kinh tế tập thể trên các lĩnh vực, tạo nền tảng toàn diện để thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Mục tiêu xuyên suốt của chương trình là xây dựng khu vực kinh tế tập thể phát triển năng động, hiệu quả, trở thành thành phần kinh tế quan trọng, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Việc triển khai chương trình được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả hoạt động của các tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của khu vực kinh tế tập thể trong bối cảnh hội nhập.

Chương trình cũng thể hiện rõ sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của Đảng và Nhà nước trong việc phát triển kinh tế tập thể, coi đây là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Một số mục tiêu cụ thể đến năm 2030

Cụ thể, chương trình đặt mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là cả nước có khoảng 140.000 tổ hợp tác với 2 triệu thành viên, 45.000 hợp tác xã với 8 triệu thành viên, 340 liên hiệp hợp tác xã với 1.700 hợp tác xã thành viên. Trong đó, số hợp tác xã hoạt động đạt loại tốt, khá chiếm từ 60% trở lên trên tổng số hợp tác xã cả nước. Tỷ lệ cán bộ quản lý hợp tác xã tốt nghiệp cao đẳng, đại học đạt ít nhất 25%; khoảng 80% giám đốc hợp tác xã được đào tạo sơ cấp nghề giám đốc; tỷ lệ nữ giám đốc hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã đạt ít nhất 30%.

Song song, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp, phấn đấu đến năm 2030 cả nước có hơn 5.000 hợp tác xã và 500 tổ hợp tác ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và tiêu thụ nông sản; thực hiện truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa nông sản.

Đồng thời, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và hợp tác xã, phấn đấu có khoảng 50% hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.

Bên cạnh đó, lựa chọn tối thiểu 200 hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động hiệu quả để nhân rộng (mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương lựa chọn tối thiểu 6 hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã); 100% hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được lựa chọn để nhân rộng xếp loại hoạt động tốt sau khi củng cố, hoàn thiện.

Ngoài ra, xử lý dứt điểm tình trạng các hợp tác xã ngừng hoạt động, chờ giải thể. Mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương bố trí tối thiểu 1 dự án đầu tư công hỗ trợ các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (trong đó có nội dung hỗ trợ các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được lựa chọn để nhân rộng) trong kế hoạch đầu tư công trung hạn của địa phương.

Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Chương trình cũng nhấn mạnh tới ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, gồm có: thúc đẩy, hỗ trợ hợp tác xã áp dụng các giải pháp công nghệ vào sản xuất, chế biến, bảo quản sản phẩm, quản trị nội bộ và tiếp thị trực tuyến theo quy định tại Nghị định số 113/2024/NĐ-CP ngày 12/9/2024 của Chính phủ và các cơ chế, chính sách hỗ trợ được thể chế theo chủ trương tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Cùng đó là phát triển sàn giao dịch thương mại điện tử, phần mềm, ứng dụng dùng chung, đặc thù cho hợp tác xã để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng cường kết nối, tương trợ giữa các thành viên; chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật mới vào sản xuất theo quy trình VietGAP, hữu cơ, hướng đến sản xuất xanh, sản xuất tuần hoàn.

Ngoài ra, tư vấn, hỗ trợ cho các hợp tác xã xây dựng kế hoạch và lộ trình chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quản trị hợp tác xã, sản xuất kinh doanh và kết nối thị trường. Tăng cường sử dụng phần mềm quản trị, hệ thống kế toán điện tử, nền tảng thương mại điện tử và các công cụ số hóa quy trình vận hành.

Thêm nữa, tạo điều kiện cho hợp tác xã tiếp cận Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia.

Chương trình còn nhấn mạnh, cộng đồng hợp tác xã tích cực tham gia phong trào thi đua “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số” và phong trào “Bình dân học vụ số”; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chuyển đổi số thông qua tổ chức các khóa học về kỹ năng số, marketing số, an toàn thông tin mạng cho cán bộ hợp tác xã.

Đi kèm với chương trình là phương án nhân rộng mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động hiệu quả trên phạm vi cả nước dành cho các đơn vị đáp ứng các tiêu chí tham gia và được địa phương lựa chọn trong giai đoạn 2026 - 2030.

Theo phương án này, các hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã trong các lĩnh vực nông nghiệp và phi nông nghiệp với các mô hình cụ thể sẽ được lựa chọn và nhân rộng gồm: hợp tác xã vừa sản xuất, vừa tham gia thị trường (sàn giao dịch nông sản); hợp tác xã tích tụ, tập trung ruộng đất có quy mô lớn và ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất; hợp tác xã nông nghiệp đảm nhiệm các dịch vụ đầu vào, sơ chế, chế biến và đầu ra trong chuỗi giá trị nông sản; hợp tác xã ứng phó biến đổi khí hậu; hợp tác xã phát triển nông lâm thủy sản bền vững; hợp tác xã sản xuất sản phẩm OCOP, gắn với du lịch nông thôn, miền núi; doanh nghiệp tham gia là thành viên hợp tác xã sản xuất, chế biến nông lâm thủy sản; hợp tác xã khai thác, nuôi trồng và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; hợp tác xã hoạt động xây dựng, vận tải (hoạt động lĩnh vực xây dựng, hạ tầng giao thông, vận tải đường bộ, vận tải hàng hải và đường thủy...); hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp gắn với phục hồi và phát triển làng nghề truyền thống; hợp tác xã dịch vụ vì cộng đồng (hoạt động lĩnh vực môi trường, y tế, giáo dục, quản lý chợ...); hợp tác xã trong lĩnh vực tín dụng (việc nhân rộng không bao gồm việc cấp phép mới đối với quỹ tín dụng nhân dân).

PV