Thụy Sỹ cân nhắc hủy mua hệ thống phòng không Patriot của Mỹ, lý do là gì?

Ngày 1/4, Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Sỹ Martin Pfister cho biết, nước này đang cân nhắc khả năng hủy thỏa thuận mua hệ thống phòng không Patriot từ Mỹ trong bối cảnh việc bàn giao chậm trễ đáng kể. Ông nói với hãng tin ATS-Keystone: “Việc hủy hợp đồng là một lựa chọn nếu xảy ra chậm trễ”.

Trước đó cùng ngày, bộ trên cũng thông báo sẽ tiếp tục tạm dừng thanh toán cho hệ thống Patriot cho đến khi phía Mỹ đưa ra lịch bàn giao mới và các mốc thanh toán cụ thể.

Thụy Sỹ đã đặt mua 5 hệ thống Patriot vào năm 2022, dự kiến bắt đầu tiếp nhận từ năm 2026 và hoàn tất vào năm 2028.

Tuy nhiên, hồi tháng 7/2025, chính phủ nước này cho biết, Bộ Quốc phòng Mỹ đã thông báo việc bàn giao sẽ bị trì hoãn do Washington ưu tiên hỗ trợ Ukraine.

Sau đó, Thụy Sỹ đã tạm ngừng thanh toán cho hợp đồng này từ mùa thu năm 2025. Dù vậy, ông Pfister cho biết, chính phủ vẫn kỳ vọng sẽ nhận được hệ thống, song chưa rõ thời điểm cụ thể.

Hồi tuần trước, chính phủ Thụy Sỹ cho biết, Mỹ đã lách lệnh đóng băng thanh toán Patriot bằng cách lấy tiền từ quỹ thanh toán chung mà Bern nộp cho thương vụ mua tiêm kích F-35A.

Dù người đứng đầu cơ quan mua sắm quốc phòng Thụy Sỹ Urs Loher đã xác nhận rằng, động thái trên của Mỹ là được phép.

Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng quốc gia Trung Âu cảnh báo, nếu nguồn quỹ xuống dưới mức an toàn, một số dự án có thể bị đình lại, thậm chí hủy bỏ, không chỉ riêng thương vụ Patriot mà còn ảnh hưởng tới các chương trình mua sắm trong khuôn khổ hợp tác quân sự với Mỹ.

Về phía Mỹ, Washington dự kiến sẽ cung cấp thêm thông tin cho Thụy Sỹ trong những tuần tới về các bước tiếp theo, lịch bàn giao cũng như chi phí và hệ quả nếu chương trình bị gián đoạn.

Theo kế hoạch, một khuyến nghị chính thức về vấn đề này sẽ được trình lên chính phủ Thụy Sỹ vào cuối tháng 6/2026.

(theo Euronews)

Trung Anh