Thụy Điển đi trước EU trong việc cấm 'hóa chất vĩnh cửu' trong quần áo và hàng tiêu dùng

Theo Bộ Khí hậu và Môi trường Thụy Điển, lệnh cấm sẽ áp dụng đối với quần áo, giày dép, các chất chống thấm dùng cho quần áo và giày, đồ dùng nhà bếp, mỹ phẩm và sáp trượt tuyết. Chính phủ cho rằng các sản phẩm này đã có những vật liệu thay thế an toàn và hiệu quả hơn nên không cần tiếp tục sử dụng PFAS.

Bộ trưởng Khí hậu và Môi trường Romina Pourmokhtari nhấn mạnh, PFAS "không có chỗ" trong các sản phẩm tiêu dùng hằng ngày khi đã có các giải pháp thay thế phù hợp. Bà khẳng định Thụy Điển sẽ không đứng ngoài cuộc trong khi các "hóa chất vĩnh cửu" tiếp tục tích tụ trong gia đình, môi trường và cơ thể con người.

PFAS là nhóm hàng nghìn hợp chất tổng hợp được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm chống dính, chống thấm và chịu nhiệt như chảo chống dính, quần áo, bao bì thực phẩm, mỹ phẩm và nhiều ứng dụng công nghiệp. Do gần như không bị phân hủy trong môi trường, các chất này có thể tồn lưu trong đất, nước và cơ thể người trong thời gian rất dài, nên được gọi là "hóa chất vĩnh cửu".

Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc phơi nhiễm PFAS kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, nội tiết và sức khỏe sinh sản. Vì vậy, nhiều quốc gia đang từng bước siết chặt việc sử dụng nhóm hóa chất này.

Theo kế hoạch, quy định của Thụy Điển sẽ được thay thế khi EU ban hành khung pháp lý thống nhất. Dự kiến trong năm 2027, Ủy ban châu Âu (EC) sẽ trình đề xuất hạn chế rộng rãi việc sử dụng PFAS trong các sản phẩm tiêu dùng thông thường, như quần áo và bao bì thực phẩm, đồng thời duy trì một số ngoại lệ đối với các lĩnh vực chiến lược như y tế.

Trước khi đưa ra đề xuất chính thức, EC đang chờ ý kiến đánh giá bổ sung của Cơ quan Hóa chất châu Âu (ECHA) về tác động kinh tế - xã hội của các biện pháp hạn chế PFAS. Báo cáo này dự kiến được công bố vào cuối năm nay. Hồi tháng 3, ECHA đã công bố ý kiến khoa học đầu tiên, trong đó khuyến nghị áp dụng các biện pháp hạn chế trên diện rộng đối với nhóm hóa chất này.

Thụy Điển không phải quốc gia châu Âu đầu tiên hành động. Từ tháng 1/2026, Pháp đã cấm sử dụng một số loại PFAS trong quần áo, giày dép, mỹ phẩm và sáp trượt tuyết, với một số ngoại lệ đối với các lĩnh vực đặc thù.

Phương Hoa (TTXVN)