Thương mại điện tử xuyên biên giới: Động lực bứt phá cho doanh nghiệp trẻ vươn ra thế giới

Thương mại điện tử: Đòn bẩy đưa kinh tế số hướng tới mốc 30% GDP

Trước mục tiêu đưa kinh tế số đóng góp 30% GDP vào năm 2030 theo Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030, thương mại điện tử được đánh giá là trụ cột có tốc độ bứt phá mạnh mẽ nhất.

Đánh giá về vai trò trụ cột này, ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) khẳng định thương mại điện tử chính là thành phần quan trọng kéo theo sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế số.

"Những năm vừa qua, tăng trưởng thương mại điện tử của Việt Nam luôn duy trì ở mức trên 20%. Tốc độ tăng trưởng ấn tượng này đã trở thành động lực quan trọng kéo theo sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế số trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia", ông Nguyễn Phú Tiến nhận định.

Bên cạnh đó, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số cũng cho biết tỷ lệ giá trị gia tăng của kinh tế số trong GDP đã đạt khoảng 14,02%, dù còn khoảng cách so với mục tiêu 2030 nhưng đã thể hiện sự nỗ lực rất lớn từ cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) khẳng định thương mại điện tử chính là thành phần quan trọng kéo theo sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế số

Đồng quan điểm về vai trò động lực của lĩnh vực này, ông Trần Văn Trọng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) khẳng định, thương mại điện tử giúp doanh nghiệp thay đổi hoàn toàn phương thức tiếp cận thị trường. 

"Thương mại điện tử là kênh hiệu quả giúp doanh nghiệp nhanh chóng tiếp cận thị trường trong nước, đồng thời mở rộng ra thị trường xuyên biên giới, đưa hàng hóa Việt Nam ra toàn cầu một cách thuận lợi nhất thay vì chỉ dựa vào các phương thức giao thương truyền thống như trước kia", ông Trần Văn Trọng đánh giá về cơ hội phát triển của các doanh nghiệp.

"Cầm tay chỉ việc" giúp doanh nghiệp trẻ hóa giải rào cản xuất khẩu

Đối với khối doanh nghiệp trẻ, vừa và nhỏ hay các hộ kinh doanh, rào cản tài chính từng là trở ngại lớn khi muốn vươn ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, thương mại điện tử xuyên biên giới đang giúp "san bằng" khoảng cách này.

Phân tích sâu hơn về những lợi thế thực tế, ông Đoàn Việt Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội (HANOIBA), Chủ tịch Liên minh Thương mại điện tử toàn cầu trực thuộc HANOIBA nhấn mạnh tính khả thi và cơ hội bình đẳng mà thương mại điện tử mang lại. "Theo tôi, việc các doanh nghiệp trẻ lựa chọn xuất khẩu qua nền tảng thương mại điện tử hiện nay là tương đối dễ dàng. Các bạn hoàn toàn có thể ngồi tại Việt Nam nhưng vẫn chủ động nghiên cứu, hiểu rõ nhu cầu và sản phẩm phù hợp với thị trường quốc tế. Đặc biệt, các rào cản về thủ tục, giấy tờ xuất khẩu cũng sẽ giảm đi đáng kể khi triển khai qua các nền tảng này",  ông Đoàn Việt Dũng đánh giá.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội cũng nhấn mạnh điểm đặc biệt của chương trình “Doanh nhân trẻ vươn ra thị trường quốc tế qua thương mại điện tử” là hoạt động "cầm tay chỉ việc", giúp doanh nghiệp trẻ hiện thực hóa các chính sách quy định của Nhà nước thành hành động cụ thể.

Ông Trần Văn Trọng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) khẳng định, thương mại điện tử giúp doanh nghiệp thay đổi hoàn toàn phương thức tiếp cận thị trường

Đánh giá bổ sung về đặc thù của khối doanh nghiệp trẻ, ông Trần Văn Trọng (VECOM) nhận định lực lượng này có ưu thế lớn về tính linh hoạt, sáng tạo và mức độ nhạy bén với công nghệ. Nhờ đó, khi hoạt động trên môi trường số, các doanh nghiệp trẻ có thể mở rộng thị trường với chi phí tối ưu và thu hẹp khoảng cách cạnh tranh với các tập đoàn lớn.

Nhận diện rào cản và chiến lược bứt phá doanh số cuối năm

Dù sở hữu nhiều tiềm năng, khối doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đối mặt với không ít điểm nghẽn về nhận thức, kỹ năng vận hành và nguồn lực đầu tư. Chỉ ra các khó khăn từ thực tiễn, ông Nguyễn Phú Tiến phân tích: "Hạn chế thứ nhất là về nhận thức. Hiện nay, chúng ta đều nhận thức chuyển đổi số hay ứng dụng công nghệ là cần thiết và phải làm nhưng sự quyết liệt cũng như câu hỏi 'làm như thế nào cho hiệu quả' vẫn là bài toán cần đặt ra."

Song song với rào cản nhận thức, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết thêm, doanh nghiệp còn gặp khó khăn về kỹ năng vận hành thực chiến trên môi trường số cũng như sự thiếu hụt nguồn lực hạ tầng, thiết bị và công cụ phục vụ chuỗi sản xuất số.

Ông Đoàn Việt Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội (HANOIBA), Chủ tịch Liên minh Thương mại điện tử toàn cầu trực thuộc HANOIBA nhấn mạnh tính khả thi và cơ hội bình đẳng mà thương mại điện tử mang lại

Nhìn nhận về những trở ngại này, ông Đoàn Việt Dũng cho rằng khó khăn lớn nhất xuất phát từ việc nhiều doanh nghiệp chưa từng trải nghiệm nên còn e ngại. Tuy nhiên, với thế hệ lãnh đạo 8X, 9X năng động và am hiểu công nghệ, ông đưa ra lời khuyên thẳng thắn: "Góc nhìn của tôi là các bạn cứ phải mạnh dạn thử. Thử sai thì mình sửa, nếu sai thì làm lại và thử tiếp, đến khi thành công mới thôi."

Hướng tới giai đoạn bứt phá doanh thu trọng điểm vào quý IV và dịp cuối năm, ông Trần Văn Trọng đưa ra một số giải pháp cho doanh nghiệp. Trước hết, doanh nghiệp cần chủ động rà soát và xây dựng lại sản phẩm phù hợp với nhu cầu riêng của từng thị trường. Tiếp đó, việc ứng dụng các nền tảng thương mại điện tử và giải pháp công cụ đa kênh là chìa khóađể tiếp cận lượng lớn khách hàng, đồng thời điều phối hiệu quả sự bùng nổ đơn hàng cuối năm. Cuối cùng, việc tăng cường kết nối các doanh nghiệp thành chuỗi cung ứng và hệ sinh thái cộng tác sẽ giúp hoạt động kinh doanh vận hành hành thông suốt, tối ưu hóa nguồn lực.

Đồng hành chính sách và hạ tầng cho doanh nghiệp chuyển đổi số thực chất

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua rào cản và hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, cơ quan quản lý nhà nước đã và đang triển khai nhiều chương trình hành động thiết thực. Chia sẻ về những chính sách vừa ban hành, ông Nguyễn Phú Tiến cho biết đơn vị đã tham mưu cho Bộ Khoa học và Công nghệ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1033 ngày 09/06/2026 về Chương trình phát triển kinh tế số, xã hội số giai đoạn 2026 - 2030, trong đó đề ra các mục tiêu cụ thể về kinh tế số cũng như phát triển thương mại điện tử. Cùng với đó, Đề án chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đặt mục tiêu đồng hành cùng 500.000 doanh nghiệp, giúp 300.000 đơn vị trực tiếp áp dụng các giải pháp số.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục hỗ trợ nguồn lực thông qua Quỹ Phát triển khoa học công nghệ quốc gia và Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia. Vụ Kinh tế số và Xã hội số cũng đã ra mắt nền tảng hỗ trợ tự đánh giá mức độ chuyển đổi số tại địa chỉ bdx.gov.vn, đồng thời cam kết làm cầu nối đưa các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận các giải pháp công nghệ số tiên tiến trong và ngoài nước.

Sự chủ động thích ứng của doanh nhân trẻ, kết hợp với mạng lưới hỗ trợ từ các hiệp hội và định hướng chính sách từ cơ quan quản lý được kỳ vọng sẽ tạo nên làn sóng xuất khẩu trực tuyến mạnh mẽ, đưa thương hiệu Việt bứt phá trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Ngọc Châm