“Thuê thay vì mua”: Xu hướng mới trong giới trẻ Trung Quốc

Khách hàng trẻ chọn thuê đồ. Ảnh: BJD.

Những mẫu được thuê nhiều hiện nay gồm Samsung Galaxy S22 Ultra, S23 Ultra, Vivo X100 Ultra, X200 Pro, Huawei P60 Pro, Xiaomi 13 Ultra và 14 Ultra. Điểm chung của chúng là khả năng chụp ảnh xa chất lượng cao.

Thông thường, khách phải thuê tối thiểu 3 ngày. Giá khoảng 210 NDT/3 ngày, còn thuê 7 ngày khoảng 350 NDT.

Với những người chỉ cần một chiếc điện thoại “xịn” trong vài ngày để đi concert hoặc du lịch, đây rõ ràng là lựa chọn kinh tế hơn nhiều so với bỏ hàng nghìn NDT mua máy mới.

Một nữ sinh đại học Trung Quốc tên Yanli Wang (Vương Yến Lệ) đi du lịch 3 ngày tới Thái Nguyên. Muốn có thiết bị chụp ảnh tốt hơn điện thoại, cô đứng trước hai lựa chọn: bỏ hơn 3.000 NDT (khoảng 420 USD) mua một chiếc DJI Pocket 3, hoặc thuê với giá chỉ 65 NDT (chưa tới 10 USD) rồi trả lại sau chuyến đi. Cô đã chọn phương án thứ hai.

Đây không còn là lựa chọn cá biệt. Ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc đang áp dụng cùng một cách tính toán với những món đồ họ muốn sử dụng nhưng không nhất thiết phải sở hữu: flycam, máy ảnh, thiết bị trượt tuyết, đồ cắm trại, túi xách hàng hiệu, váy cưới, đồ chơi, thậm chí cả những bộ quần áo cầu kỳ chỉ để chụp vài tấm ảnh đăng mạng xã hội.

Người Trung Quốc gọi xu hướng này là “以租代买” – (Dĩ tô đại mại - thuê thay vì mua). Và nó đang nhanh chóng trở thành một thị trường kinh doanh đáng kể.

Một chiếc DJI Pocket 3 nếu mua phải bỏ ra 3.000 NDT, nếu thuê chỉ mất 65 NDT/3 ngày. Ảnh: Creaders.

Từ máy ảnh, drone đến túi hàng hiệu

Theo một báo cáo của trung tâm nghiên cứu thuộc cơ quan quản lý thị trường Trung Quốc, quy mô giao dịch của nền kinh tế cho thuê tại Trung Quốc đã vượt 4.200 tỷ NDT (khoảng 585 tỷ USD) trong năm 2024, với hơn 750 triệu lượt sử dụng dịch vụ cho thuê.

Xu hướng này tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026. Trên Meituan, một trong những “siêu ứng dụng” thương mại lớn nhất Trung Quốc, lượng tìm kiếm dịch vụ thuê máy ảnh trong năm 2026 tăng 67% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý hơn, lượng tìm kiếm dịch vụ thuê drone tăng hơn 10 lần.

Gần 70% lượt tìm kiếm dịch vụ cho thuê đến từ nhóm người tuổi 20-35. Một khảo sát do Nhật báo Thanh niên Trung Quốc thực hiện cho thấy trong 1.334 người trẻ được hỏi, 77,3% đã lựa chọn thuê thay vì mua”. Trong nhóm Gen Z sinh từ năm 2000 trở đi, tỷ lệ này lên tới 82,2%.

Các sản phẩm điện tử tiêu dùng như máy ảnh, máy tính và drone đứng đầu danh sách được thuê, tiếp theo là các thiết bị phục vụ hoạt động ngoài trời.

Ngay cả Xianyu (闲鱼), nền tảng mua bán đồ đã qua sử dụng khổng lồ thuộc Alibaba, cũng chứng kiến sự bùng nổ của thị trường này. Theo số liệu được công bố, số đơn hàng cho thuê trên nền tảng đã tăng hơn 10 lần trong vòng 3 năm; riêng tháng 4/2026, số đơn hàng tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.

Bỏ chưa tới 100 NDT/ngày thay vì vài chục nghìn NDT

Lý do khiến mô hình này hấp dẫn không khó hiểu. Một nhiếp ảnh gia trẻ ở Thanh Đảo nói với truyền thông Trung Quốc rằng anh chỉ cần bỏ hơn 40 NDT/ngày để thuê một chiếc flycam, hoặc khoảng 50 NDT/ngày cho một máy ảnh DSLR. Tổng chi phí cho cả bộ thiết bị chưa đến 100 NDT/ngày.

Trong khi đó, nếu mua mới, số tiền có thể lên tới hàng chục nghìn NDT. Với một người chỉ sử dụng thiết bị vài ngày cho một chuyến du lịch, sự chênh lệch này quá lớn để bỏ qua.

Có tới 77,3% bạn trẻ được hỏi cho biết bản thân đã trải nghiệm thuê đồ đắt tiền để sử dụng. Ảnh: TNTQ.

Không chỉ tiết kiệm tiền, việc thuê đồ để sử dụng còn giúp người tiêu dùng thử sản phẩm trước khi quyết định mua.

Một người trẻ được tờ Sơn Tây Buổi chiều phỏng vấn cho biết anh thuê DJI Pocket 3 trong khi chờ xem thế hệ máy tiếp theo của DJI có đáng để mua hay không.

Đối với nhà sản xuất, điều này có hai mặt. Người thuê có thể trở thành khách hàng mua hàng trong tương lai. Một khách hàng được CCTV phỏng vấn cho biết cô từng thuê máy ảnh nhiều lần trước khi cuối cùng quyết định đến cửa hàng mua một chiếc. Nhưng cũng có trường hợp hoàn toàn ngược lại: đã thuê thì không còn nhu cầu

Từ “thuê một món” sang “thuê cả trải nghiệm”

Thị trường cho thuê đang nhanh chóng lan sang nhiều lĩnh vực. Phóng viên tìm kiếm từ khóa “cho thuê” trên các nền tảng đồ cũ phát hiện rất nhiều cửa hàng tại Phúc Châu đã mở rộng hoạt động từ bán hàng sang cung cấp dịch vụ cho thuê.

Máy ảnh, điện thoại, máy tính và các thiết bị ngoài trời như mái che, ván trượt tuyết... đang trở thành những nhóm sản phẩm được thuê nhiều nhất. Đáng chú ý, nhiều cửa hàng không còn chỉ cho thuê từng món riêng lẻ mà chuyển sang cung cấp dịch vụ theo nhu cầu của từng tình huống.

Chẳng hạn, một bộ gồm máy ảnh mirrorless, gimbal và đèn vòng được đóng thành “combo dành cho tín đồ du lịch”. Một bộ khác gồm lều tự bơm hơi, bếp gas mini và bàn cuộn được bán dưới dạng “gói camping phong cách”.

Mô hình “cho thuê theo bối cảnh sử dụng” đang ngày càng được người tiêu dùng trẻ ưa chuộng.

Một cửa hàng cho thuê đồ ở Phúc Châu. Ảnh: FZEN.

Giới trẻ Trung Quốc đang thay đổi cách tiêu dùng

Điều này khiến xu hướng “thuê thay vì mua” trở thành vấn đề đáng chú ý đối với nền kinh tế Trung Quốc. Trung Quốc đang tìm cách thúc đẩy tiêu dùng hộ gia đình để giảm sự phụ thuộc vào đầu tư và bất động sản. Nhưng người dân Trung Quốc vẫn khá thận trọng với những khoản chi lớn.

Tháng 7/2026, tổng doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng của Trung Quốc chỉ tăng 0,6% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức tăng 1% của tháng 6. Nhiều năm giá nhà giảm cùng những bất ổn về kinh tế khiến các hộ gia đình Trung Quốc dè dặt hơn với những khoản mua sắm lớn.

Trong bối cảnh đó, thuê trở thành một cách để người tiêu dùng giảm áp lực tâm lý. Họ vẫn có thể sử dụng máy ảnh cao cấp, flycam, túi hàng hiệu hay thiết bị thể thao mà không phải bỏ ra một khoản tiền lớn để sở hữu.

Nhà nghiên cứu Chu Địch thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nhận xét rằng những người trẻ Trung Quốc đang dần thoát khỏi hai thái cực tiêu dùng trước đây: không mua vì không đủ khả năng, hoặc vay nợ để mua bằng được. Thay vào đó, họ bắt đầu mặc cả, chia sẻ và thuê.

Theo bà Chu, đây là dấu hiệu cho thấy thế hệ trẻ Trung Quốc đang có cách tiêu dùng thực tế và trưởng thành hơn.

“Nền kinh tế thuê” cũng có mặt trái

Tuy nhiên, thị trường cho thuê đang phát triển nhanh cũng kéo theo không ít vấn đề.

Các cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và truyền thông Trung Quốc đã nhiều lần cảnh báo về tình trạng thiết bị bị hư hỏng, quy định bồi thường không rõ ràng, tiền đặt cọc khó hoàn trả và nguy cơ dữ liệu cá nhân còn lưu lại trên các thiết bị điện tử đã qua tay nhiều người.

Hướng dẫn khách thuê cách sử dụng đồ thuê. Ảnh: CCTV.

Đặc biệt, với những món đồ có giá trị cao như flycam hay máy ảnh, một sự cố nhỏ có thể khiến khoản tiền thuê ban đầu rất rẻ trở thành một hóa đơn bồi thường khổng lồ.

Bên cạnh đó, các chuyên gia pháp lý cảnh báo người tiêu dùng không nên chỉ nhìn vào mức giá rẻ.

Luật sư Lâm thuộc Công ty Luật Trung Mỹ Phúc Kiến khuyến nghị khách hàng nên lựa chọn nền tảng cho thuê có đủ tư cách pháp lý và uy tín. Đặc biệt, khi nhận hàng thuê được giao qua mạng, khách cần kiểm tra kỹ sản phẩm.

Nếu thiết bị nhận được không đúng với hợp đồng hoặc cam kết của người cho thuê, cần phản hồi ngay và đồng thời lưu giữ các bằng chứng liên quan khi ký nhận hàng. Điều này đặc biệt quan trọng với những sản phẩm giá trị cao.

Bởi “thuê thay vì mua” có thể giúp người tiêu dùng tiết kiệm rất nhiều tiền, nhưng một món đồ bị hư hỏng hoặc tranh chấp về trách nhiệm bồi thường hoàn toàn có thể biến một chuyến đi giá rẻ thành một khoản chi phí rất đắt.

Không phải người trẻ Trung Quốc hết thích hàng đắt tiền

Điều thú vị nhất của xu hướng này là: người trẻ Trung Quốc không hề từ bỏ mong muốn sử dụng những sản phẩm cao cấp. Họ vẫn muốn có máy ảnh DJI, túi xách hàng hiệu, ván trượt tuyết hay những thiết bị công nghệ mới nhất. Chỉ có điều, họ ngày càng nhận ra rằng: Muốn trải nghiệm một món đồ tốt không đồng nghĩa với việc phải sở hữu nó.

Và đó có thể là một thay đổi đáng kể trong văn hóa tiêu dùng Trung Quốc.

Từ “mua để sở hữu” sang “thuê để trải nghiệm”, nền kinh tế cho thuê đang mở ra một cách tiêu dùng mới cho hàng trăm triệu người trẻ Trung Quốc – đặc biệt trong bối cảnh họ vẫn muốn tận hưởng những sản phẩm tốt nhưng ngày càng cân nhắc kỹ hơn trước mỗi khoản chi lớn.

Theo Creaders, Fjsen

Thu Thủy