Thực hư việc tiêm kích Su-57 Nga bị bắn rơi?

Vụ việc khiến giới chức Nga mở cuộc điều tra để làm rõ nguyên nhân, trong bối cảnh xuất hiện thông tin cho rằng chiếc máy bay có thể đã bị lực lượng phòng không của chính Nga bắn nhầm.

Xác máy bay bị rơi gần Zvenigorod. (Ảnh: DE)

Phi công đã kịp nhảy dù và sống sót, không có thương tích nào được báo cáo. Những hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy xác máy bay vỡ thành nhiều mảnh, nằm rải rác trong một khu vực có nhiều cây cối.

Theo các nguồn tin từ Nga, Su-57 có thể đã bị đơn vị phòng không BARS-Moscow khai hỏa nhầm. Đây là lực lượng phòng không lãnh thổ tình nguyện được thành lập để bảo vệ thủ đô Moscow trước các cuộc tấn công ngày càng gia tăng bằng máy bay không người lái (UAV) tầm xa từ Ukraine.

Sau vụ việc, nhà chức trách Nga đã mở cuộc điều tra hình sự nhằm xem xét liệu có vi phạm quy định bay hoặc sai sót trong quy trình chuẩn bị trước chuyến bay hay không. Những cuộc điều tra như vậy thường được tiến hành sau mỗi vụ mất máy bay quân sự, đặc biệt khi liên quan đến các khí tài có giá trị cao như Su-57.

Áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống phòng không Nga

Mạng lưới phòng không của Nga đang phải hoạt động với cường độ cao để đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV từ Ukraine. Chính áp lực này được cho là một trong những nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ xảy ra các vụ bắn nhầm đồng minh.

Việc triển khai nhiều lớp phòng không, đặc biệt là các hệ thống chuyên đối phó UAV bay thấp, khiến quá trình nhận dạng mục tiêu trở nên phức tạp hơn, nhất là trong thời điểm lực lượng phòng không luôn duy trì trạng thái báo động cao.

Thách thức này không chỉ xảy ra tại Nga mà cũng từng xuất hiện trong nhiều cuộc xung đột khác, khi các lực lượng quân sự phải huy động nhiều đơn vị phòng không và lực lượng phòng thủ lãnh thổ với mức độ kết nối khác nhau vào hệ thống chỉ huy chung.

Đầu tháng 3, ba tiêm kích F-15E của Mỹ cũng được cho là bị máy bay chiến đấu Kuwait bắn nhầm, sau khi bị nhận dạng nhầm là máy bay Iran.

Mỗi chiếc Su-57 đều có giá trị đặc biệt

Trong khoảng 4 năm qua, Nga đã đẩy mạnh sản xuất Su-57, giúp quy mô phi đội tăng lên đáng kể so với thời điểm trước xung đột. Tốc độ bàn giao Su-57 hiện cao hơn bất kỳ chương trình máy bay chiến đấu nào khác của Nga, dù đây là loại tiêm kích có chi phí và độ phức tạp rất lớn.

Máy bay chiến đấu Su-57 thuộc các lô sản xuất đầu tiên trong biên chế Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga. (Ảnh: MW)

Su-57 cũng ngày càng tham gia nhiều hơn vào các nhiệm vụ tác chiến. Các nguồn tin từ Ukraine trong năm 2024 cho biết loại máy bay này đã gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Ukraine, trong khi các báo cáo năm 2025 cho rằng toàn bộ phi đội Su-57 đã được đưa vào hoạt động chiến đấu.

Số lượng Su-57 vẫn còn khá hạn chế. Theo các ước tính, Nga hiện chỉ sở hữu khoảng 48-65 chiếc Su-57. Việc mất dù chỉ 1 máy bay cũng được xem là tổn thất đáng kể. Nếu tiến độ sản xuất diễn ra đúng kế hoạch, đến cuối năm 2026 Nga dự kiến sẽ có khoảng 76 chiếc Su-57, đủ để trang bị cho 3 trung đoàn không quân cùng một số máy bay dự bị.

Su-57 vẫn là át chủ bài của không quân Nga

Su-57 hiện đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng trong chiến sự, từ chế áp hệ thống phòng không đối phương, không chiến, tác chiến trong khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt đến thực hiện các cuộc tấn công chính xác bằng tên lửa mang trong và ngoài thân máy bay.

Do cả Nga và Ukraine đều từng xảy ra nhiều vụ bắn nhầm máy bay đồng minh trong suốt cuộc xung đột, việc Ukraine mở rộng các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga được cho là sẽ buộc Moscow phải tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa lực lượng không quân và các đơn vị phòng không mặt đất nhằm hạn chế nguy cơ lặp lại những sự cố tương tự.

Dù đã trải qua nhiều nhiệm vụ chiến đấu thực tế hơn hầu hết các tiêm kích cùng thế hệ, chương trình Su-57 vẫn bị đánh giá là chậm gần một thập kỷ so với kế hoạch ban đầu.Số lượng Su-57 được đưa vào biên chế với quy mô đáng kể chỉ xuất hiện trong giai đoạn Trung Quốc chuẩn bị đưa các máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu đầu tiên vào hoạt động.

Xuân Minh