Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn rác thải

Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh phế liệu đều đặn thu mua rác tái chế vừa giúp duy trì phân loại rác tại các khu cư thường xuyên, góp phần bảo vệ môi trường, vừa thúc đẩy kinh tế tuần hoàn rác thải. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Từ câu chuyện vỏ hộp sữa

Thời gian qua, trên địa bàn thành phố, có nhiều hộ kinh doanh phế liệu, doanh nghiệp đã phối hợp với các khu dân cư, cơ sở thu mua các loại rác có khả năng tái chế đều đặn hằng tuần, góp phần duy trì phân loại rác tại nguồn thường xuyên.

Mới đây, với sự hỗ trợ của Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành và địa phương, Công ty TNHH MTV SXTM&DV Môi trường Á Châu triển khai thu mua vỏ hộp sữa sau sử dụng và các loại giấy, kim loại, nhựa... sau phân loại rác tại 158 trường tiểu học, mầm non trên địa bàn 13 phường, xã ở khu vực trung tâm thành phố Đà Nẵng. Với lượng vỏ hộp sữa phát sinh từ trường học rất nhiều, việc phân loại, thu mua riêng vỏ hộp sữa không chỉ góp phần giảm áp lực xử lý rác thải, mà còn được sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất các sản phẩm khác.

Bà Nguyễn Thái Thị Kiều Nhi, đại diện Công ty TNHH MTV SXTM&DV Môi trường Á Châu thông tin, số lượng vỏ hộp sữa sau sử dụng được thải bỏ vào rác sinh hoạt trên địa bàn cả nước rất lớn với ước tính mỗi năm Việt Nam có khoảng 15 tỷ vỏ hộp sữa sau sử dụng. Trong khi đó, thành phần của vỏ hộp sữa có đến 75% là giấy, 21% polymer, 4% nhôm và có khả năng tái chế, giúp giảm lượng rác thải phải đem chôn lấp hoặc đốt, tránh lãng phí tài nguyên và góp phần tiếp tục được sử dụng nguyên liệu cho sản xuất các sản phẩm khác.

Bên cạnh vỏ hộp sữa, khi các trường có nhu cầu, công ty cũng thu mua các loại rác có khả năng tái chế khác thuộc nhóm rác nhựa, kim loại, giấy...

Đối với các nhóm rác khác như: vải cũ, thủy tinh..., công ty sẽ đánh giá từng nhóm và có thỏa thuận cụ thể với từng trường dựa trên tỷ lệ và phát sinh và sự phối hợp phân loại rác. Các trường cần phân loại và lưu trữ riêng biệt, không lẫn lộn các nhóm rác; trường hợp các loại rác lẫn lộn với nhau thì sẽ được tính phí thu mua thấp nhất của các loại. Vỏ hộp sữa và các loại rác có khả năng tái chế, tái sử dụng sẽ được công ty chuyển giao cho các đơn vị tái chế đầu ngành sử dụng nguyên liệu cho sản xuất các sản phẩm khác, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Cành, lá cây được Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân băm, nghiền nhỏ thành giá thể phục vụ sản xuất nông nghiệp và chất đốt RDF phục vụ vận hành lò hơi công nghiệp. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Chuyển đổi sản xuất xanh

Nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn thành phố cũng triển khai thu gom các loại rác cây xanh, chất thải thực phẩm... rồi tạo ra các sản phẩm hữu ích phục vụ đời sống và đưa sản phẩm vào kinh doanh như: nước rửa chén, nước lau sàn nhà, dầu gội đầu... Bên cạnh đó, nhiều cơ sở sơ chế thành sản phẩm phục vụ sản xuất nông nghiệp, cung cấp chất đốt RDF cho các nhà máy...

Chẳng hạn, Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân thu gom rác hữu cơ rồi chế biến thành giá thể, phân bón, thức ăn chăn nuôi; dăm gỗ làm chất đốt cho một số nhà máy trong Khu công nghiệp Hòa Khánh, Khu công nghiệp Liên Chiểu...

Giám đốc Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân Trương Tử Long cho hay: “Công ty thu gom cành, lá cây, thực phẩm thừa tại các chợ, nhà hàng... về chế biến thành sản phẩm phục vụ trồng cây, rau, nấm và làm chất đốt cho các lò hơi công nghiệp. Từ nguồn nguyên liệu và giá thể có khối lượng lớn, công ty đang phối hợp với Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng nghiên cứu, sản xuất nấm linh chi, bào ngư và các loại nấm khác. Công ty cũng đang phối hợp với các đơn vị, địa phương để không những thu gom, xử lý khối lượng rác hữu cơ nhiều hơn, góp phần bảo vệ môi trường, mà tạo thêm việc làm, tăng hiệu quả sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn”.

Các mô hình kinh doanh tuần hoàn rác thải đang tạo ra những sản phẩm phục vụ đời sống và được đưa vào kinh doanh. Ảnh: HOÀNG HIỆP

TS Phạm Châu Huỳnh, Giám đốc Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng cho rằng, mô hình sản xuất kinh doanh thu gom, tái chế, xử lý rác thải thành các nguyên liệu, nhiên liệu sản xuất nông nghiệp, công nghiệp của Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân và nhiều doanh nghiệp khác là bài học quý về khởi nghiệp, kinh doanh hiệu quả, bền vững và giải quyết vấn đề môi trường. Đây cũng là nguồn cảm hứng cho những người đang tìm kiếm ý tưởng khởi nghiệp xanh. Kinh doanh tuần hoàn có thể làm được ngay với nguồn lực và công nghệ sẵn có.

TS Phạm Châu Huỳnh nhìn nhận: “Đà Nẵng kiên định mục tiêu trở thành thành phố môi trường, đô thị sinh thái, thông minh, đáng sống. Điều này mang đến cơ hội cho những người khởi nghiệp, bởi đây là lĩnh vực đầy tiềm năng với nhiều bài toán chưa có lời giải từ xử lý rác hữu cơ, nuôi trồng đô thị..., tất cả đều cần công nghệ và mô hình mới.

Với các doanh nghiệp và hợp tác xã, đây là cơ hội chuyển đổi sang sản xuất xanh, tiếp cận thị trường nông sản hữu cơ cao cấp, phát triển du lịch sinh thái và tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng từ rác thải... với những thị trường đang tăng trưởng mạnh mẽ.

Với các trang trại và nông dân, đây là con đường để sản xuất nông sản sạch được chứng nhận, bán được giá cao hơn, giảm chi phí phân bón hóa học và bảo vệ sức khỏe của chính mình cùng gia đình.

Đối với thành phố và các địa phương, giúp giảm áp lực và chi phí xử lý rác thải, cải thiện môi trường sống, tăng không gian xanh và phát triển kinh tế địa phương bền vững”.

HOÀNG HIỆP