Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh từ kinh nghiệm châu Âu

Nhằm tạo không gian đối thoại giữa các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, các nhà khoa học, doanh nhân, các địa phương và các bên liên quan của Việt Nam và các đối tác châu Âu để trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ bài học và xác định những định hướng hợp tác mới, Vụ châu Âu (Bộ Ngoại giao) đã tổ chức hội thảo “Đổi mới sáng tạo hướng tới tăng trưởng xanh: Kinh nghiệm và bài học từ một số đối tác châu Âu” ngày 9/7 tại Hà Nội.

Ông Bùi Hà Nam - Vụ trưởng Vụ châu Âu phát biểu tại sự kiện.

Phát biểu khai mạc, ông Bùi Hà Nam - Vụ trưởng Vụ châu Âu cho biết, trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, Việt Nam nhận thức sâu sắc rằng đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh không chỉ là xu thế lớn của thế giới, mà còn là một nhu cầu cấp thiết để bảo đảm sự phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Những năm qua, Việt Nam đã có nhiều chủ trương, chính sách để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh. Nổi bật là Nghị quyết 52-NQ/TW năm 2019 về chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2021-2030... Những chủ trương, chính sách này đều nhấn mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược hàng đầu, là động lực chính cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Dù vậy, Việt Nam không đánh đổi môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Tăng trưởng xanh được xác định là một nội dung quan trọng trong phát triển bền vững, đảm bảo phát triển kinh tế nhanh, hiệu quả và góp phần quan trọng thực hiện chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Ngoại giao đang tích cực triển khai ngoại giao kinh tế nhằm huy động các nguồn lực quốc tế, trực tiếp hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, trong đó có các đối tác tới từ châu Âu.

Ông Rafael de Bustamante Tello - Đại biện lâm thời Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Đồng tình với quan điểm của đại diện Bộ Ngoại giao, ông Rafael de Bustamante Tello - Đại biện lâm thời Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam cho rằng không nên duy trì mô hình tăng trưởng kinh tế cũ bằng mọi giá. Để đạt được lợi thế cạnh tranh, cần đầu tư vào các giải pháp phù hợp cho những năm 2030 và 2040.

Cùng với việc nâng cấp quan hệ với Liên minh châu Âu (EU), với một số đối tác châu Âu, Việt Nam có cơ hội tiếp nhận chuyển giao công nghệ và mở rộng hợp tác về khoa học công nghệ để thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh.

Phía châu Âu đánh giá Việt Nam là một trung tâm lớn về công nghệ xanh và ứng dụng tái chế, đặc biệt dưới sự thúc đẩy của quy định về Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Hai bên đang tập trung tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực vật liệu sinh học thay thế nhựa, năng lượng sinh học và biến rác thải thành năng lượng.

Sự hỗ trợ thiết thực từ EU đã được cụ thể hóa thông qua các cam kết tài chính mạnh mẽ, điển hình là khoản viện trợ 30 triệu euro cho hệ thống quản lý tài nguyên nước nhằm bảo vệ các khu vực dễ bị tổn thương khỏi lũ lụt và tác động của biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, một thỏa thuận viện trợ trị giá 20 triệu euro dành cho công tác bảo tồn thiên nhiên và rừng cũng đã được ký kết vào năm 2024.

Đại diện châu Âu đặc biệt ghi nhận việc Việt Nam đã sớm bắt tay vào thực thi Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) để phát triển chuỗi cung ứng không gây mất rừng. Ngoài ra, Quy định Thiết kế sinh thái (Ecodesign) sắp có hiệu lực của EU sẽ tạo cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam minh chứng năng lực phát triển bền vững và tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng quốc tế.

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, thông qua chương trình "Horizon Europe" - chương trình đổi mới và nghiên cứu quốc tế lớn nhất thế giới - hai bên đang đẩy mạnh hợp tác toàn diện. Một Ý định thư cũng đã được ký kết để thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa hợp tác khoa học, đồng thời hai bên cũng đã nhất trí thiết lập một cơ chế đối thoại chung về môi trường và biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng xanh gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình phát triển, kinh nghiệm từ các quốc gia châu Âu được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện chính sách, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực nền tảng. Nhờ đó, Việt Nam có thể nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững và thực hiện các cam kết về phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Hiền Thảo