Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hướng tới mục tiêu tiết kiệm năng lượng quốc gia

Giải thưởng hiệu quả năng lượng năm 2026 nhằm tôn vinh các giải pháp tiết kiệm năng lượng tiêu biểu. Đây là đòn bẩy thúc đẩy chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia...

Ngành công nghiệp hoàn toàn có thể tiết kiệm từ 20% đến 30% mức tiêu thụ năng lượng hiện tại. Ảnh minh họa.

Ngày 29/6/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) phát động “Giải thưởng hiệu quả năng lượng năm 2026”.

Đây là hoạt động thường niên có ý nghĩa quan trọng nhằm tôn vinh các doanh nghiệp công nghiệp, công trình xây dựng và sản phẩm tiêu biểu trong việc thực hiện giải pháp tiết kiệm năng lượng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu quốc gia về phát triển bền vững và chuyển đổi xanh.

Phát biểu khai mạc lễ phát động, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh cùng với việc tìm kiếm những nguồn năng lượng mới, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hiện nay được xem là giải pháp thiết thực nhất, đặc biệt là trong bối cảnh các nguồn năng lượng hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt.

Xác định rõ vai trò then chốt này, trong những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách liên quan, đồng thời phát động triển khai những hoạt động cụ thể nhằm thúc đẩy mạnh mẽ việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong toàn xã hội.

Các Chương trình, Chỉ thị và Nghị quyết được ban hành đã thể hiện tầm nhìn chiến lược, chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về vai trò mang tính chiến lược của sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế ở hiện tại lẫn tương lai.

Đáng chú ý, Giải thưởng Hiệu quả năng lượng năm 2026 được kỳ vọng sẽ đóng góp lớn cho mục tiêu đạt mức tiết kiệm năng lượng từ 8% đến 10% trong giai đoạn từ 2019 đến năm 2030 của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công phát biểu tại lễ phát động. Ảnh: Song Hà.

Đồng thời, giải thưởng còn là đòn bẩy thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Từ đó, khuyến khích và tôn vinh các đơn vị không ngừng nghiên cứu, phát triển công nghệ mới để cung cấp cho thị trường các sản phẩm và giải pháp sử dụng năng lượng thông minh, hiệu quả hơn. Hoạt động này cũng góp phần thực hiện thành công Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo các số liệu thống kê và đánh giá thực tế, tiềm năng tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng tại Việt Nam hiện nay là vô cùng mạnh mẽ. Báo cáo thống kê năng lượng mới nhất chỉ ra rằng, tiêu thụ năng lượng của riêng ngành công nghiệp tại Việt Nam đang chiếm tới hơn 50% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc.

Qua các khảo sát thực tế, ngành công nghiệp nước ta hoàn toàn có thể tiết kiệm từ 20% đến 30% mức tiêu thụ năng lượng hiện tại nếu áp dụng tốt các giải pháp công nghệ và quản lý.

Đối với các công trình xây dựng, tốc độ đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng với tỷ lệ gia tăng diện tích sàn đưa vào sử dụng hàng năm đạt trên 40%. Đi cùng với sự tăng trưởng này là tiềm năng tiết kiệm năng lượng cực kỳ lớn, ước tính dao động từ 30% đến 35%.

Những con số mang tính thực tiễn trên là minh chứng cho thấy dư địa tiết kiệm năng lượng trong các lĩnh vực kinh tế trọng điểm tại Việt Nam vẫn còn rất lớn, đòi hỏi những hành động quyết liệt và đồng bộ hơn từ các cơ quan quản lý cũng như cộng đồng doanh nghiệp.

Bên cạnh các giải thưởng, bà Giang cho biết thêm Bộ Công Thương đặc biệt chú trọng đến hiệu quả sử dụng năng lượng đối với lĩnh vực thương mại thông qua các sản phẩm, thiết bị tiêu thụ năng lượng.

Chương trình dán nhãn năng lượng được xem là một biện pháp quản lý nhà nước hiệu quả nhằm thúc đẩy việc sử dụng thiết bị hiệu suất cao, loại bỏ dần các sản phẩm công nghệ lạc hậu, hướng tới việc xây dựng văn hóa tiêu dùng bền vững trong cộng đồng. Đồng thời, chương trình này cũng đóng góp phần đáng kể để đạt được mục tiêu tiết kiệm năng lượng chung của quốc gia.

Triển khai Chương trình dán nhãn năng lượng và áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu cho các phương tiện, thiết bị, Bộ Công Thương đến nay đã thực hiện dán nhãn cho gần 30 chủng loại sản phẩm theo Danh mục quy định tại Quyết định số 04/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm các nhóm thiết bị gia dụng, văn phòng và công nghiệp.

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có hơn 40.000 sản phẩm được dán nhãn năng lượng lưu thông trên thị trường, mang đến sự lựa chọn tối ưu cho người tiêu dùng.

Song Hà