Thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển bền vững

Tọa đàm “Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam”. (Ảnh: TL)

Ngày 22/4, tại Hà Nội, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam) tổ chức tọa đàm “Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam”, kết hợp ra mắt cuốn sách cùng tên do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản.

Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường đã trao đổi, thảo luận về những vấn đề lý luận và thực tiễn của quá trình chuyển đổi xanh ở Việt Nam như: Phát triển kinh tế tuần hoàn, từ đó đề xuất thông điệp chung tay chuyển đổi vì Việt Nam xanh, vì tương lai xanh.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức nghiêm trọng như biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, yêu cầu chuyển đổi xanh đã trở thành xu thế tất yếu và cấp bách.

Đây không chỉ đơn thuần là sự chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, mà còn là quá trình cải cách toàn diện, hướng tới phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và bảo đảm công bằng xã hội.

Trên cơ sở nhận thức rõ tầm quan trọng của phát triển bền vững, các văn kiện chiến lược của Đảng đã khẳng định yêu cầu chủ động giám sát, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu; phát triển nền kinh tế xanh, ít phát thải, tiến tới mục tiêu carbon thấp.

Định hướng này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong đổi mới mô hình tăng trưởng, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng quốc gia, vừa gìn giữ hệ sinh thái, hướng tới mục tiêu đưa đất nước trở thành quốc gia phát triển vào giữa thế kỷ XXI theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Từ đó, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh bày tỏ kỳ vọng tọa đàm sẽ góp phần lan tỏa giá trị khoa học và thực tiễn của các công trình nghiên cứu, đồng thời nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động của cộng đồng trong sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và đẩy mạnh chuyển đổi xanh, vì sự phát triển bền vững của đất nước.

Nhấn mạnh vai trò nền tảng của tài nguyên thiên nhiên đối với sự phát triển bền vững, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Danh Sơn, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng, tài nguyên không chỉ cung cấp nguyên liệu, năng lượng cho nền kinh tế mà còn giữ chức năng duy trì cân bằng sinh thái và bảo đảm an ninh môi trường. Tuy nhiên, trong thời gian qua, tình trạng khai thác quá mức cùng với ô nhiễm môi trường đã làm suy giảm nhanh chóng nguồn tài nguyên, đặt ra những thách thức ngày càng lớn đối với phát triển bền vững ở nước ta.

Thực tiễn cho thấy, mô hình tăng trưởng vẫn còn mang đậm tính “nâu”, khi sự phát triển kinh tế phụ thuộc nhiều vào khai thác tài nguyên và chưa tính đầy đủ đến giới hạn tự phục hồi của tự nhiên cũng như khả năng tiếp nhận chất thải của môi trường. Hệ quả là môi trường bị tổn hại, suy thoái, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tăng trưởng và đời sống của người dân.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Việc thúc đẩy năng lượng tái tạo, phát triển nông nghiệp tuần hoàn, tăng cường bảo vệ rừng, quản lý bền vững nguồn nước và khai thác khoáng sản gắn với công nghệ sạch không chỉ là xu hướng tất yếu, mà còn là giải pháp quan trọng nhằm hài hòa giữa khai thác và bảo tồn, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng cần bắt đầu từ việc hình thành tư duy xanh trong quản trị và phát triển. Trọng tâm là vai trò của đội ngũ lãnh đạo, những người quyết định chiến lược sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Việc hài hòa giữa mục tiêu lợi nhuận và trách nhiệm đầu tư cho các giải pháp giảm thiểu tác động đến tài nguyên, môi trường là yêu cầu tất yếu. Đồng thời, sản phẩm đầu ra cũng phải đáp ứng ngày càng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về chất lượng và môi trường, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển bền vững trong dài hạn.

Trong khuôn khổ tọa đàm, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam giới thiệu cuốn sách “Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam”, do Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam biên soạn và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản.

Cuốn sách gồm 3 phần với nội dung tập trung làm rõ cơ sở lý luận về quan hệ giữa tài nguyên thiên nhiên và quá trình chuyển đổi xanh; một số vấn đề trong khai thác, sử dụng và bảo vệ các dạng tài nguyên thiên nhiên của Việt Nam; từ đó nêu ra quan điểm, phương hướng, giải pháp hoàn thiện thể chế, chính sách, đổi mới tư duy và cách tiếp cận trong quản lý tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam.

BÍCH LIÊN