Thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh

Lãnh đạo Sở Xây dựng Thái Nguyên và Hiệp hội Vận tải tỉnh khảo sát, làm việc với Công ty CP Kim Long Motor tại TP. Huế nhằm tìm hiểu các giải pháp phát triển xe buýt điện.

Chuyển đổi từ phương tiện đến hạ tầng

Giao thông xanh tại Thái Nguyên đang chuyển từ định hướng phát triển sang những kết quả cụ thể. Sự xuất hiện ngày càng nhiều của ô tô điện, taxi điện và các điểm sạc trên địa bàn cho thấy quá trình chuyển đổi đã bắt đầu lan tỏa từ doanh nghiệp đến người dân, từng bước hình thành diện mạo mới cho lĩnh vực vận tải.

Một trong những tín hiệu rõ nét là hệ thống hạ tầng sạc điện liên tục được mở rộng. Tại phường Quan Triều, Trạm sạc xe điện Tân Long vừa đi vào hoạt động trên diện tích khoảng 400m², được đầu tư 5 trụ sạc và 5 trụ đổi pin, đáp ứng nhu cầu của người sử dụng xe điện trong khu vực. Chủ đầu tư cũng đang xây dựng phương án mở rộng quy mô nhằm phục vụ lượng phương tiện ngày càng tăng.

Ông Trịnh Xuân Trường, tổ dân phố Đồng Danh, phường Quan Triều, cho biết: Từ nhu cầu thực tế và nhận thấy hiệu quả kinh tế của phương tiện điện, gia đình đã đầu tư xây dựng trạm sạc, đồng thời phối hợp với ngành điện lắp đặt trạm biến áp công suất 120kW để bảo đảm nguồn điện ổn định phục vụ vận hành. Việc các hộ kinh doanh chủ động đầu tư hạ tầng cho thấy giao thông xanh đang dần trở thành cơ hội phát triển dịch vụ mới.

Hệ thống trạm sạc do VinFast đầu tư đang từng bước được mở rộng, góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng xe điện trên địa bàn tỉnh.

Cùng với hạ tầng, phương tiện sử dụng năng lượng sạch cũng gia tăng nhanh. Hiện toàn tỉnh có hơn 2.500 ô tô điện đang hoạt động, trong đó trên 1.000 xe taxi điện. Đây là nhóm phương tiện chuyển đổi mạnh nhất trong lĩnh vực vận tải hành khách, góp phần giảm chi phí vận hành và lượng phát thải ra môi trường. Sự gia tăng nhanh của phương tiện điện cũng phản ánh sự thay đổi trong lựa chọn của người sử dụng dịch vụ vận tải. Bên cạnh yếu tố chi phí, nhiều khách hàng ưu tiên phương tiện vận hành êm, hạn chế tiếng ồn và giảm phát thải. Đây là yếu tố thúc đẩy các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới đội xe, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải tỉnh Thái Nguyên, cho biết: “Hiệp hội hiện có 8 chi hội thành viên. Các doanh nghiệp taxi đã chuyển đổi khoảng 65% số phương tiện sang xe điện. Chúng tôi đang phối hợp với các nhà sản xuất như VinFast và Kim Long Motor để lựa chọn dòng xe phù hợp, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển đổi giai đoạn 2025-2030”.

Hiệu quả của phương tiện điện cũng được các tài xế ghi nhận. Anh Trần Văn Vị, phường Phan Đình Phùng cho biết: Mạng lưới trạm sạc trên địa bàn ngày càng thuận lợi, giúp việc khai thác xe điện ổn định hơn. Chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng giảm đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh, đồng thời tạo thêm động lực để nhiều lái xe chuyển sang sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường.

Từ sự phát triển của hạ tầng đến tốc độ gia tăng phương tiện điện, giao thông xanh tại Thái Nguyên đang từng bước hình thành hệ sinh thái tương đối đồng bộ. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục mở rộng các loại hình vận tải sử dụng năng lượng sạch trong thời gian tới.

Đồng bộ chính sách, tăng tốc chuyển đổi

Sự phát triển của giao thông xanh phụ thuộc vào quá trình chuyển đổi phương tiện, đồng thời đòi hỏi cơ chế hỗ trợ đủ mạnh và hạ tầng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu vận hành. Với định hướng đó, Thái Nguyên đang triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi theo lộ trình phù hợp.

Cục Đường bộ Việt Nam và Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng ký Thỏa thuận hợp tác phát triển giao thông vận tải đường bộ xanh, với sự tham gia phối hợp của Sở Xây dựng các tỉnh Thái Nguyên, Đắk Lắk và Hà Tĩnh (3 địa phương thí điểm triển khai dự án).

Hiện toàn tỉnh có hơn 6.300 phương tiện kinh doanh vận tải và 198 tuyến vận tải hành khách nội tỉnh, liên tỉnh. Riêng hệ thống xe buýt phục vụ trên 2,57 triệu lượt hành khách mỗi năm, chủ yếu là học sinh, sinh viên, công nhân và người lao động. Phần lớn phương tiện hiện vẫn sử dụng động cơ diesel, nhiều xe đã khai thác trong thời gian dài, tiêu hao nhiên liệu lớn và phát sinh khí thải, tiếng ồn. Điều này đặt ra yêu cầu đẩy nhanh việc thay thế bằng phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ 5% lãi suất vay vốn đối với các đơn vị đầu tư xe buýt điện trong thời gian tối đa 7 năm. Song song với đó, địa phương tiếp tục thực hiện chính sách miễn, giảm giá vé đối với học sinh, sinh viên và các đối tượng chính sách nhằm khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng.

Người dân trên địa bàn tỉnh ngày càng lựa chọn sử dụng xe điện nhờ nhiều chính sách ưu đãi, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh.

Hạ tầng phục vụ giao thông xanh cũng được quan tâm đầu tư. Đến nay, toàn tỉnh đã có trên 300 trạm sạc điện được lắp đặt tại khu dân cư, bến xe và các tuyến giao thông chính. Theo mục tiêu của tỉnh, đến năm 2030, ít nhất 50% xe buýt và taxi đầu tư mới sẽ sử dụng năng lượng xanh. Việc mở rộng mạng lưới trạm sạc có ý nghĩa quyết định đối với tiến trình chuyển đổi sang phương tiện điện. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ sẽ giúp rút ngắn thời gian tiếp cận dịch vụ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp vận tải cũng như người dân khi sử dụng xe điện, đồng thời củng cố niềm tin vào khả năng phát triển lâu dài của loại hình phương tiện này.

Một trong những bước đi đáng chú ý là kế hoạch đưa xe buýt điện vào hoạt động trong thời gian tới. Công ty CP Thương mại và Du lịch Hà Lan đang xây dựng phương án chuyển đổi khoảng 45 xe buýt điện, đồng thời đầu tư 30 trụ sạc trên các tuyến có lưu lượng hành khách lớn. Ông Ngô Tô Hiệu, Phó Trưởng ban Kiểm soát Công ty CP Thương mại và Du lịch Hà Lan, cho biết: Doanh nghiệp đã xây dựng lộ trình chuyển đổi phương tiện theo định hướng của tỉnh. Khó khăn lớn nhất hiện nay là chi phí đầu tư còn cao. Mỗi xe buýt điện có giá từ 3-7 tỷ đồng, chưa kể kinh phí xây dựng trạm sạc, bến bãi và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đi kèm.

Bên cạnh các doanh nghiệp vận tải, nhiều đơn vị cũng chủ động đầu tư hạ tầng phục vụ phương tiện điện. Ông Vũ Thế Hoàng, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Môi trường Hoàng Huân, phường Bắc Kạn, cho biết: “Chúng tôi đầu tư hai trụ sạc phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của người dân trong khu vực. Sự tham gia của khu vực tư nhân góp phần mở rộng mạng lưới hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi phương tiện”.

Thời gian tới, Thái Nguyên tiếp tục ưu tiên phát triển giao thông xanh thông qua mở rộng hạ tầng sạc điện, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phương tiện sử dụng năng lượng sạch, hoàn thiện quy hoạch giao thông và tăng cường kiểm soát phát thải từ phương tiện cũ. Các giải pháp được triển khai đồng bộ giúp nâng cao chất lượng vận tải công cộng, cải thiện môi trường và đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại. Phát triển giao thông xanh cũng tạo dư địa để thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ năng lượng và hạ tầng kỹ thuật. Khi hệ thống vận tải sử dụng năng lượng sạch được mở rộng, hiệu quả kinh tế, lợi ích môi trường và chất lượng sống của người dân sẽ từng bước được nâng lên, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh của địa phương.

Giao thông xanh tại Thái Nguyên đang được thúc đẩy bằng những bước đi cụ thể từ đầu tư hạ tầng, đổi mới phương tiện đến hoàn thiện cơ chế hỗ trợ. Khi chính quyền, doanh nghiệp và người dân cùng tham gia, quá trình chuyển đổi sẽ có thêm động lực để mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả. Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp Thái Nguyên xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Chinh Lan