Thủ tướng chỉ đạo xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm 2027

Theo Chỉ thị, năm 2026 chứng kiến nhiều biến động phức tạp của kinh tế thế giới. Xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên thị trường năng lượng, làm gia tăng nguy cơ lạm phát toàn cầu trong khi nhiều tổ chức quốc tế điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thiên tai, an ninh lương thực và những thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với các quốc gia.

Năm 2027 được xác định là năm bản lề trong giai đoạn thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030. Đây cũng là năm có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tiếp theo.

Trước bối cảnh đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước tập trung xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm 2027 với tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và các giải pháp đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm.

Ảnh minh họa

Kế hoạch năm 2027 phải được xây dựng trên cơ sở đánh giá thực chất kết quả thực hiện năm 2026, đồng thời dự báo sát diễn biến trong nước và quốc tế để chủ động xây dựng các kịch bản phát triển phù hợp.

Các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cần bám sát định hướng của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW cùng các nghị quyết của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ. Việc triển khai phải gắn với sản phẩm cụ thể, trách nhiệm rõ ràng và cơ chế đánh giá dựa trên kết quả thực hiện.

Định hướng phát triển tập trung vào duy trì tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Chính phủ cũng đặt trọng tâm vào việc hình thành mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh quốc gia; thúc đẩy các đột phá chiến lược, hội nhập quốc tế và bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh.

Các địa phương phải xây dựng kế hoạch phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia, quy hoạch vùng và kế hoạch phát triển 5 năm, đồng thời phát huy liên kết vùng, khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế cạnh tranh của từng địa bàn.

Đối với dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, Chính phủ yêu cầu việc xây dựng dự toán thu phải bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời và phản ánh sát khả năng thực hiện.

Theo đó, dự toán thu nội địa năm 2027 (không bao gồm một số khoản thu đặc thù như tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết, bán vốn nhà nước...) được phấn đấu tăng bình quân từ 13 - 15% so với ước thực hiện năm 2026 sau khi loại trừ tác động từ các thay đổi chính sách. Thu từ hoạt động xuất nhập khẩu dự kiến tăng khoảng 5 - 7%.

Việc phân chia nguồn thu sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Đồng thời, toàn bộ nguồn thu từ khai thác và xử lý tài sản công, chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp nhà nước, chuyển nhượng vốn nhà nước và các khoản liên quan phải được tổng hợp đầy đủ và nộp ngân sách theo quy định.

Đối với nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước năm 2027, Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả và tăng cường kỷ luật tài chính.

Các bộ, ngành và địa phương phải cắt giảm tối đa các khoản chi chưa thực sự cần thiết, đặc biệt là chi cho hội nghị, hội thảo và công tác nước ngoài. Đồng thời tiếp tục cơ cấu lại ngân sách theo hướng giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng chi đầu tư phát triển.

Nguồn lực ngân sách sẽ được ưu tiên cho các nhiệm vụ đột phá chiến lược, các chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách an sinh xã hội, quốc phòng - an ninh và các nhiệm vụ trọng tâm được Đảng, Nhà nước giao. Chính phủ cũng yêu cầu bố trí nguồn phù hợp để thực hiện điều chỉnh tiền lương khu vực công, lương hưu và các chính sách ưu đãi đối với người có công, đối tượng bảo trợ xã hội.

Đối với các chương trình, dự án hoặc chính sách mới, chỉ được triển khai khi đã đánh giá đầy đủ tính cần thiết, hiệu quả, tránh chồng chéo và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Chỉ thị nhấn mạnh năm 2027 là năm đầu tiên thực hiện đầy đủ cơ chế phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi theo Luật Ngân sách nhà nước mới.

Trên cơ sở các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách giai đoạn 2027 - 2030, các tỉnh, thành phố phải hoàn thiện cơ chế phân cấp nguồn thu, xác định tỷ lệ phân chia các khoản thu giữa ngân sách cấp tỉnh và cấp xã, cũng như mức hỗ trợ từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp xã.

Các địa phương được yêu cầu xây dựng dự toán ngân sách bám sát mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Đối với các khoản vay và bội chi ngân sách địa phương, việc đề xuất chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý, bảo đảm khả năng trả nợ và phù hợp với nhu cầu đầu tư phát triển. Các địa phương cũng cần chủ động bố trí vốn cho các dự án ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, đồng thời xây dựng kế hoạch vay và giải ngân phù hợp với khả năng thực tế.

Văn Tùng