Thủ tướng Bulgaria tuyên bố sẽ phản đối gói trừng phạt thứ 21 của EU nhằm vào Nga

Phát biểu trước Quốc hội Bulgaria khi trả lời chất vấn của nghị sĩ Yordan Ivanov thuộc nhóm Dân chủ Bulgaria về khả năng ngăn chặn vòng trừng phạt mới của EU, Thủ tướng Radev khẳng định lập trường cứng rắn.

Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev (Ảnh: Reuters).

"Không chỉ sẵn sàng phản đối, tôi sẽ thực sự làm điều đó", ông nhấn mạnh, đồng thời cho biết trách nhiệm của người đứng đầu chính phủ là bảo vệ và duy trì lợi ích quốc gia.

Liên quan đến đề xuất trừng phạt Thượng phụ Kirill – người đứng đầu Giáo hội Chính thống Nga, ông Radev cho biết bản thân không quan tâm đến cá nhân này, nhưng lưu ý đây là lãnh đạo của một tổ chức tôn giáo lớn. Trước đó, Italy cũng đã cùng Bulgaria bày tỏ lo ngại về kế hoạch đưa Thượng phụ Kirill vào danh sách trừng phạt.

Gói trừng phạt thứ 21 được Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố hồi đầu tháng 6, tiếp tục mở rộng các biện pháp nhằm gia tăng sức ép đối với Nga liên quan đến chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Theo Thủ tướng Bulgaria, Sofia sẽ không tìm cách cản trở toàn bộ gói trừng phạt về mặt thủ tục, song sẽ đưa ra các bảo lưu đối với những biện pháp có nguy cơ gây ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích kinh tế của nước này.

Trọng tâm trong lập trường của ông Radev là bảo vệ nhà máy lọc dầu Burgas, do Lukoil Neftochim Burgas vận hành, một trong những cơ sở công nghiệp quan trọng nhất của Bulgaria.

Theo ông, các lệnh trừng phạt hiện hành, đặc biệt là những hạn chế liên quan đến công ty Litasco – đơn vị thương mại thuộc Tập đoàn Lukoil – đã khiến nhà máy đứng trước nguy cơ phải ngừng hoạt động.

Ông cho biết đội ngũ kỹ thuật và nhân viên vận hành đã nhiều lần cảnh báo rằng nếu các hạn chế hiện nay tiếp tục được duy trì, nhà máy sẽ gặp rủi ro nghiêm trọng trong việc đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào.

Thủ tướng Radev dẫn lại diễn biến từ tháng 11/2025, khi tranh chấp nợ giữa Litasco và Lukoil Bulgaria khiến tòa án áp dụng lệnh phong tỏa, làm nhà máy không thể mua dầu thô từ các công ty đăng ký tại Thụy Sĩ – nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn thương mại dầu mỏ quốc tế.

Việc này khiến nguồn cung dầu thô bị thu hẹp đáng kể. Sau khi ban lãnh đạo mới tiếp quản và bổ nhiệm quản trị viên thương mại đặc biệt, những khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn dầu phù hợp mới được bộc lộ rõ.

Theo ông Radev, nhà máy Burgas vốn được thiết kế để chế biến dầu thô Urals của Nga. Tuy nhiên, do các lệnh trừng phạt, nguồn dầu này không còn sẵn có, buộc doanh nghiệp phải sử dụng nhiều loại dầu khác để pha trộn.

Nguồn cung hạn chế khiến nhà máy nhiều thời điểm phải sử dụng dầu nặng hơn, làm hệ thống lọc nhanh bị tắc nghẽn, tăng áp lực lên đội ngũ kỹ thuật, kéo dài hành trình vận chuyển dầu bằng đường biển và đẩy chi phí sản xuất lên cao.

Ông Radev cho biết Chính phủ Bulgaria đã đạt được thỏa thuận với Litasco nhằm tháo gỡ những vướng mắc hiện nay.

Theo đó, Litasco sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa, tạo điều kiện để Lukoil Neftochim Burgas có thể mua dầu thô mà không bị hạn chế, đồng thời vẫn tuân thủ đầy đủ các lệnh trừng phạt quốc tế.

Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ giúp nhà máy tiếp cận thuận lợi hơn với các loại dầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Người đứng đầu Chính phủ Bulgaria cũng khẳng định sẽ nỗ lực tránh phát sinh các thủ tục trọng tài liên quan, bởi Burgas là một trong những cơ sở công nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế nước này.

Bên cạnh vấn đề trừng phạt Nga, Thủ tướng Radev khẳng định quan hệ giữa Bulgaria với các đối tác châu Âu và khu vực xuyên Đại Tây Dương vẫn ổn định. Ông dẫn các cuộc gặp gần đây với lãnh đạo Đức, Pháp và Anh để chứng minh Bulgaria vẫn duy trì hợp tác chặt chẽ với các đồng minh.

Về Ukraine, ông tái khẳng định Bulgaria ủng hộ quá trình tái thiết nước này sau chiến tranh, song cho biết Sofia sẽ không ủng hộ những tuyên bố mà họ cho rằng có thể làm cản trở các nỗ lực hướng tới chấm dứt xung đột.

Ông cũng xác nhận Bulgaria không có kế hoạch rút khỏi thỏa thuận hợp tác an ninh song phương với Ukraine, nhấn mạnh văn kiện này không bao gồm các cam kết quân sự mang tính ràng buộc, đồng thời có những điều khoản liên quan đến quyền của cộng đồng người Bulgaria tại Ukraine, giáo dục bằng tiếng Bulgaria và an ninh tại khu vực Biển Đen.

Trước những chỉ trích từ phe đối lập cho rằng lập trường của ông có lợi cho Nga, Thủ tướng Radev bác bỏ các cáo buộc này. Ông khẳng định chính sách đối ngoại của Bulgaria hướng tới việc cân bằng giữa các nghĩa vụ quốc tế với yêu cầu bảo vệ lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia.

Theo BTA, Anadolu