Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường chủ trì Tọa đàm triển khai công tác nghiên cứu khoa học của Bộ Ngoại giao

Tham dự Tọa đàm có các thành viên Hội đồng Khoa học và đại diện lãnh đạo một số đơn vị mạnh về nghiên cứu trong Bộ Ngoại giao.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường đã định hướng các nội dung trao đổi tập trung vào đánh giá kết quả sau ba năm triển khai Nghị quyết số 01/NQ-BCSĐ ngày 15/3/2023 của Ban cán sự Đảng Bộ Ngoại giao về tăng cường công tác nghiên cứu, tham mưu đối ngoại, rà soát tiến độ triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ của Bộ năm 2026 và đề xuất kế hoạch năm 2027.

Các báo cáo trình bày và ý kiến phát biểu tại Tọa đàm cho thấy, công tác nghiên cứu tham mưu của Bộ Ngoại giao tiếp tục kế thừa và đóng góp vào bề dày truyền thống của Ngành, ngày càng được chú trọng thúc đẩy và có nhiều cải tiến.

Trong những năm qua, Bộ Ngoại giao đã thiết lập, củng cố các cơ chế nhận diện vấn đề và xác định trọng tâm nghiên cứu theo sát sự biến chuyển nhanh chóng, phức tạp của tình hình, hoàn thiện từng bước bộ máy tổ chức thực hiện công tác nghiên cứu, tích cực áp dụng các biện pháp khuyến khích cán bộ, nhất là các cán bộ trẻ, tham gia công tác nghiên cứu và ghi nhận, động viên thành tích nghiên cứu, đưa vào các tiêu chí đánh giá, bổ nhiệm cán bộ. Nhờ đó, các đề tài, chuyên đề nghiên cứu của Bộ Ngoại giao bám sát thực tiễn hơn, các chủ đề nghiên cứu vừa bao quát vừa tập trung hơn vào tham mưu, dự báo chiến lược.

Việc đổi mới phương pháp và cải thiện môi trường nghiên cứu đã góp phần nâng cao cả chất và lượng của các sản phẩm nghiên cứu. Ngoài ra, nguồn lực dành cho công tác nghiên cứu được tăng cường; kết quả nghiên cứu được chia sẻ, công bố và lan tỏa nhiều hơn, đặc biệt qua việc ứng dụng công nghệ số. Trên cơ sở rà soát, đánh giá công tác nghiên cứu thời gian qua, các đại biểu đã trao đổi, đề xuất những định hướng nghiên cứu lớn trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 và những vấn đề nghiên cứu cụ thể cần triển khai trong năm 2027.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, các đại biểu cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế cần được khắc phục để công tác nghiên cứu đóng góp kịp thời, thiết thực hơn nữa phục vụ công tác của Ngành và việc hoạch định, triển khai đường lối, chiến lược phát triển của đất nước. Đó là khoảng cách giữa nghiên cứu, dự báo và tham mưu chính sách; chất lượng nghiên cứu chưa đồng đều; nghiên cứu còn nặng về hành chính, cần tăng thêm tính khoa học và tính dự báo nhìn trước, nhìn sớm vấn đề. Có lúc có nơi tư duy khoa học và phản biện chưa được phát huy; phong trào nghiên cứu phát triển rộng nhưng chưa đủ sâu, chưa phát huy được vai trò đội ngũ chuyên gia của Bộ Ngoại giao.

Thêm vào đó, việc chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu giữa các đơn vị trong Bộ, giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành, cơ quan trong và ngoài nước, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần được tăng cường hơn; nguồn lực dành cho nghiên cứu đã tăng trong những năm trở lại đây song vẫn còn hạn chế so với khối lượng công việc và yêu cầu nhiệm vụ.

Kết luận Tọa đàm, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh sự cần thiết phải cập nhật những cơ sở pháp lý mới, rà soát, đánh giá sâu hơn việc thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-BCSĐ của Ban cán sự Đảng về tăng cường công tác nghiên cứu, tham mưu đối ngoại, từ đó Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ sẽ có thêm những chỉ đạo để công tác nghiên cứu đáp ứng và theo kịp sự biến chuyển của tình hình quốc tế, khu vực, yêu cầu mới, tư duy mới, cách làm mới và nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc của dân tộc.

Trong thời gian tới, công tác nghiên cứu khoa học của Bộ Ngoại giao cần tiếp tục bám sát những nhiệm vụ trọng tâm của đối ngoại, ngoại giao tầm cao mới nhằm tăng cường chất lượng tham mưu chính sách cho Đảng và Nhà nước; tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng theo hướng đẩy nhanh hơn tiến độ thực hiện, tổ chức đánh giá kết quả nghiên cứu chặt chẽ, nghiêm khắc hơn; đồng thời, các biện pháp hỗ trợ công tác nghiên cứu và phổ biến kết quả nghiên cứu cần được thúc đẩy hơn nữa.

Trong đó, vai trò chỉ đạo, định hướng và giám sát triển khai công tác nghiên cứu của Đảng ủy, Lãnh đạo Bộ Ngoại giao và chức năng tư vấn của Hội đồng khoa học Bộ có ý nghĩa quan trọng, đưa công tác nghiên cứu trở thành cơ sở vững chắc cho Bộ Ngoại giao thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên và vai trò tiên phong phục vụ các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Quang Hòa