'Thủ phủ' điều Đồng Nai thiệt hại do mưa trái mùa liên tục

Nỗi lo mất mùa hiện hữu

Cây điều bị khô bông, héo trái non do mưa trái mùa liên tục.

Tại xã Phú Nghĩa, nơi người dân chủ yếu phát triển cây điều đang trong cảnh buồn bã thay vì không khí rộn ràng của những buổi lên rẫy đầu xuân. Gia đình chị Thị Bước ở thôn Thác Dài là một trong những hộ bị thiệt hại do những cơn mưa đầu xuân. Chị Bước sở hữu gần 4 ha điều thực sinh đã trên 20 năm tuổi là mang lại nguồn thu nhập nuôi sống gia đình trong nhiều năm qua.

Năm nay, gia đình chị Bước đặt rất nhiều kỳ vọng vào mùa thu hoạch điều. Từ đầu mùa, chị Bước đã dồn toàn bộ vốn liếng và công sức để tỉa cành, tạo tán, chăm sóc kỹ lưỡng với mong muốn cây điều sẽ cho năng suất vượt trội. Theo chị Bước, giai đoạn trước Tết Nguyên đán, vườn điều phát triển rất hứa hẹn, cây xanh tốt và ra hoa đợt đầu thuận lợi. Sau Tết, khi cây tiếp tục trổ bông đồng loạt đợt hai, niềm tin về một mùa vụ bội thu càng thêm vững chắc. Thế nhưng, đợt biến đổi bất thường của thời tiết vào những ngày cuối tháng 2 đầu tháng 3 đã làm đảo lộn tất cả. Những cơn mưa trái mùa liên tục trút xuống địa bàn đã khiến gia đình bị thiệt hại nặng.

Chị Thị Bước chia sẻ, năm nay cây phát triển rất đẹp, đợt hoa đầu đã có thu hoạch lai rai. Thế nhưng, mưa liên tục xuất hiện 3, 4 lần khiến toàn bộ bông điều đợt hai bị cháy khô, trái non rụng đầy gốc. Nhìn những chùm bông đen, khô khốc dưới nắng, ai cũng tiếc.

Dù đã chủ động theo dõi sát sao và đầu tư chi phí lớn để phun thuốc bảo vệ thực vật, dưỡng bông, giữ trái ngay sau khi mưa dứt đã 3 đợt, nhưng mưa liên tục khiến gia đình cũng bất lực. “Nước mưa mang theo axit và độ ẩm cao khiến bông điều chuyển sang màu đen và khô héo chỉ sau vài ngày. Ước tính, sản lượng thu về của gia đình đến nay mới chỉ hơn 200kg trái từ đợt ra bông đầu tiên”, chị Bước chia sẻ thêm.

Vườn điều của gia đình ông Điểu Tất ở thôn Thác Dài, xã Phú Nghĩa bị thiệt hại "kép" khô bông và gãy đổ do mưa trái mùa.

Cách đó không xa tại thôn Thác Dài, trong vườn của ông Điểu Tất, nỗi buồn mất mùa lại bị nhân lên gấp bội bởi thiên tai cực đoan. Mùa vụ năm nay, vườn điều ông Điểu Tất vốn có khởi đầu rất thuận lợi do cây phát triển tốt. Thời tiết đầu mùa ủng hộ giúp cây điều sinh trưởng mạnh mẽ, hứa hẹn một vụ mùa rực rỡ. Tuy nhiên, những trận mưa nặng hạt ngay sau kỳ nghỉ Tết đã trở thành tác nhân trực tiếp khiến bông điều vốn đang kỳ nở rộ bỗng chốc héo úa.

Chưa dừng lại ở đó, tuần qua, một trận lốc xoáy đã quét ngang qua khu vực rẫy của ông Tất. Cơn mưa kèm theo gió giật mạnh đã quật ngã hàng chục cây điều cổ thụ đã gắn bó với gia đình ông hàng chục năm. Nhìn những gốc điều to bằng cả vòng tay người ôm bị bật rễ, cành lá vương vãi khắp vườn, ông Tất cảm thấy bất lực. Cứ ngỡ năm nay thời tiết thuận lợi thì sẽ có một mùa bội thu để trang trải nợ nần, ai ngờ mưa và lốc xoáy đã gây thiệt hại thêm.

Bà Điểu Thị Lâu, thôn Bù Nga, xã Bù Gia Mập, thu hoạch ít ỏi điều ra bông đợt 1, còn đợt 2 khô bông và rụng trái non.

Tại khu vực biên giới thôn Bù Nga (xã Bù Gia Mập), những vườn điều cũng đang bao phủ nỗi buồn của sự hư hại. Bà Điểu Thị Lâu, một hộ dân tại địa phương, dù đang tất bật thu gom những mẻ điều đầu mùa nhưng gương mặt vẫn trĩu nặng ưu tư. Bà Lâu tâm sự rằng, may mắn duy nhất của gia đình là có một diện tích nhỏ trồng điều ghép. Nhờ đặc tính ra trái sớm, giống điều ghép này đã kịp cho thu hoạch vài trăm ký hạt tươi trước khi những cơn mưa nghiệt ngã trút xuống.

Bà Lâu chia sẻ, những cây điều thực sinh, điều già vốn là trụ cột kinh tế lâu đời của gia đình bà nay hầu như bị hư hại hoàn toàn. Mưa đầu mùa khiến bông khô, trái non rụng đầy gốc. Ở vùng biên giới khó khăn này, người dân trông chờ hết vào hạt điều để trang trải sinh hoạt, nhưng giờ thì khó khăn quá.

Cần chủ động ứng phó với thiên tai, giảm thiệt hại

Thời tiết bất lợi khi vào mùa điều luôn được các cơ quan chức năng khuyến cáo để người dân chủ động ứng phó với thời tiết bất lợi. Tuy nhiên, việc mưa trái mùa liên tục khiến nhiều vườn ở “thủ phủ điều” không kịp trở tay.

Theo ông Điểu Thuận, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bù Gia Mập, diện tích trồng cây điều hiện chiếm tỷ lệ lớn tại địa phương. Cây điều chủ yếu tập trung vào các hộ dân tộc thiểu số. Xã có tỷ lệ dân tộc thiểu số chiếm khoảng 75% dân số, đời sống vẫn còn nhiều khó khăn. “Những cơn mưa trái mùa liên tục gần đây đã làm bông điều bị hư và rụng trái non. Tuy bà con đang bắt đầu thu hoạch đợt đầu, nhưng đợt ra bông rộ thứ hai lại bị hư hại nghiêm trọng khiến năng suất bị ảnh hưởng đáng kể. Để ứng phó, hội đã tăng cường khuyến cáo người dân thường xuyên thăm vườn, chủ động các biện pháp chăm sóc và phun thuốc kịp thời nhằm giảm thiểu rủi ro”, ông Thuận cho biết thêm.

Vườn điều của gia đình ông Điểu Tất ở thôn Thác Dài, xã Phú Nghĩa bị thiệt hại "kép" khô bông và gãy đổ do mưa trái mùa.

Vào đầu mùa ra bông cây điều, các cơ quan chuyên môn đã liên tục có những khuyến cáo với người dân trồng điều là cần chủ động ứng phó với thời tiết bất lợi. Ông Phan Văn Hà, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp khu vực 16 (Đồng Nai) cho biết, hiện cây điều đang trong giai đoạn nhạy cảm nhất là ra hoa và đậu quả. Thời tiết gần đây diễn biến rất phức tạp, sáng sớm âm u se lạnh, trưa chiều nắng nóng gay gắt, xen kẽ là các đợt mưa trái mùa. Đây chính là môi trường lý tưởng để các loại sâu bệnh phát sinh và phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt là bọ xít muỗi, bọ trĩ, sâu đục quả và bệnh thán thư, những “sát thủ” âm thầm tiêu diệt năng suất cây điều. Mặc dù nhiều vườn điều đã chịu thiệt hại nặng, nhưng thực tế vẫn còn một số diện tích ra bông trễ với tỷ lệ hư hại chưa cao. Đây là cơ hội để nông dân vớt vát lại mùa vụ.

Ông Hà nhấn mạnh, nông dân tuyệt đối không được chủ quan, cần phải chủ động thăm vườn thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu dịch bệnh. Bà con sử dụng các biện pháp phòng trừ kịp thời, đúng thuốc, đúng cách mới có thể bảo vệ được những đợt bông muộn này, từ đó mang lại hiệu quả kinh tế và giảm bớt thiệt hại.

Bên cạnh việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cơ quan chức năng, các chuyên gia nông nghiệp cũng khuyến cáo bà con cần chú trọng đến việc bổ sung dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho cây sau những cú sốc thời tiết. Việc thu gom những cành gãy đổ, vệ sinh vườn sau lốc xoáy cũng là yếu tố then chốt để ngăn chặn mầm bệnh lây lan sang các vụ sau.

Bài và ảnh: K GƯỈH (TTXVN)