Thủ pháp 'điểm huyệt' trong phim kiếm hiệp có thật ngoài đời?

Trong các bộ phim kiếm hiệp, “điểm huyệt” là thủ pháp quen thuộc, thường được các cao thủ sử dụng chỉ bằng một cú chạm hoặc đẩy nhẹ ngón tay. Nhân vật bị điểm huyệt lập tức đứng im, mất khả năng vận động, thậm chí không thể nói chuyện. Cách thể hiện này tạo nên những màn đấu võ đầy kịch tính, nhưng ngoài đời, chuyện một người chỉ cần chạm đúng huyệt đạo để khiến đối phương bất động như phim lại không đơn giản như vậy.

Khái niệm huyệt đạo xuất hiện trong y học cổ truyền Trung Quốc, gắn với hệ thống kinh mạch. Các huyệt thường được xác định tại những vị trí nhất định trên cơ thể và được tác động bằng phương pháp như châm cứu, xoa bóp hoặc bấm huyệt.

Tiểu Long Nữ trong phim Kim Dung bị Doãn Chí Bình điểm huyệt bất động.

Trong võ thuật truyền thống, từ lâu cũng tồn tại những kỹ thuật tấn công vào các vùng nhạy cảm của cơ thể. Một số trường phái gọi những kỹ thuật này là điểm huyệt, đánh huyệt hoặc điểm mạch. Mục đích có thể là gây đau, làm mất thăng bằng hoặc hạn chế khả năng vận động của đối phương.

Tuy nhiên, điều này khác xa hình ảnh thường thấy trên màn ảnh.

Điểm phi thực tế lớn nhất của phim kiếm hiệp nằm ở mức độ hiệu quả của thủ pháp. Trên màn ảnh, cao thủ có thể chỉ dùng hai ngón tay chạm nhẹ vào một vị trí, sau đó đối phương lập tức cứng đờ trong nhiều giờ. Một người khác thậm chí có thể giải huyệt bằng cách chạm vào một vị trí khác.

Ngoài đời, cơ thể con người không vận hành đơn giản như vậy. Tác động lên một vùng nhạy cảm có thể gây đau hoặc ảnh hưởng tạm thời đến vận động nếu lực tác động đủ mạnh, nhưng không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy chỉ một cú chạm nhẹ vào “huyệt đạo” có thể khiến một người hoàn toàn mất khả năng cử động theo cách phim ảnh mô tả.

Thủ pháp điểm huyệt từ lâu đã trở thành 'đặc sản' luôn có trong phim kiếm hiệp Trung Quốc.

Những trường hợp gây bất tỉnh hoặc mất khả năng vận động thực tế thường liên quan đến tác động lên hệ thần kinh, não, tủy sống, mạch máu hoặc gây chấn thương. Đây là vấn đề y khoa nghiêm trọng chứ không phải một thủ pháp thần kỳ.

Điểm huyệt phù hợp với thế giới võ hiệp bởi nó giúp các nhà làm phim xây dựng hình tượng cao thủ mà không cần những màn giao đấu quá dài. Chỉ một động tác nhỏ cũng đủ thể hiện sự chênh lệch võ công giữa hai nhân vật.

Đặc biệt, những tác phẩm lấy cảm hứng từ tiểu thuyết võ hiệp thường kết hợp điểm huyệt với nội lực, kinh mạch và các môn võ công hư cấu. Vì vậy, thủ pháp này được nâng lên thành một kỹ năng gần như siêu nhiên.

Có thể nói, điểm huyệt có nền tảng từ những quan niệm và kỹ thuật tác động lên cơ thể trong võ thuật, y học cổ truyền, nhưng khả năng “điểm một cái khiến đối phương bất động” chủ yếu là sản phẩm của nghệ thuật kiếm hiệp. Những cảnh phim hấp dẫn này nên được xem như yếu tố hư cấu, thay vì một kỹ thuật có thể dễ dàng áp dụng ngoài đời.

Ngọc Muội - CTV