Thủ đô bứt tốc trên hành trình trở thành đô thị thông minh

Không dừng lại ở mục tiêu số hóa thủ tục hành chính, Thủ đô chuyển mình sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và người dân làm trung tâm phục vụ.

Đồng bộ hạ tầng, hoàn thiện nền tảng số

Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn, Thủ đô đang đứng trước yêu cầu phải thích ứng nhanh với tốc độ đô thị hóa, gia tăng dân số và những thách thức về giao thông, môi trường, hạ tầng xã hội. Vấn đề phát triển đô thị thông minh không chỉ là lựa chọn, mà là con đường tất yếu.

Trung tâm điều khiển giao thông ứng dụng AI của thành phố Hà Nội Ảnh: LT

Tại kỳ họp thứ 31, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về Đề án Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là bước đi có ý nghĩa nền tảng, tạo hành lang pháp lý quan trọng để Thủ đô triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trình bày tờ trình Đề án, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn nhấn mạnh, việc thông qua Đề án sẽ là cơ sở quan trọng để cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, phát triển thành phố Hà Nội trở thành đô thị thông minh, văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc; bảo đảm phù hợp, đồng bộ với chủ trương, định hướng lớn của Đảng, Nhà nước và thành phố về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đô thị Hà Nội thông minh là mô hình đặc thù, bản sắc, riêng có và phù hợp thực tiễn của Hà Nội; xây dựng đô thị thông minh để “giải quyết vấn đề”, đặc biệt là các “điểm nghẽn” của thành phố; xây dựng đô thị thông minh phải bám sát quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; các yếu tố thông minh cần được tích hợp đồng thời với quy hoạch không gian, quy hoạch hạ tầng và quy hoạch chức năng đô thị ngay từ ban đầu.

Việc thông qua Đề án cũng khẳng định quyết tâm của thành phố trong việc phát huy tiềm năng, tháo gỡ điểm nghẽn, hình thành phương thức quản trị đô thị mới trong kỷ nguyên mới; “đi tắt, đón đầu”, định hướng Hà Nội trở thành đô thị thông minh tầm cỡ khu vực châu Á - Thái Bình Dương...

Lấy người dân là trung tâm phục vụ

Thực tế cho thấy, Hà Nội đã từng bước tháo gỡ một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của các siêu đô thị: giao tiếp và phục vụ công dân thông qua việc đưa vào vận hành tổng đài trí tuệ nhân tạo (AI) và trợ lý ảo hỗ trợ 24/24 giờ, cùng ứng dụng công dân số iHanoi, tạo cầu nối minh bạch, nhanh chóng giữa chính quyền và người dân.

Với đặc thù dân số lớn, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính cao, ứng dụng AI tại Hà Nội không chỉ nhằm tối ưu hiệu suất mà còn nâng cao chất lượng phục vụ và năng lực quản trị công.

Nếu như trước đây, người dân phải tìm hiểu thủ tục, điền đơn, nộp hồ sơ và chờ đợi thì khi ứng dụng, AI phân tích dữ liệu công dân để chủ động đề xuất dịch vụ phù hợp. Chẳng hạn, khi một đứa trẻ ra đời, hệ thống tự động điền đơn xin khai sinh, bảo hiểm y tế, trợ cấp và cha mẹ chỉ cần xác nhận. Trợ lý ảo AI giao tiếp bằng ngôn ngữ tự nhiên, hỗ trợ đa ngôn ngữ, giúp người già và người khuyết tật tiếp cận dễ dàng…

Tổng đài thông minh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ứng dụng iHanoi Ảnh: Trọng Đạt

Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đã chuẩn hóa bộ câu hỏi - trả lời, quy trình, thành phần hồ sơ; cập nhật thường xuyên để bảo đảm tính đúng, đủ, sạch, sống; thiết kế bảo mật, phân quyền, lưu vết, và tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các tình huống phức tạp phải được chuyển tiếp tới tổng đài viên, cán bộ chuyên môn để bảo đảm trách nhiệm giải trình trước khi ra quyết định.

Trong năm 2025, “Tổng đài AI” phục vụ 24/24 giờ ghi nhận gần 66.380 cuộc gọi thành công; Chatbot xử lý hơn 332.000 lượt tương tác hỏi đáp, giúp người dân chuẩn hóa hồ sơ trước khi nộp, giảm thiểu sai sót và rút ngắn thời gian chờ đợi...

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng, tiếp cận của Hà Nội về đô thị thông minh xuất phát từ yêu cầu nâng cao năng lực quản trị và chất lượng sống của người dân. Công nghệ được xác định là công cụ phục vụ tổ chức không gian phát triển hợp lý hơn, cung ứng dịch vụ công tốt hơn và ra quyết định dựa trên minh chứng định lượng.

Định hướng phát triển đô thị thông minh của Hà Nội xoay quanh những “trục” lớn: Con người - hạnh phúc - chất lượng sống; quản trị đô thị hiện đại; đổi mới sáng tạo và công nghệ; phát triển xanh - bền vững - bản sắc... Qua đó, góp phần bảo đảm sự cân bằng giữa phát triển, quản trị và các giá trị xã hội.

Với quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm trong phát triển, Hà Nội đang chủ động nắm bắt cơ hội chuyển đổi số, hoàn thiện chính sách, đầu tư hạ tầng và đổi mới quản trị, tạo động lực tăng tốc xây dựng đô thị thông minh an toàn, bền vững, phục vụ tốt hơn mỗi ngày.

Lê Trang