Thoát lệ thuộc tín dụng, nhà ở xã hội có thể trông vào trung tâm tài chính

Tại Hội thảo "Tín dụng bất động sản, kiểm soát thế nào để phát triển" do Báo Thanh Niên tổ chức sáng 17-4, nhiều ý kiến cho rằng nhà ở xã hội đang rơi vào nghịch lý: nhu cầu lớn nhưng khó tiếp cận vốn, khiến nguồn cung tiếp tục hạn chế.

Doanh nghiệp nói nhà ở xã hội khó vay vốn, đề nghị tháo gỡ tín dụng. Ảnh: Lê Vũ

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), nhấn mạnh nhà ở xã hội là một trong hai phân khúc có nhu cầu thực lớn nhất, cùng với nhà ở thương mại giá phù hợp.

Tuy nhiên, kết quả phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2016-2025 vẫn rất khiêm tốn, chỉ đạt khoảng 15.000-17.000 căn, trong khi dân số thực tế của TPHCM lên tới 18-19 triệu người, tạo áp lực rất lớn về chỗ ở.

Theo ông Châu, rủi ro tín dụng chủ yếu nằm ở phân khúc cao cấp, đầu cơ, không phải nhà ở xã hội. Vì vậy, cơ quan chức năng cần điều chỉnh chính sách tín dụng phù hợp hơn, đồng thời ông kiến nghị phân bổ hạn mức theo năm và nới trần tín dụng để hỗ trợ tăng trưởng.

Bên cạnh đó, ông đề xuất tiếp tục duy trì cơ chế ưu tiên tín dụng cho nhà ở xã hội và mở rộng sang nhà ở thương mại giá phù hợp. Người mua nhà nên được tiếp cận các khoản vay với lãi suất khoảng 6-7% mỗi năm trong thời hạn 10-12 năm, nhằm tăng khả năng chi trả.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty Lê Thành, cho biết thực tế hiện nay nhà ở xã hội lại là phân khúc khó vay vốn nhất. Dù có gói tín dụng ưu đãi 145.000 tỉ đồng, doanh nghiệp gần như không tiếp cận được do chi phí vốn của ngân hàng đang ở mức cao hơn.

Ngay cả khi chấp nhận vay lãi suất 13-14% mỗi năm, doanh nghiệp vẫn khó được giải ngân do vướng quy định và thiếu hướng dẫn rõ ràng về hạn mức tín dụng.

Trong khi đó, chi phí xây dựng đã tăng 10-30% nhưng giá bán bị khống chế, khiến nhiều dự án càng làm càng lỗ, làm giảm động lực của các nhà đầu tư phát triển nhà ở xã hội và ảnh hưởng mục tiêu nguồn cung tại TPHCM.

Từ thực tế này, ông Nghĩa đề xuất điều chỉnh lãi suất theo hướng linh hoạt, có thể lên mức 12-13% để phù hợp thị trường và tạo điều kiện giải ngân; sớm có quy định rõ ràng về việc không tính nhà ở xã hội vào hạn mức tín dụng để ngân hàng có cơ sở thực hiện.

Các ý kiến tại hội thảo cho rằng cần ưu tiên vốn cho chủ đầu tư để tạo nguồn cung trước, vì có sản phẩm thì người dân mới vay mua được. Nếu không sớm gỡ vướng về tín dụng và chi phí, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội sẽ khó đạt trong thời gian tới.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TPHCM, cho biết Trung tâm Tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ mở ra kênh dẫn vốn mới cho nền kinh tế, trong đó có thị trường bất động sản.

Theo ông, trung tâm này sẽ áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép doanh nghiệp triển khai các mô hình huy động vốn mới như token hóa bất động sản hay phát hành tài sản số gắn với dự án.

Ngoài ra, nhà đầu tư quốc tế và Việt kiều khi tham gia trung tâm sẽ được giao dịch bằng đô la Mỹ và hưởng cơ chế dòng vốn linh hoạt. Các chính sách đang được nghiên cứu để hút nguồn vốn trung và dài hạn, qua đó giúp thị trường giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Bình Dương