Thiếu hụt cán bộ thú y cơ sở, nhiều địa phương gặp khó

Áp lực với địa phương

Bắc Trạch là một trong những xã thuần nông, trong đó ngành chăn nuôi là thế mạnh và đóng vai trò quan trọng vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Những tháng đầu năm 2026, dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) bùng phát trở lại đã gây thiệt hại nặng cho các hộ chăn nuôi nơi đây. Đến nay, mặc dù dịch bệnh cơ bản đã được khống chế nhưng nguy cơ bùng phát DTLCP luôn hiện hữu.

Để bảo đảm dịch bệnh được khống chế hoàn toàn, tránh nguy cơ bùng phát đòi hỏi công tác phòng dịch phải được địa phương quan tâm và thực hiện. Tuy nhiên, hiện nay xã không có cán bộ thú y đảm nhiệm. Việc dập dịch và phòng, chống dịch thời gian qua được xã linh hoạt triển khai dựa trên tình hình thực tế địa phương.

Kiện toàn đội ngũ thú y cơ sở là yêu cầu cấp bách để nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch và bảo đảm sinh kế cho các hộ chăn nuôi - Ảnh: Đ.N

Chủ tịch UBND xã Bắc Trạch Dương Thu Hiền cho biết: Sau khi sáp nhập, địa bàn xã Bắc Trạch được mở rộng, kéo theo nhiều khó khăn trong công tác quản lý, giám sát và phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi. Trong khi đó, địa phương hiện chưa có cán bộ chuyên môn phụ trách lĩnh vực thú y. Để triển khai các nhiệm vụ phòng, chống dịch, xã phải hợp đồng với nhân viên thú y bên ngoài. Nhưng với lực lượng mỏng và địa bàn rộng, công tác kiểm tra, giám sát vẫn gặp không ít khó khăn.

Trong đợt bùng phát DTLCP vừa qua, nhờ sự hỗ trợ kịp thời của cán bộ thú y cấp tỉnh trong công tác chuyên môn, hướng dẫn xử lý ổ dịch và triển khai các biện pháp địa phương đã cơ bản khống chế được dịch bệnh, hạn chế lây lan và giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho các hộ chăn nuôi.

Tại xã Quảng Ninh, thời gian qua, công tác phòng dịch và kiểm soát giết mổ khi không có cán bộ thú y chuyên trách cũng gặp những khó khăn, hạn chế. Vừa qua, trên địa bàn xã đã xảy ra tình trạng cơ sở giết mổ gia súc tập trung do bà Nguyễn Thị Thanh Hiền đại diện pháp luật có hoạt động giết mổ vượt công suất cho phép.

Theo quy định, cơ sở chỉ được cấp phép hoạt động với công suất 30 con lợn/ngày. Trong khi thực tế hoạt động cơ sở đã vượt công suất gấp hơn 3 lần cho phép. Điều này không chỉ gây mất an toàn thực phẩm mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh. Cuối năm 2025, trên địa bàn xã cũng đã ghi nhận một số ổ DTLCP. Theo chính quyền địa phương, do xã chỉ có một nhân viên thú y bán chuyên trách. Trang thiết bị phục vụ cho công tác quản lý hoạt động giết mổ động vật trên địa bàn theo thẩm quyền được phân cấp gần như không có. Đây là một khó khăn khiến công tác quản lý giết mổ và phòng dịch còn tồn tại hạn chế.

Khoảng trống trong phòng dịch

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, hiện tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm đang diễn biến phức tạp và có dấu hiệu bùng phát, lây lan trở lại. Trong năm 2025, DTLCP đã bùng phát ở nhiều địa phương. Nhờ triển khai nhiều hoạt động dập dịch và phòng dịch, DTLCP đã cơ bản được khống chế ở nhiều địa phương. Đến đầu năm 2026, DTLCP tiếp tục bùng phát ở các xã Bắc Trạch, Vĩnh Linh và gây thiệt hại nặng nề cho người chăn nuôi.

Ngoài DTLCP, dịch bệnh viêm da nổi cục trên đàn trâu, bò cũng có nguy cơ bùng phát trở lại ở một số địa phương. Vừa qua, tại xã Tuyên Phú đã xuất hiện một ổ dịch viêm da nổi cục khiến 9 con bò của 4 hộ dân bị mắc bệnh.

Trong khi dịch bệnh đang có nguy cơ bùng phát trên đàn vật nuôi, nhưng lực lượng cán bộ thú y cơ sở thiếu đang là áp lực không nhỏ đối với nhiều địa phương hiện nay. Trước tình hình này, nhiều xã buộc phải hợp đồng với nhân viên thú y bên ngoài để triển khai các phương án phòng, chống dịch bệnh. Tuy nhiên, việc hợp đồng chỉ là giải pháp tình thế và phát sinh thêm kinh phí cho địa phương. Bên cạnh đó, các địa phương có địa bàn rộng, số lượng đàn vật nuôi lớn, yêu cầu giám sát dịch bệnh, tiêm phòng, tiêu độc khử trùng và xử lý các ổ dịch phải có lực lượng thú y trách nhiệm thường xuyên bám nắm địa bàn.

Ông Trần Công Tám, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y cho biết: Thú y cơ sở là lực lượng nòng cốt trong công tác giám sát dịch bệnh, phát hiện sớm, khoanh vùng, xử lý ổ dịch và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch ngay từ cơ sở. Việc các xã thiếu cán bộ thú y chuyên trách gây áp lực cho các địa phương trong công tác triển khai các biện pháp phòng dịch.

Thời gian qua, lực lượng thú y cấp tỉnh cũng đã triển khai các hoạt động bố trí nhân lực hỗ trợ cho các xã trong công tác dập dịch. Để thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch trên đàn vật nuôi, vừa qua, UBND tỉnh đã có ý kiến chỉ đạo các địa phương cần kiện toàn, củng cố lại đội ngũ cán bộ thú y cơ sở.

Hiện chăn nuôi đang là ngành kinh tế quan trọng của nhiều địa phương, việc sớm kiện toàn đội ngũ thú y cơ sở không chỉ là yêu cầu cấp bách để nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch mà còn bảo đảm an toàn dịch bệnh và sinh kế cho người dân.

Đ.Nguyệt