Thích ứng với yêu cầu phát triển trong thời đại số

Ngành Giáo dục và Đào tạo:

Học sinh Trường Mầm non Thanh Lâm, xã Phù Ninh tham gia hoạt động trải nghiệm khám phá thiên nhiên trong khuôn khổ Ngày hội STEAM - Đấu trường SunBot 2026.

Ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành, Sở GD&ĐT đã quán triệt, triển khai sâu rộng đến toàn ngành. Công tác tuyên truyền được thực hiện thông qua các hội nghị, lớp tập huấn, chuyên đề, hệ thống quản lý văn bản điện tử, cổng thông tin điện tử và các nền tảng số của các cơ sở giáo dục. Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh về vai trò của KHCN, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ năng số và CĐS ngày càng được nâng cao. Nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày CĐS quốc gia, phong trào “Bình dân học vụ số”, các cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật, khởi nghiệp sáng tạo, hội thảo ứng dụng AI trong giáo dục đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn ngành.

Để bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, đồng bộ, ngành GD&ĐT đã thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và CĐS; kiện toàn tổ giúp việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Nhiều kế hoạch, chương trình hành động và văn bản hướng dẫn được ban hành, tạo điều kiện triển khai các nhiệm vụ CĐS từ cấp sở đến cơ sở giáo dục. Một trong những kết quả nổi bật là việc ứng dụng công nghệ số vào công tác quản trị nhà trường. 100% cơ sở giáo dục đã triển khai phần mềm quản trị nhà trường, thực hiện sổ điểm điện tử, học bạ số đối với cơ sở giáo dục phổ thông và hồ sơ điện tử đối với cơ sở giáo dục mầm non (riêng hồ sơ số các đơn vị đã triển khai áp dụng đạt 60%, vượt chỉ tiêu UBND tỉnh giao là 50% đơn vị sử dụng). Đây là nhiệm vụ trọng tâm, có tác động trực tiếp đến đổi mới quản trị nhà trường, giảm hồ sơ giấy, tạo thuận lợi cho học sinh, phụ huynh, giáo viên và cơ quan quản lý.

Sở GD&ĐT đã đẩy mạnh tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong học sinh, sinh viên và đội ngũ nhà giáo. Các hoạt động được triển khai thường xuyên, gắn với phong trào thi đua đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng giáo dục. Sở tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch về KHCN, đổi mới sáng tạo và CĐS giai đoạn 2026 - 2030 nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong các nhà trường. Nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo viên được thực hiện, các giải pháp hiệu quả được nhân rộng thông qua 865 sáng kiến cấp ngành; 9 đề tài khoa học cấp cơ sở được nghiệm thu và nhân rộng; đội ngũ giáo viên tích cực ứng dụng AI trong dạy và học. Tỉnh có 428 sản phẩm tham gia dự thi Cuộc thi “Sản phẩm tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục” năm 2025 do Bộ GD&ĐT tổ chức. Vượt qua hơn 7.700 sản phẩm đến từ 34 tỉnh, thành phố, đoàn Phú Thọ xuất sắc xếp thứ hai toàn quốc, chỉ sau TP Hồ Chí Minh, với 1 giải Nhất và 1 giải Nhì.

Phong trào nghiên cứu khoa học được phát triển mạnh mẽ trong học sinh toàn tỉnh. Tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” cấp tỉnh năm học 2025 - 2026 có 134 dự án dự thi, trong đó có 46 dự án cấp THPT (thuộc 32 trường THPT, 2 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên), 88 dự án cấp xã/phường của 81 trường THCS với 519 học sinh tham gia dự thi. Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh học sinh trung học năm học 2025 - 2026 có 243 sản phẩm dự thi, trong đó có 133 dự án xã/phường, 110 dự án khối đơn vị trực thuộc... Giáo dục STEM tiếp tục được đẩy mạnh từ bậc mầm non đến THPT. Toàn tỉnh hiện có 246 câu lạc bộ STEM với hơn 19.000 thành viên tham gia. Hoạt động trải nghiệm STEM, nghiên cứu khoa học, robotics và trí tuệ nhân tạo được triển khai rộng khắp, góp phần khơi dậy niềm đam mê khám phá khoa học trong học sinh. Đáng chú ý, tỉnh đã tiếp nhận và đưa vào sử dụng 3 phòng học STEM do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam tài trợ, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận với các thiết bị và công nghệ hiện đại. Tại các sân chơi KHCN cấp quốc gia, học sinh Phú Thọ tiếp tục khẳng định năng lực với nhiều thành tích ấn tượng như giải Nhất, giải Ba Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp”; xếp thứ ba toàn quốc tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia; đoạt giải Nhì, giải Khuyến khích tại vòng chung kết STEM, AI, Robotics quốc gia và ngôi Á quân Robocon học sinh trung học.

Cùng với phát triển hạ tầng số và ứng dụng công nghệ, công tác bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ nhà giáo được đặc biệt quan tâm. Nhiều chương trình tập huấn về CĐS, ứng dụng AI, khai thác dữ liệu, an toàn thông tin được tổ chức thường xuyên. Việc phổ cập kỹ năng số, nâng cao năng lực số cho giáo viên và học sinh đang từng bước hình thành lực lượng nòng cốt thúc đẩy CĐS trong từng nhà trường. Cô giáo Dương Thanh Huyền - Hiệu trưởng Trường Mầm non Lâm Thao cho biết: Sau tập huấn, chúng tôi đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và AI vào thực tiễn hoạt động tại đơn vị, đồng thời nhân rộng những kết quả đạt được đến đội ngũ giáo viên trong toàn trường. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để từng bước xây dựng mô hình “trường học số”, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Nghị quyết số 57-NQ/TW đã mở ra cơ hội lớn để ngành GD&ĐT bứt phá trong kỷ nguyên số. Những kết quả bước đầu phản ánh quyết tâm đổi mới của toàn ngành, cho thấy CĐS từng bước trở thành động lực quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của quê hương Đất Tổ trong giai đoạn mới.

Hạnh Thúy