Thị trường điện mặt trời hộ gia đình cần một cuộc chuẩn hóa

Nâng "chuẩn" điện mặt trời hộ gia đình

Chiều ngày 22/8, tại TP. Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Việt Hưng phối hợp cùng Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam, Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP. Hồ Chí Minh tổ chức sự kiện "Hợp lực kiến tạo tương lai xanh". Đồng thời, công bố hệ giải pháp điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ (PV + ESS) phát triển cùng hai thương hiệu toàn cầu là Jinko Solar và BYD.

Quang cảnh hội thảo

Tại sự kiện, Nam Việt Hưng cũng công bố ký kết hợp tác chiến lược với mạng lưới nhà thầu - đại lý gồm Lithaco, Solar Mart, Blue Sky, Năng Lượng Lá Xanh (GreenLeaf) và Dakia Group.

Theo Ban Tổ chức, điện mặt trời mái nhà tự sản  tự tiêu đang được Nhà nước khuyến khích để đảm bảo an ninh năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số và như một cấu phần của lộ trình đưa phát thải ròng về "0" vào năm 2050. Cùng lúc, giá bán lẻ điện đã chuyển sang cơ chế điều chỉnh tối thiểu ba tháng một lần và phương án tính giá điện sinh hoạt theo khung giờ đang được đề xuất. Với hộ gia đình, việc tự chủ một phần nguồn điện vì thế không còn là lựa chọn tiết kiệm, mà là cách kiểm soát chi phí dài hạn.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Xuân Quy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam khẳng định, với những định hướng nhất quán của Đảng và các chính sách của Chính phủ về phát triển năng lượng tái tạo thời gian quan, thị trường năng lượng tại Việt Nam chắc chắn sẽ bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh trong những năm tới.

Trong đó, với sự phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời, điện gió hiện nay, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) sẽ trở thành một cấu phần không thể thiếu của hệ thống điện hiện đại.

Ông Nguyễn Xuân Quy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam phát biểu tại hội thảo

Tuy nhiên, sự phát triển bùng nổ của thị trường cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý chất lượng. Do đó, các diễn đàn, hội thảo uy tín nhằm cung cấp thông tin, kết nối các doanh nghiệp, chuyên gia và nhà quản lý trong lĩnh vực năng lượng tái tạo là rất cần thiết để “hợp lực kiến tạo tương lai xanh” của Việt Nam trong giai đoạn mới. 

"Thị trường điện mặt trời Việt Nam đã đi qua giai đoạn chạy theo sản lượng. Giai đoạn tới được quyết định bởi độ an toàn, hiệu suất thực tế và độ bền của từng hệ thống trên mái nhà người dân. Một hệ thống điện mặt trời phải sống chung với gia đình hàng chục năm. Vì vậy chúng tôi chọn đối tác bằng tiêu chí kỹ thuật, và chọn chính sách minh bạch với đại lý, để không ai phải cạnh tranh bằng cách giảm chất lượng", ông Nguyễn Xuân Quy nhấn mạnh.

Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa Nam Việt Hưng và Lithaco trong khuôn khổ sự kiện

Tại hội thảo, ông Trần Quốc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP. Hồ Chí Minh cho biết, thế giới và Việt Nam đang bước vào một trong những cuộc chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ nhất trong lịch sử. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu (Data Center), xe điện (EV), công nghiệp bán dẫn và yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng đang khiến nhu cầu điện toàn cầu tăng với tốc độ chưa từng có trong nhiều thập kỷ.

Trong bối cảnh này, an ninh năng lượng không còn chỉ là câu chuyện của các quốc gia, mà đã trở thành nhu cầu thiết yếu của từng gia đình, từng doanh nghiệp và từng nhà máy, khu công nghiệp...

Ông Trần Quốc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo

Theo ông Trần Quốc Tâm, trong kỷ nguyên phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ, mỗi gia đình và mỗi doanh nghiệp đều có thể chủ động sản xuất, lưu trữ, quản trị và khai thác giá trị từ năng lượng của chính mình. Đây không chỉ là sự thay đổi của công nghệ, mà còn sự hình thành của một nền kinh tế năng lượng mới.

Cụ thể, hàng loạt các mô hình kinh doanh mới sẽ phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới như: ESCO, Battery as a Service (BaaS), Solar - Battery - EV Charging, nhà máy điện ảo (Virtual Power Plant - VPP), quản trị năng lượng bằng AI và các dịch vụ năng lượng số…

Trước tình hình phát triển nhanh của thị trường điện mặt trời, việc kết nối giữa nhà sản xuất công nghệ, nhà thầu, đơn vị tư vấn và người sử dụng có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành hệ sinh thái năng lượng đồng bộ, an toàn và chất lượng.

Chính sách minh bạch thay cho cạnh tranh hạ giá

Bên lề hội thảo, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty Nam Việt Hưng cho rằng, ba rào cản từng khiến hộ gia đình do dự đầu tư hệ thống điện mặt trời và lưu trữ năng lượng, bao gồm an toàn kĩ thuật, hiệu quả đầu tư và vốn ban đầu đến nay đã có "lời giải".

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty Nam Việt Hưng trao đổi với phóng viên

Trong đó, về vấn đề an toàn - mối lo lớn nhất với hệ có tích trữ điện, phần lớn đến từ thiết bị không rõ nguồn gốc và thi công sai quy chuẩn. Hai yếu tố này sẽ được loại trừ khi sử dụng thiết bị chính hãng, có truy xuất, và được thực hiện bởi đội thi công được đào tạo bài bản. Do đó, việc lựa chọn thiết bị và đội thi công vô cùng quan trọng.

Về hiệu quả đầu tư, đối với hộ gia đình có hoá đơn tiền điện từ 2 - 2,5 triệu đồng/tháng, với giá điện bậc thang, là nhóm đạt hiệu quả rõ rệt nhất khi lắp đặt một hệ thống 6kWp + 10kWh lưu trữ cho sản lượng từ 600 - 700 kWh/tháng tuỳ vùng miền, thời gian hoàn vốn sẽ từ 4 - 5 năm, trong khi tuổi thọ hệ thống từ 15 năm trở lên. Khi có pin lưu trữ, phần điện sản xuất ban ngày được tích trữ để dùng vào khung giờ cao điểm buổi tối, yếu tố quyết định nếu cơ chế giá điện theo khung giờ được áp dụng.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh nhấn mạnh, trong bối cảnh thị trường hiện có rất nhiều thương hiệu điện mặt trời, pin lưu trữ với khoảng giá rất rộng, Nam Việt Hưng không chỉ chọn thiết bị đạt chuẩn, mà còn đồng hành cùng nhà lắp đặt để chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển. Trong đó, 4 trụ cột giá trị của một nhà phân phối là bảo đảm nguồn cung, hỗ trợ kỹ thuật, chính sách minh bạch, bảo hành nhanh gọn. Nhà máy ở xa, người dùng ở gần, nhà phân phối phải là bên chịu trách nhiệm suốt vòng đời hệ thống tại Việt Nam.

Trong khi đó, đại diện Jinko Solar khẳng định: “Việt Nam là một trong những thị trường điện mặt trời dân dụng năng động nhất Đông Nam Á. Năng lực phân phối và tiêu chuẩn kỹ thuật mà Nam Việt Hưng cùng mạng lưới đối tác đang xây dựng chính là điều kiện để công nghệ của chúng tôi phát huy đúng hiệu suất và độ an toàn như thiết kế".

Trong khuôn khổ sự kiện, Jinko Solar cũng tổ chức đào tạo kỹ thuật lắp đặt và cấp chứng nhận cho thợ lắp đặt - bước đầu của chương trình chuẩn hóa tay nghề mà Nam Việt Hưng đặt mục tiêu mở rộng ra khắp khu vực miền Nam trong 12 tháng tới.

Nam Việt Hưng cùng Jinko Solar và BYD cũng trao tặng hệ thống điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ cho Trường Đại học Nha Trang, phục vụ giảng dạy và thực hành cho sinh viên khối kỹ thuật điện - năng lượng. Hoạt động nằm trong định hướng dài hạn của công ty về phát triển nguồn nhân lực cho ngành năng lượng tái tạo trong nước.

Theo Ban atổ chức, sự phát triển nhanh của điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ đang mở ra dư địa lớn cho thị trường năng lượng dân dụng, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng thiết bị, an toàn và năng lực thi công. Trong bối cảnh đó, sự “hợp lực” giữa nhà sản xuất công nghệ, nhà phân phối, nhà thầu lắp đặt, đơn vị tư vấn và cơ sở đào tạo có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành một hệ sinh thái đồng bộ. Mỗi mắt xích được chuẩn hóa sẽ góp phần hạn chế thiết bị không rõ nguồn gốc, thi công không đúng kỹ thuật và những rủi ro trong quá trình vận hành...

Hoàng Chiến