Thí điểm cửa khẩu thông minh với Trung Quốc

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn ký quyết định phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) và Đông Hưng (Trung Quốc), theo Báo Điện tử Chính phủ. Đề án tập trung vào việc ứng dụng công nghệ cao để xây dựng một "cửa khẩu kiểu mẫu, thông minh" kết nối đồng bộ với hệ thống cảng biển và sân bay hiện đại.

Các xe hàng vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Ảnh: TTXVN

Đột phá về hiệu suất nhờ xe tự hành (IGV)

Theo lộ trình, dự án sẽ được triển khai qua hai giai đoạn từ năm 2026 đến hết năm 2030. Trong đó, giai đoạn 1 bắt đầu từ năm 2026 sẽ tập trung vào việc lắp đặt các luồng kiểm soát tự động tại cầu Bắc Luân I dành cho cư dân biên giới và hành khách.

Điểm nhấn công nghệ của đề án là việc triển khai các xe tự hành không người lái (IGV) tại khu vực cầu Bắc Luân II. Các phương tiện này được kỳ vọng sẽ hoạt động 24/7, giúp duy trì dòng chảy hàng hóa thông suốt, hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh. Cùng với đó, hai bên xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Trong giai đoạn 2 (2027 - 2030), Việt Nam dự kiến sẽ mở rộng không gian kiểm soát, tăng số lượng làn chuyên dụng và thậm chí nghiên cứu xây dựng mô hình vận chuyển hàng hóa bằng đường ray đơn (mono-rail/sky-rail) tùy theo lưu lượng thực tế. Đồng thời, các cơ sở hạ tầng bổ trợ như Công viên logistics Bắc Luân II và Trung tâm thương mại điện tử... cũng sẽ được đầu tư mạnh mẽ.

Ưu tiên hàng hóa thế mạnh trong chuỗi cung ứng

Đề án đặt mục tiêu cắt giảm đáng kể các rào cản hành chính và chi phí logistics thông qua mô hình này. Thời gian thông quan dự kiến rút ngắn xuống còn khoảng 4 - 6 giờ. Chi phí thông quan, bến bãi và vận chuyển giảm khoảng 30 - 40%. Năng lực thông quan phấn đấu tăng gấp 3 lần so với hiện tại vào năm 2030.

Mô hình cửa khẩu thông minh tập trung ưu tiên vào các mặt hàng chiến lược trong chuỗi cung ứng khu vực. Hàng hóa ưu tiên gồm nông sản (rau, quả), thủy sản đông lạnh, hàng điện tử và linh kiện điện tử của Việt Nam. Phía Trung Quốc ưu tiên hàng điện tử và linh kiện điện tử xuất khẩu, cùng một số mặt hàng khác nhằm bảo đảm mục tiêu và hiệu quả của Đề án.

Mục tiêu của Đề án là biến Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái và tỉnh Quảng Ninh trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch và logistics trọng điểm của vùng kinh tế phía Bắc. Đồng thời, Việt Nam kỳ vọng khu vực này trở thành cửa ngõ quan trọng trong thông thương hàng hóa của các nước ASEAN với thị trường Trung Quốc và các nước khác.

Trúc Linh