Thêm nhiều nước sẵn sàng tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza

Đến thời điểm hiện tại, khoảng 60 quốc gia nhận đã nhận được lời mời từ Mỹ. Theo bản sao bức thư mời và dự thảo điều lệ mà Reuters tiếp cận được, Hội đồng Hòa bình sẽ do ông Trump giữ vai trò chủ tịch trọn đời. Hoạt động của hội đồng dự kiến khởi đầu bằng việc xử lý xung đột tại Gaza, trước khi mở rộng sang các điểm nóng khác trên thế giới.

Ông Trump. Ảnh: Reuters

Phát biểu với báo giới trong chuyến thăm Hàn Quốc, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni cho biết nước này “sẵn sàng làm phần việc của mình”, dù không làm rõ liệu tuyên bố này liên quan trực tiếp tới Gaza hay tới nỗ lực hòa bình rộng lớn hơn. Trong khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney xác nhận đã đồng ý về nguyên tắc với Hội đồng Hòa bình Gaza do ông Trump đề xuất, song nhấn mạnh các chi tiết cụ thể vẫn đang được hoàn thiện.

Trước đó, vào tháng 11/2025, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết thành lập một ủy ban hòa bình tập trung vào xung đột Gaza, nhưng chỉ có hiệu lực đến năm 2027.

Theo các nguồn tin ngoại giao và một nguồn thạo tin từ Israel, ông Trump mong muốn Hội đồng Hòa bình cuối cùng sẽ đảm nhận vai trò rộng hơn Gaza, giám sát các cuộc xung đột khác mà ông tuyên bố đã góp phần giải quyết. Danh sách các nhà lãnh đạo được mời bao gồm nguyên thủ và đại diện cấp cao của Pháp, Đức, Italy, Hungary, Australia, Canada, Ủy ban châu Âu cùng nhiều quốc gia có ảnh hưởng tại Trung Đông. Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã công khai nhận lời mời, gọi đây là một “vinh dự”.

Bình luận về sáng kiến của Washington, người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết các quốc gia thành viên “có quyền tự do liên kết trong những khuôn khổ khác nhau”, song khẳng định Liên hợp quốc sẽ tiếp tục thực hiện sứ mệnh được giao phó.

Ông Trump cho biết Hội đồng Hòa bình sẽ sớm được triệu tập và khẳng định đây sẽ là một cơ chế “độc nhất vô nhị”. Mỹ hiện có nghĩa vụ đóng góp 22% ngân sách thường xuyên của Liên hợp quốc, song theo các quan chức, vẫn đang nợ khoảng 1,5 tỷ USD.

Hôm 16/1, Nhà Trắng công bố danh sách một số nhân vật tham gia hội đồng, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên của Tổng thống Steve Witkoff, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và con rể ông Trump, Jared Kushner. Hội đồng này được cho là sẽ tiếp tục hoạt động sau khi giai đoạn giám sát chính quyền tạm thời tại Gaza kết thúc theo thỏa thuận ngừng bắn mong manh hiện nay.

Theo kế hoạch của ông Trump, Israel và phong trào Hamas đã đồng ý để một chính quyền kỹ trị Palestine, dưới sự giám sát của một hội đồng quốc tế, quản lý Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và nhà hoạt động nhân quyền chỉ trích mô hình này mang dáng dấp của cấu trúc thuộc địa, đồng thời đặt câu hỏi về tính đại diện khi danh sách thành viên hiện tại không có bất kỳ người Palestine nào. Nhà Trắng cho biết sẽ công bố thêm các thành viên khác trong những tuần tới.

Bên cạnh đó, Washington còn đề xuất thành lập một “Ban điều hành Gaza” gồm 11 thành viên nhằm hỗ trợ chính quyền kỹ trị, trong đó có đại diện từ Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar. Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel không được tham vấn về thành phần của ban điều hành này, đồng thời nhấn mạnh rằng sự tồn tại của nó không phù hợp với các chính sách hiện tại của Tel Aviv.

Diệp Thảo/VOV.VN (biên dịch) Theo Reuters