Thêm cơ hội cho bệnh nhân ung thư thoát cảnh hóa trị mệt nhọc

Ngày 30-1, Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) tổ chức hội nghị cập nhật các tiến bộ điều trị từ Hội ung thư Nội khoa châu Âu (ESMO).

TS.BS Lê Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết hội nghị lần đầu tiên được tổ chức tại bệnh viện đánh dấu bước khởi đầu cho chuỗi hoạt động khoa học chuyên sâu nhằm cập nhật những tiến bộ mới nhất trong điều trị ung thư theo chuẩn quốc tế.

Bệnh nhân hóa trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: BVCC

Cá thể hóa trong điều trị ung thư

Theo BS Tuấn Anh, điều trị ung thư hiện nay dựa trên ba trụ cột chính gồm phẫu thuật, hóa trị và xạ trị. Tuy nhiên, lĩnh vực đang có sự phát triển mạnh mẽ và mang tính đột phá trong những năm gần đây là nội khoa ung thư. Nếu trước đây thuật ngữ hóa trị được sử dụng phổ biến, thì nay đã được mở rộng thành nội khoa ung thư, phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận điều trị.

Trước đây, hóa trị chủ yếu sử dụng các thuốc gây độc tế bào, tiêu diệt tế bào ung thư nhưng đồng thời gây nhiều tác dụng phụ nặng nề như suy tủy, thiếu máu, giảm bạch cầu, rụng tóc, khiến nhiều bệnh nhân khó dung nạp điều trị.

TS.BS Lê Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Hiện nay, một hướng đi mới đang được áp dụng rộng rãi là liệu pháp liên hợp kháng thể, thuốc (Antibody–Drug Conjugates, ADC). Phương pháp này sử dụng kháng thể đặc hiệu để nhận diện tế bào ung thư, sau đó đưa thuốc hóa trị trực tiếp vào trong tế bào ung thư, giúp tăng hiệu quả tiêu diệt khối u và giảm độc tính toàn thân. Ngoài ra, ADC còn tạo ra hiệu ứng "by-stander", khiến các tế bào ung thư lân cận cũng bị tiêu diệt, nâng cao hiệu quả điều trị.

Một thay đổi mang tính nền tảng khác là cách tiếp cận ung thư không còn đơn thuần dựa trên cơ quan giải phẫu như ung thư gan, phổi hay vú, mà dựa trên đặc điểm sinh học phân tử và đột biến gen. Nhiều loại ung thư ở các cơ quan khác nhau có thể cùng mang một bất thường phân tử, từ đó sử dụng chung một phác đồ điều trị. Điều này mở ra kỷ nguyên điều trị ung thư theo y học chính xác và cá thể hóa, trong đó thuốc được lựa chọn dựa trên đột biến gen chứ không chỉ dựa vào vị trí khối u.

Điều trị ung thư tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: BVCC

“Với sự phát triển nhanh chóng của sinh học phân tử, mô hình điều trị ung thư hiện đại đòi hỏi hội chẩn đa chuyên khoa trên từng bệnh nhân cụ thể. Người bệnh cần được khảo sát toàn diện các dấu ấn sinh học, từ đó xây dựng chiến lược điều trị tối ưu, bất kể ung thư xuất phát từ cơ quan nào. Khi có thuốc mới phù hợp, hiệu quả điều trị được nâng cao rõ rệt trong khi độc tính giảm đáng kể” - BS Tuấn Anh.

Thêm hy vọng cho bệnh nhân ung thư tại Việt Nam

Tại Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy, việc cập nhật và triển khai các tiến bộ này được xem là ưu tiên chiến lược. Trung tâm hiện đang thực hiện hơn 30 nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng quốc tế, đa trung tâm, với mục tiêu đưa các thuốc mới vào thực hành lâm sàng sớm nhất có thể. Các bệnh nhân tham gia nghiên cứu được xét duyệt chặt chẽ theo tiêu chuẩn quốc tế, toàn bộ chi phí thuốc và điều trị liên quan đều được tài trợ.

Việc tham gia các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng mang lại hai lợi ích quan trọng: Bệnh nhân được tiếp cận sớm các thuốc tiên tiến chưa lưu hành tại Việt Nam, đồng thời đội ngũ BS được đào tạo bài bản về quản lý, theo dõi hiệu quả và độ an toàn của thuốc theo chuẩn quốc tế. Qua đó, thực hành điều trị tại Chợ Rẫy tiệm cận với các trung tâm ung thư hàng đầu trên thế giới.

Liệu pháp liên hợp kháng thể sử dụng kháng thể đặc hiệu để nhận diện tế bào ung thư, sau đó đưa thuốc hóa trị trực tiếp vào trong tế bào ung thư. Ảnh minh họa: THẢO PHƯƠNG

BS Tuấn Anh cho biết, nhiều thuốc trong các nghiên cứu này có giá rất cao, có thể lên tới hàng chục nghìn USD mỗi liều khi thương mại hóa. Tuy nhiên, trong khuôn khổ nghiên cứu, bệnh nhân được sử dụng hoàn toàn miễn phí. Việc có dữ liệu sử dụng thuốc trên bệnh nhân Việt Nam cũng giúp rút ngắn quá trình phê duyệt và đưa thuốc vào thực tế điều trị sau này.

Một lợi thế lớn của Bệnh viện Chợ Rẫy là mô hình bệnh viện đa khoa chuyên sâu, với sự phối hợp chặt chẽ giữa ung bướu và các chuyên khoa như tim mạch, hô hấp, nội tiết, thận – gan – tiêu hóa. Điều này cho phép quản lý tốt độc tính của các thuốc mới, đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Theo BS Tuấn Anh, nếu không kịp thời đầu tư cho xét nghiệm sinh học phân tử, không cập nhật thuốc mới và không chuẩn hóa quy trình điều trị, nguy cơ tụt hậu là rất lớn. Vì vậy, mục tiêu của Trung tâm Ung bướu Chợ Rẫy là bắt kịp xu thế thế giới ngay từ đào tạo nhân lực, xây dựng quy trình đến thực hành lâm sàng.

Hội nghị mùa xuân năm nay là bước khởi đầu cho chuỗi hội nghị khoa học chuyên sâu mà trung tâm dự kiến tổ chức thường xuyên trong năm, với các chủ đề chuyên biệt như ung thư vú, kết hợp cập nhật tiến bộ trong nội khoa, phẫu thuật và xạ trị, hướng tới nâng cao toàn diện chất lượng điều trị ung thư tại Việt Nam.

THẢO PHƯƠNG