Thể thao mở cánh cửa hòa nhập cho người khuyết tật

Thể thao tạo thêm niềm tin cho người khuyết tật, giúp họ mạnh dạn hòa nhập cộng đồng. Ảnh: Lê Hiệu

Hành trình vượt giới hạn

Tại phường Phong Thái, hành trình của ông Lê Hiệu được nhiều người khuyết tật biết đến. Năm 16 tuổi, ông Hiệu không may mất đi cánh tay phải, chân phải cũng bị thương do bom mìn. Sau khi tỉnh dậy trong bệnh viện với cơ thể không còn lành lặn, cảm giác đầu tiên của ông là sự tuyệt vọng.

“Lúc ấy tôi rất chán nản và tự ti. Nghĩ rằng từ nay cuộc sống sẽ khép lại với mình”, ông Hiệu nhớ lại. Phải mất nhiều năm để ông vượt qua rào cản tâm lý và chấp nhận chính mình. Trong đó, bước ngoặt đến khi ông trở thành vận động viên tham gia các hoạt động thể thao dành cho người khuyết tật.

“Từ năm 2019, khi tham gia các hội thao dành cho người khuyết tật, cuộc sống của tôi đã rộng mở hơn. Tôi tham gia điền kinh và bơi lội, có giành được giải nhưng quan trọng hơn cả, đó là tôi được đi nhiều nơi, được gặp nhiều người có chung hoàn cảnh. Tôi cảm thấy tự tin hơn, yêu đời hơn”, ông nói.

Không chỉ với những người đã tìm thấy động lực từ thể thao như ông Lê Hiệu, nhiều người khuyết tật trẻ cũng đang nỗ lực theo đuổi đam mê. Tuy nhiên, hành trình ấy không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Với Nguyễn Thái Dương, nam sinh viên 20 tuổi ở phường Hương Thủy, niềm đam mê bơi lội luôn song hành với nỗ lực vượt qua những khó khăn trong quá trình tập luyện. Hiện là vận động viên thường xuyên tham gia các giải thể thao dành cho người khuyết tật, để duy trì thể lực và kỹ thuật, Dương phải tập luyện tại bể bơi đạt chuẩn. Thế nhưng, từ Hương Thủy, mỗi buổi tập, em phải di chuyển lên trung tâm thành phố để đến bể bơi trên đường Lê Quý Đôn (phường Thuận Hóa). Mỗi tháng, em phải dành khoảng 1 đến 1,5 triệu đồng cho tiền vé bơi, chưa kể chi phí đi lại. Đối với một sinh viên, đây là khoản chi không nhỏ.

“Có lúc em cũng muốn tăng thời gian tập luyện nhưng phải cân đối chi phí. Nếu có thêm những bể bơi phù hợp với người khuyết tật, việc tập luyện của em sẽ thuận lợi hơn và em cũng dễ duy trì niềm đam mê”, Dương chia sẻ. Dù còn không ít khó khăn, Dương vẫn đều đặn đến hồ bơi. Không chỉ giúp cải thiện thành tích, mỗi buổi tập còn tiếp thêm cho em sự tự tin và động lực để vượt qua giới hạn của bản thân.

Mở rộng cơ hội

Theo ông Đinh Mẫn, Chủ tịch Hội Người khuyết tật - Bảo trợ người khuyết tật và Trẻ mồ côi thành phố Huế, thông qua các giải đấu, nhiều vận động viên không chỉ đạt thành tích mà còn có thêm cơ hội giao lưu, mở rộng kết nối xã hội và tự tin hơn trong cuộc sống. Bởi thế, trong 5 năm qua, với sự hỗ trợ của các cơ quan, ban ngành, hội đã tổ chức 10 đoàn vận động viên tham dự các giải vô địch thể thao người khuyết tật toàn quốc ở các môn điền kinh, bơi và cờ vua. Thế nhưng, với nhu cầu tham gia ngày càng cao của người khuyết tật, không phải ai cũng có điều kiện để theo đuổi thể thao lâu dài.

Hiện các môn thể thao dành riêng cho người khuyết tật chủ yếu tập trung ở điền kinh, bơi và cờ vua. Số lượng câu lạc bộ, điểm tập luyện chuyên biệt còn hạn chế. Đối với người khuyết tật ở vùng xa, việc di chuyển đến nơi tập luyện và điều kiện kinh tế còn hạn chế là trở ngại lớn. Do đó, số người khuyết tật tham gia tập luyện thể thao hiện vẫn chưa tương xứng với nhu cầu thực tế.

Những rào cản này cho thấy, có nhu cầu tập luyện chưa đồng nghĩa với việc người khuyết tật dễ dàng tìm được một môn thể thao và địa điểm phù hợp. Đặc biệt, với người hạn chế khả năng vận động, khoảng cách từ nhà đến điểm tập, phương tiện đi lại hay một không gian tập luyện thuận tiện đều có thể trở thành trở ngại.

Để nhiều người khuyết tật có cơ hội tiếp cận thể thao hơn, theo ông Đinh Mẫn, cần đầu tư thêm cơ sở vật chất, trang thiết bị phù hợp và tổ chức thường xuyên các giải đấu, hoạt động giao lưu tại địa phương. “Bên cạnh đó, việc tuyên truyền để người khuyết tật tự tin tham gia tập luyện cũng đóng vai trò quan trọng”, ông Đinh Mẫn nói.

Mới đây, tại Đà Nẵng, Hội Người khuyết tật - Bảo trợ người khuyết tật và Trẻ mồ côi thành phố đã tham dự giải vô địch quốc gia các môn bơi, cờ vua dành cho người khuyết tật năm 2026. Đoàn đạt kết quả đáng khích lệ với 1 huy chương bạc, 1 huy chương đồng ở môn bơi và 1 huy chương đồng môn cờ vua. Ba tấm huy chương là kết quả đáng ghi nhận, nhưng phía sau đó cũng đặt ra câu chuyện rộng hơn: Làm thế nào để thể thao không chỉ dành cho một số vận động viên có điều kiện tham gia thi đấu, mà trở thành hoạt động thường xuyên, dễ tiếp cận với nhiều người khuyết tật.

“Khi có điều kiện tiếp cận các hoạt động thể chất, người khuyết tật không chỉ nâng cao sức khỏe mà còn cải thiện tinh thần, mở rộng các mối quan hệ xã hội. Thể thao trở thành chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa hòa nhập, giúp họ tự tin hơn trong cuộc sống”, ông Đinh Mẫn nhận định.

MAI HUẾ