Thế giới có ngày Quốc tế cà phê: Cơ hội quảng bá Quốc gia từ những lễ hội

Mới đây, Tổ chức Cà phê Quốc tế cho biết ngày 1/10 hằng năm sẽ được làm ngày Quốc tế Cà phê. Ngày này không chỉ là dịp tôn vinh loại thức uống phổ biến này mà đồng thời cũng để ghi nhận những đóng góp của hàng triệu nông dân, doanh nghiệp và người lao động trong chuỗi giá trị cà phê toàn cầu. Không chỉ là một ngày kỷ niệm, đây còn là cơ hội để các quốc gia nổi tiếng về cà phê quảng bá thương hiệu, văn hóa cà phê và thúc đẩy tiêu dùng nội địa.

Ngày 1/10 hằng năm được chọn là ngày Quốc tế Cà phê.

Với Việt Nam, quốc gia đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu cà phê thì từ lâu đã xây dựng“câu chuyện cà phê” của riêng mình thông qua việc tổ chức các lễ hội cà phê quy mô lớn, đặc biệt là tại các tỉnh Tây Nguyên, nơi được mệnh danh là "thủ phủ" cà phê Việt Nam.

Hiện nay, Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nhà sản xuất và xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới (chỉ sau Brazil) và giữ vị trí số một thế giới về cà phê Robusta. Theo số liệu của Hiệp hội Cà phê Việt Nam thì hiện cà phê nước ta chiếm khoảng 17-20% nguồn cung cà phê toàn cầu, đóng vai trò then chốt trong việc điều tiết giá cà phê Robusta thế giới.

Riêng trong năm dương lịch 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,59 triệu tấn. Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử, giá trị xuất khẩu cà phê Việt Nam vượt mốc 8,4 tỷ USD (có thời điểm kỳ vọng đạt tới 9 tỷ USD). Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ giá bán hơn là sản lượng.

Được biết, hiện Châu Âu (EU): Vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm gần 47% tổng khối lượng xuất khẩu. Các quốc gia nhập khẩu hàng đầu gồm Đức, Ý và Tây Ban Nha. Ngoài ra còn có các thị trường: Nhật Bản, Hoa Kỳ và Trung Quốc cũng duy trì mức tăng trưởng ổn định, đặc biệt là nhu cầu đối với cà phê chế biến sâu (cà phê hòa tan, rang xay).

Từ ngày quốc tế cà phê đến cơ hội quảng bá thương hiệu quốc gia

Có thể thấy rằng, ngày Quốc tế Cà phê ra đời không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh sản phẩm, mà còn hướng đến phát triển bền vững ngành cà phê, nâng cao nhận thức về công bằng thương mại và hỗ trợ người trồng cà phê trên toàn thế giới. Đón nhận thông tin này, nhiều quốc gia như: Brazil, Colombia, Ethiopia, Italia... đã tận dụng dịp này để tổ chức các hoạt động quảng bá, từ lễ hội đường phố, triển lãm, hội thảo chuyên ngành cho đến các chương trình trải nghiệm văn hóa cà phê dành cho du khách trên khắp thế giới.

Tại Việt Nam, trong nhiều năm qua, ngành cà phê trong nước đã kết hợp với nhiều địa phương để xây dựng những lễ hội cà phê mang đậm bản sắc địa phương, kết hợp giữa văn hóa – du lịch – thương mại. Tiêu biểu nhất là Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột, được tổ chức định kỳ tại Đắk Lắk – thủ phủ cà phê của cả nước.

Thống kê cho thấy sau khi kết thúc Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025, sự kiện này đã thu hút một lượng du khách ấn tượng vào khoảng 250.000 lượt, trong đó khách quốc tế: Khoảng 1.800 lượt, đến từ nhiều quốc gia và các tổ chức quốc tế.

Qua nhiều lần tổ chức, lễ hội cà phê không còn đơn thuần là một sự kiện quảng bá nông sản hay một loại thức uống mà đã trở thành một “sân chơi” quy mô quốc gia, thậm chí mang tầm quốc tế, thu hút hàng trăm doanh nghiệp, chuyên gia và du khách trong và ngoài nước.

Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột luôn thu hút đông du khách trong và ngoài nước.

Từ các hội chợ triển lãm, hội thảo chuyên ngành, đến những hoạt động văn hóa như trình diễn cồng chiêng, tái hiện không gian trồng và chế biến cà phê… tất cả tạo nên một bức tranh đa chiều về ngành cà phê Việt Nam.

Lễ hội cà phê: Khi câu chuyện không chỉ là hạt cà phê

Từ các lễ hội cà phê tại Việt Nam trong những năm qua đã ghi nhận sự chuyển dịch từ “giới thiệu sản phẩm” sang “kể câu chuyện văn hóa” đằng sau những giọt cà phê sánh đậm. Trên thực tế, cà phê chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ xuất khẩu, với sản lượng và giá trị kim ngạch, nhưng hiện nay, yếu tố trải nghiệm và bản sắc đang dần được chú trọng trong các dịp lễ hội.

Thật vậy, khi đến tham dự lễ hội, du khách không chỉ thưởng thức cà phê, mà còn được tìm hiểu về hành trình của hạt cà phê từ nông trại đến ly cà phê, trải nghiệm thu hoạch, rang xay, pha chế, thậm chí tham gia các tour du lịch nông nghiệp. Điều này phản ánh xu hướng chung của thế giới, khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và câu chuyện phía sau của từng hạt cà phê.

Từ lễ hội đến cơ hội phát triển du lịch

Dễ nhận thấy rằng, có một sự gắn kết giữa lễ hội cà phê và phát triển du lịch. Những năm gần đây, các "thủ phủ cà phê" như: Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai đã bắt đầu tập trung khai thác mạnh mô hình du lịch cà phê, kết hợp giữa tham quan nông trại, trải nghiệm chế biến và thưởng thức cà phê trong không gian thiên nhiên rất riêng của núi rừng Tây Nguyên.

Từ một lễ hội tôn vinh hạt cà phê đã từng bước trở thành một điểm nhấn thu hút du khách, tạo sự kích cầu cho ngành du lịch của các địa phương này. Việc du khách tăng mạnh trong thời gian diễn ra lễ hội còn kéo theo sự phát triển của các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, vận chuyển... Không chỉ vậy, mỗi lần lễ hội là thêm một lần hình ảnh địa phương sẽ được quảng bá rộng rãi, góp phần xây dựng thương hiệu điểm đến.

Ngoài Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột được tổ chức cố định, những năm gần đây, Việt Nam còn có nhiều hoạt động và hình thức du lịch cà phê hấp dẫn khác. Đặc biệt, năm 2025 đánh dấu cột mốc 150 năm cây cà phê có mặt tại Việt Nam, dẫn đến sự ra đời của nhiều hoạt động mới: Lễ hội Di sản Cà phê Toàn cầu (Global Coffee Heritage Festival) tổ chức tại Đà Lạt vào cuối năm 2025; Ngày cà phê Việt Nam (Vietnam Coffee Day) được tổ chức hàng năm vào ngày 10/12 để tôn vinh ngành và người trồng cà phê.

Bên cạnh các lễ hội lớn, các doanh nghiệp lữ hành tại Tây Nguyên hiện đang đẩy mạnh các dòng tour trải nghiệm thực tế: Farm-to-Cup Tour: Du khách đến các đồn điền cà phê (như Đồn điền CADA tại Đắk Lắk hay các nông trại cà phê Arabica tại Cầu Đất, Đà Lạt) để tự tay hái chín, học cách sơ chế, rang xay và pha chế theo chuẩn quốc tế.

Trên thực tế, tuy có những kết quả bước đầu nhưng việc khai thác du lịch cà phê và nâng tầm thành một thương hiệu thì du lịch cà phê Việt Nam vẫn chưa tạo được dấu ấn đủ mạnh trên bản đồ du lịch quốc tế.

Thế nên, các lễ hội cà phê tại Việt Nam cần được tổ chức ngày càng bài bản và chuyên nghiệp hơn để có thể trở thành công cụ hiệu quả để quảng bá thương hiệu quốc gia. Đây cũng là dịp để kể câu chuyện của mình về vùng đất, con người và hành trình của hạt cà phê… và sẽ là chìa khóa để nâng cao giá trị và vị thế, là nền tảng để phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, gia tăng giá trị kinh tế, giá trị thương hiệu trên bản đồ du lịch cà phê của thế giới.

Huấn Phan