Thay đổi mới về đăng ký thường trú, người dân cần lưu ý

Từ 1/7/2026, đăng ký thường trú có điểm gì thay đổi?

Từ ngày 1/7/2026, Luật số 118/2025/QH15 chính thức có hiệu lực sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự.

Điểm đáng chú ý của Luật là việc sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện đăng ký thường trú tại Điều 20 Luật Cư trú của công dân đặc biệt đối với trẻ em, người yếu thế, người cao tuổi có nhu cầu sinh sống cùng thân nhân. Cụ thể:

- Giải quyết cho đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú khi biết rõ người đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú không sinh sống tại chỗ ở đó, trừ trường hợp đăng ký thường trú hoặc đăng ký tạm trú cho trẻ em dưới 6 tuổi về với cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ.

- Người chưa thành niên có thể có nơi cư trú khác với nơi cư trú của cha, mẹ nếu được cha hoặc mẹ đồng ý hoặc pháp luật có quy định.

- Người dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mẹ, người giám hộ mà không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó. Công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó đồng ý trong các trường hợp sau đây:

+ Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; người từ đủ 6 tuổi trở lên về ở với cha, mẹ, người giám hộ; cha, mẹ về ở với con; người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi về ở với người giám hộ;

+ Người cao tuổi về ở với anh ruột, chị ruột, em ruột, cháu ruột; người khuyết tật đặc biệt nặng, người khuyết tật nặng, người không có khả năng lao động, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi về ở với ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột, bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, cháu ruột;

+ Người chưa thành niên được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý hoặc không còn cha, mẹ về ở với cụ nội, cụ ngoại, ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột, bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột.

Ngoài ra, Luật cũng sửa đổi, bổ sung khoản 8 Điều 20 nhằm phù hợp với các thay đổi tại khoản 2: Công dân không được đăng ký thường trú mới tại các địa điểm không thuộc diện được phép theo Điều 23 Luật Cư trú trừ trường hợp người dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mę, người giám hộ và quy định tại điểm a khoản 2 Điều này.

Đăng ký thường trú là thủ tục hành chính công dân thực hiện để cơ quan Nhà nước ghi nhận nơi sinh sống ổn định, lâu dài, không có thời hạn tại một chỗ ở hợp pháp. Việc này là căn cứ để quản lý dân cư và đảm bảo các quyền lợi về hành chính, xã hội.

Từ 1/7/2026, đăng ký thường trú có nhiều điểm mới. Ảnh minh họa: TL

Quy định mới về hồ sơ đăng ký thường trú

Đối với hồ sơ đăng ký thường trú nhóm người quy định tại khoản 2 Điều 20 của Luật này bao gồm:

- Tờ khai thay đổi thông tin cư trú, trong đó ghi rõ ý kiến đồng ý cho đăng ký thường trú của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp hoặc người được ủy quyền, trừ trường hợp đã có ý kiến đồng ý bằng văn bản. Trường hợp người dưới 6 tuổi đăng ký thường trú về ở với cha, mẹ, người giám hộ thì Tờ khai thay đổi thông tin về cư trú không cần có ý kiến đồng ý cho đăng ký thường trú của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp hoặc người được ủy quyền;

- Giấy tờ, tài liệu chứng minh quan hệ nhân thân với chủ hộ, thành viên hộ gia đình, trừ trường hợp đã có thông tin thể hiện quan hệ này trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú;

- Giấy tờ, tài liệu chứng minh các điều kiện khác quy định tại khoản 2 Điều 20 của Luật này.

Đối với trường hợp người đăng ký thường trú quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6 và 7 tại Điều 21 của Luật Cư trú 2020 là người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn quốc tịch Việt Nam thì trong hồ sơ đăng ký thường trú phải có hộ chiếu Việt Nam còn giá trị sử dụng; trường hợp không có hộ chiếu Việt Nam còn giá trị sử dụng thì phải có giấy tờ, tài liệu khác chứng minh có quốc tịch Việt Nam.

Đăng ký thường trú bằng cách nào nhanh nhất?

Hiện nay, cách đăng ký thường trú nhanh và tiện lợi nhất là thực hiện trực tuyến (online) ngay tại nhà thay vì phải ra trực tiếp Công an xã/phường như trước đây.

Có 2 cách để đăng ký thường trú online, bao gồm:

Cách 1: Đăng ký thường trú trên ứng dụng VNeID

Bước 1: Mở app VNeID trên điện thoại. Tại màn hình chính, chọn Thủ tục hành chính. Sau đó chọn tiếp Đăng ký thường trú.

Bước 2: Nhấn Tạo mới yêu cầu. Hệ thống sẽ hỏi đăng ký cho Bản thân hay Khai hộ (ví dụ: khai hộ cho con).

Bước 3: Điền thông tin nơi cư trú: Chính xác theo địa giới hành chính.

Chọn cơ quan Công an thực hiện giải quyết hồ sơ (Cấp Tỉnh – xã/phường nơi bạn muốn chuyển đến).

Tích chọn trường hợp hợp pháp (ví dụ: Sở hữu chỗ ở hợp pháp, Được chủ hộ đồng ý cho nhập khẩu...).

Bước 4: Đính kèm tài liệu & Thanh toán

Chụp ảnh rõ nét và tải lên các giấy tờ chứng minh (như Sổ hồng/Hợp đồng mua nhà, hoặc Tờ khai CT01 có chữ ký đồng ý của chủ hộ).

Sau đó, tiến hành Nộp lệ phí trực tuyến ngay trên app để hồ sơ chính thức được chuyển đi.

Cách 2: Sử dụng Cổng dịch vụ công Bộ Công an đăng ký thường trú

Có thể truy cập website dichvucong.bocongan.gov.vn.

Tại đây, chọn đăng nhập bằng tài khoản VNeID bằng cách quét mã QR trên điện thoại. Các bước điền tờ khai và đính kèm file cũng tương tự như trên app.